FLASH
Shkruar nga Dashnor Kaloçi
It was December 16, 1973, when the newspaper “Zëri i Popullit”, an organ of the Central Committee of the Albanian Communist Party, published as its editorial a long article by the leader of communist Albania, Enver Hoxha, about the armed conflict in the Middle East, who spoke in harsh tones against what he called “savage and barbaric diplomacy”. Through a “biting analysis”, the article accused the foreign ministers of the USA and the Soviet Union, or “the two superpowers”, (as official Tirana usually labeled them), Henry Kissinger and Aleksey Nikolayevich Kosygin, that the war in the Middle East was nothing more than a means of pressure to strengthen the hegemony of the two superpowers. According to the main leader of communist Albania, “this is not just a newspaper article, but a harsh indictment against ‘safes’ diplomacy’”.
According to Enver Hoxha, “at the height of the Cold War, Albania became the only voice that dared to say that atomic weapons and ultra-secret treaties were not for security, but for the plunder of the interests of the peoples.” Again, according to the analysis of the main leader of communist Albania, “while Washington and Moscow advertised a new era of ‘eternal peace,’” official Tirana sounded the alarm about what it called “secret diplomacy.”
The article published in December 1973 in the newspaper "Zëri i Popullit", which Memorie.al brings in full in this article, "exposes the dangerous behind-the-scenes of the Brezhnev-Nixon meetings, from the oil crisis in the Middle East, to the bargaining with the freedom of nations", where Enver Hoxha, at the height of his delusions of grandeur and mythomania, "as a leader of the world proletariat and a worthy successor of Marx, Engels, Lenin and Stalin", tried to show the Albanians and the whole world how Albania at that time openly challenged the two largest empires in the world, describing their agreements as "a heavy debt that enslaved the peoples".
Today, when the conflict in the Middle East (between Israel and the US, with Iran) risks escalating further and the world is once again facing the reconfiguration of areas of interest, this historical document also serves as rare evidence of what the political line of the Albanian state of that time was under the leadership of Enver Hoxha, who did not hesitate to denounce and raise his voice "against international dictates and 'diplomatic parasites' that eroded the sovereignty of small countries."
“The secret diplomacy of the two superpowers — a great danger to the freedom and independence of peoples”
Enver Hoxha's article, published in the newspaper "Voice of the People"
December 16, 1973
Të dëgjosh propagandën e Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe të Bashkimit Sovjetik dhe jehonën që i bëhet asaj nga satelitët e tyre, do të dukej sikur preokupimi i vetëm dhe kryesor i Uashingtonit e i Moskës, qenka tani ulja e tensionit midis shteteve, zgjidhja e grindjeve midis kombeve, sigurimi i popujve nga çdo agresion e ndërhyrje, vendosja e paqes një herë e përgjithmonë në tërë botën. Gazetat e revistat, radioja e televizioni imperialistëve amerikanë dhe ato të revizionistëve sovjetikë, me mijëra e dhjetëra mijë propagandistë, priftërinj, spiunë e tellallë të zellshëm, po thërresin në të katër anët se diplomacitë amerikane e sovjetike nuk po i zë gjumi për të realizuar këtë “paqe” e “sigurim të përjetshëm”, që njerëzimi nuk i ka njohur ndonjëherë që nga krijimi i tij.
Dhe udhëheqësit amerikanë e sovjetikë kanë braktisur të gjitha rehatet e tyre për t’u rënë kryq e tërthor kryeqyteteve të botës për të kërkuar “paqen e premtuar”. Pas tyre, ministra e ambasadorë, emisarë e agjentë të të gjitha llojeve, rangjeve e kategorive po vrapojnë sa nga njëri vend në tjetrin për të gjetur ndonjë shteg, që “paqja amerikano-sovjetike” të kalojë pastaj pa pengesa dhe të derdhet mbi gjithë botën. Por kjo është një mjegull demagogjike me të cilën zotërinjtë e mëdhenj të Shteteve të Bashkuara të Amerikës e të Bashkimit Sovjetik, duan të mbulojnë prapaskenat e ndyra të diplomacisë së tyre të fshehtë. Qysh më 1908, Lenini ka demaskuar hipokrizinë e kësaj diplomacie.
Dhe kush mund të besojë se krerët sovjetikë e amerikanë mblidhen kokë më kokë dhe vetëm për vetëm me qëllim që të flakin tej armët, të kthejnë paqen në Indokinë e në Lindjen e Mesme, të sigurojnë Evropën e Azinë, të ndihmojnë Afrikën e uritur, t’i shpëtojnë njerëzit nga ndotjet e ambientit, të hapin rrugët e tregtisë botërore dhe të garantojnë lirinë e popujve? Ç’kërkoi Kosygin në Kajro në kulmin e luftës midis arabëve dhe Izraelit? U tha se ai shkoi në Egjipt “për të biseduar për paqen”, “për të shpëtuar”, botën nga rreziku i një lufte të përgjithshme etj. Por faktet vërtetuan se ai shkoi atje për t’u bërë presion egjiptianëve, të hiqnin dorë nga vazhdimi i mëtejshëm i ofensivës dhe të pushonin luftën.
Zhurma rreth rrezikut të një komplikacioni amerikano-sovjetik, për shkak të luftës në Lindjen e Mesme, alarmi rreth minimit të tendencës së uljes së tensionit ndërkombëtar, u përdorën si mjete presioni mbi arabët që të pranonin armëpushimin, ndërsa për opinionin publik, këto “teori” u shitën si argumente për të vërtetuar se sakrificat arabe, ia vlenin shpëtimit të paqes botërore. Revizionistët sovjetikë nuk e kanë dashur dhe nuk e duan në asnjë mënyrë fitoren e arabëve. Kossigini, Kuznetsov e të tjerë nxituan të shkonin në vendet arabe, që të shuanin sa më shpejt luftën e armatosur çlirimtare, sepse zhvillimi me sukses i saj do të çonte edhe në zgjidhjen e konfliktit arabo-izraelit, do të çonte edhe në likuidimin e nevojës së pranisë sovjetike në këtë zonë.
Atyre u duhej medoemos një kthim në gjendjen “as luftë, as paqe”, një gjendje që krijon një paqëndrueshmëri të vazhdueshme e mbi të cilën mund të qëndrojë e të përparojë hegjemonizmi i të dyja superfuqive. Sapo iku Kossigini, në vendet arabe vrapoi Kisyngeri. Botës iu tha se ai kishte shkuar me një “plan paqeje”, bile edhe me “oferta” e “propozime”, për ta zgjidhur përfundimisht konfliktin njëzetepesëvjeçar të Lindjes së Mesme. Por Kisyngeri nuk shkoi në vendet arabe as për paqe, as për të zgjidhur konfliktin. Këshilltari i posaçëm i Niksonit, nxitoi në kryeqytetet arabe, pasi imperializmin amerikan e trembi shumë perspektiva e forcimit të unitetit të popujve arabë, që u shfaq me një forcë të re gjatë luftës.
Shtetet e Bashkuara të Amerikës i trembi sidomos perspektiva e revolucionarizimit të lëvizjes çlirimtare arabe, të cilin vazhdimi i luftës e bënte një proces të natyrshëm. Borgjezia amerikane filloi të dridhej nga një zhvillim i luftës, i cili nuk do të kishte të bënte vetëm me Izraelin, por do të përfshinte edhe çështjen e naftës, edhe fitimet përrallore që puset e vajgurit arab, u sjellin monopoleve amerikane. Përderisa Izraeli bën një luftë totale, edhe arabët do t’i përgjigjeshin me një luftë të tillë. Ishin këto motive që i detyruan Niksonin e Kissingerin, t’u buzëqeshin arabëve, të mos ua kursejnë lajkat dhe t’i mbushin me premtime. Diplomacia e fshehtë është në vetë natyrën e blloqeve të tilla, si NATO e Traktati i Varshavës, e këshillave, e komiteteve të tyre.
Prapa dyerve të mbyllura fort mblidhen ministrat e jashtëm dhe kryetarët e shteteve, shefat e shtabeve dhe komandantët e ushtrive. Të gjitha komunikatat e këtyre mbledhjeve flasin për paqe e mbrojtje, por të gjitha veprimet flasin për presione e shantazhe ndaj vendeve të lira e të pavarura, flasin për ndërhyrje e komplote në vendet e pazhvilluara, flasin për përpjekje për të zgjeruar ekspansionin e neokolonializmin. Këta e mbajnë sekret, por të gjithë e dinë se në shtabet e këshillat e këtyre blloqeve agresive, janë planifikuar e planifikohen luftëra atomike, janë hartuar e hartohen projekte operacionesh për pushtime të armatosura kundër këtyre, ose atyre vendeve në këtë ose atë rast.
Vallja e diplomacisë së fshehtë ka përfshirë edhe përfaqësues të vendeve të tjera. Kështu, nën pretekstin për të sqaruar gjendjen në Lindjen e Mesme, justifikohen bisedimet kokë më kokë me krerët sovjetikë. Por popujt kanë të drejtë dhe janë të interesuar të dinë: Ç’bëhet në këto takime? Sepse pavarësisht që ndokush mund të ketë iluzione se krerët e Moskës janë zbutur e nuk përbëjnë më ndonjë rrezik, popujt janë të bindur se social-imperialistët sovjetikë, kurdisin plane kundër lirisë e pavarësisë së tyre, se ata përpiqen të krijojnë kushtet për agresione të reja. Ka ndonjë që deklaron se ai nuk i njeh zonat e influencës dhe është kundër atyre që luftojnë për shtrirjen e hegjemonisë. Kjo si deklaratë është një akt pozitiv.
Por si pajtohen këto deklarata me aprovimin, nga ana tjetër, të politikës sovjetike në Lindjen e Mesme? Mos vallë Bashkimi Sovjetik ndjek politikën e zonave të influencës, vetëm për Bullgarinë e Çekosllovakinë, dhe këtë nuk e bën për Lindjen e Mesme, Mesdheun, Adriatikun ose rajonet e tjera? Në këtë kohë intrigash e komplotesh, sovjetikët kanë shumë nevojë që t’u bëhen reklama e homazhe, si mbrojtës të paqes së popujve arabë. Këtë ata e duan sidomos tani pas mbledhjes së të paangazhuarve, në Algjer, ku shumë vende kritikuan e demaskuan politikën ekspansioniste e neokolonialistë të udhëheqësve të Kremlinit.
Mundet që, në raste të tilla, të mendohet për të përfituar nga rivaliteti midis superfuqive dhe të shfrytëzohet momenti për të shkëputur ndonjë favor.
Por historia e ka provuar rrezikun e madh që përbën politika e ekuilibrit. Ajo ka provuar edhe se fuqitë e mëdha imperialiste nuk zbuten nga lutjet dhe as gënjehen nga “djallëzitë”. Sidoqoftë, një gjë dihet mirë: edhe nëse u merret ndonjë favor, udhëheqësit sovjetikë, ashtu si dhe imperialistët amerikanë, nuk japin asgjë pa marrë diçka. Kreditë ose armët e dhëna prej tyre, për cilindo që i pranon, përfaqësojnë një borxh të rëndë, që qëndron peshë mbi lirinë e pavarësinë e vendit, janë zinxhir që të lidhin, edhe kur nuk dëshiron, pas veprimeve e politikës së aventurave të Moskës e të Uashingtonit.
Imperializmi dhe social-imperializmi vazhdojnë t’i pompojnë e t’i përdorin të tjerët ose emisarët e tyre si mesitë, për të lidhur e për të zgjidhur intriga në kurriz të popujve. Popujt nuk u besojnë të tillë njerëzve dhe as atyre diplomatëve e kancelarive që përplasen tek ata, për të rregulluar gjoja punën e njërit ose të tjetrit. Shtetet e Bashkuara të Amerikës, që gjenden në pozita të vështira për të zbatuar hegjemoninë e tyre në botë, kanë hapur qesen e kredive. Jo vetëm Lindja e Mesme, por gati shumica e ngjarjeve ndërkombëtare dëshmojnë se imperialistët amerikanë dhe social-imperialistët sovjetikë, e ngritën në shkallën më të lartë dhe e bënë diplomacinë e fshehtë metodën e vetme të marrëveshjeve të tyre, për shtrirjen e zonave të influencës dhe grabitjen e interesave të popujve të ndryshëm.
Takimet Brezhnjev – Nikson kanë qenë kulmet e kësaj diplomacie të egër e barbare. Këtu janë thurur intriga e komplote, të cilave akoma nuk u ka dalë koka. Shpejtësia me të cilën Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Sovjetik, dolën me një qëndrim të përbashkët për ndalimin e luftimeve në Lindjen e Mesme, gjë që u shpreh këtë herë fare haptazi në rezolutat e Këshillit të Sigurimit, tregon se Uashingtoni dhe Moska kanë hartuar plane të fshehta dhe kanë përgatitur zgjidhje të gatshme, edhe për situata të ngjashme në vende të tjera. Asnjeri nuk e di ç’është thënë e ç’është vendosur në bisedimet ultra sekrete Brezhnjev-Nikson në San-Klemente, çfarë transmetohet e çfarë vendoset nëpërmjet “telefonit të kuq”.
Asnjë nuk e di ç’është thënë e ç’është vendosur në takimet e fundit në Moskë, midis Kissingerit e udhëheqësve sovjetikë për Lindjen e Mesme dhe për rajonet e tjera të botës. Por asnjë nuk dyshon se midis tyre janë bërë pazarllëqe e allishverishe të mëdha. Traktati amerikano-sovjetik mbi armët atomike, që u nënshkrua në Uashington, bashkë me nenin 4 famëkeq, ashtu si dhe marrëveshjet e tjera që ruhen në kasafortat e të dyja superfuqive e, që akoma nuk kanë hyrë në veprim, u rezervojnë popujve jo vetëm shumë të panjohura e të papritura, por edhe rreziqe akoma të pa mendueshme e, të pallogaritshme.
Në qoftë se popujt e botës dhe, në radhë të parë, proletariati i të gjitha vendeve do të njiheshin me përmbajtjen e vërtetë të të tilla takimeve e diskutimeve të fshehta, në qoftë se ata do të dinin ç’fshihet prapa deklaratave mashtruese që lëshohen në këto raste, ata do të shikonin se gjenden përpara agresioneve, luftërave imperialiste e katastrofave nukleare, të cilat nuk mund t’i ndalojë asnjë nga krerët e imperializmit e të social-imperializmit, por vetëm popujt dhe proletariati botëror. Populli shqiptar mendon se ka ardhur koha, bile edhe po kalon, që të gjithë të ngrenë krye kundër këtij komploti e shantazhi të tmerrshëm të diplomacisë së fshehtë të fuqive imperialiste, që në të kaluarën ka shkaktuar luftëra botërore, që më vonë shkaktoi luftën në Kore e në Vietnam dhe tani në Lindjen e Mesme, e që nesër do t’i vërë përsëri zjarrin gjithë botës.
Frika që ka zënë vendet e Evropës Perëndimore nga marrëveshjet e fshehta e të pashpallura të të dyja superfuqive, tregon se edhe aleatët e privilegjuar të SHBA-së, kanë filluar të ndiejnë peshën e rëndë të diplomacisë së fshehtë amerikano-sovjetike. Evropianët e Perëndimit kanë vërejtur tani se pas takimeve Brezhnjev-Nikson, presionet mbi vendet e tyre janë bërë më të mëdha e më të shpeshta. “Karta e re e Atlantikut”, e propozuar nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, në një kohë që këto po forcojnë marrëdhëniet e gjithanshme me Bashkimin Sovjetik, kërkon t’u mohojë pjesëmarrësve disa nga atributet e patjetërsueshme të sovranitetit kombëtar dhe të të drejtave për të marrë pjesë lirisht dhe në mënyrë të pavarur e të barabartë në çështjet ndërkombëtare.
Vendet e Evropës Perëndimore janë të pakënaqura që Niksoni i ka marrë përsipër t’i diskutojë çështjet botërore, bile edhe ato që i përkasin kontinentit evropian, vetëm me Bashkimin Sovjetik, duke lënë jashtë vende të tilla të mëdha, si: Franca, Anglia, Gjermania etj. Ato po vënë re, gjithashtu, se pas takimeve Brezhnjev-Nikson, janë shtuar përpjekjet e të dyja superfuqive për ta bërë Mesdheun një det sovjeto-amerikan dhe për të mos pyetur e për të mos vënë në dijeni ç’bëjnë në Lindjen e Mesme. Vendet e Evropës Perëndimore nuk dinë fare ç’diskutohet e ç’vendoset në ‘SALT’ dhe njoftohen vetëm atëherë kur u kërkohet të aprovojnë vendimet e marra në bisedimet super-sekrete të të dyja superfuqive.
The American imperialists and the Soviet social-imperialists brandish atomic weapons and threaten the world with them. But now England, France and China also have these weapons. History has condemned and exposed with all its force the secret diplomacy of the imperialists who, as Stalin said, “with noise and songs of peace, try to cover up preparations for war”. And, as in the past, the purpose of this diplomacy that the American imperialists and the Soviet social-imperialists are implementing with such zeal and consistency, is to prepare, behind the backs of the peoples and in the eyes of public opinion, to divide the world among themselves, to sell and buy the interests of other countries, to pave the way for aggression.
The more it is activated, the greater the dangers to peace and general security. Therefore, as in the past and today, secret diplomacy must be fought against as it was fought in Lenin's time, for the same reasons and for the same consequences. Its exposure and destruction is a duty and obligation for all peace-loving peoples, it is a service rendered to the liberation and anti-imperialist wars, to the efforts of all those who fight for the strengthening of national freedom and independence, against dictatorships and for equality in international relations. The peoples have the right and must know what is being done and what is being decided in the high spheres of international politics, what is being done in the meetings and negotiations between the Soviets and the Americans, what is being done in Washington, in Moscow, etc., where secret diplomacy is being practiced at the expense of the peoples.
The issues discussed there are not private matters, but problems that concern the interests and destinies of peoples, the future of states and the general non-existent security. In the terrible fog created by secret diplomacy, all these diplomats are some dangerous worm parasites, which corrode the lives of peoples and cover themselves with false slogans. Can the proletariat and the peoples of the world accept this situation? If they would accept it, they have accepted death. But the peoples and the world proletariat do not accept death without war, they know that only with war can these worms be crushed.
The Albanian people, since the birth of the Party and its popular power, have been engaged in polemics with such states and people and will continue this fight with severity, without fear of blackmail, pressure, or armed intervention. All those who dare to take such steps or actions should be sure that they will be treated badly by the Albanian people and will fail shamefully. We are not alone; for what we say, for what we Albanians think and fight, hundreds and hundreds of millions of people in the world think and fight./ Memorie.al
Lini një Përgjigje