FLASH
Shkruar nga Dashnor Kaloçi
A voluminous archival file extracted by the institution of the Authority for Information of Files of the former State Security is published, containing hundreds of documents with the acronym "Top Secret" belonging to the former political convict, Xhavit Qesja, originally from the city of Kruja, whose family during the period of the occupation of the country, 1939-1944, was closely linked to the Anti-Fascist Movement, being one of its main bases and making all the wealth it had available, as Xhavit was one of the first members of the Albanian Communist Party for the Kruja district, leading the Krujë-Ishëm partisan battalion and the 22nd Assault Brigade.
Xhavit Qese's political career after the end of the War, where he was appointed and served in high positions in the Albanian Army, the apparatus of the Central Committee of the Communist Party of Albania, and several districts of the country, from where he was sent to study in the Soviet Union, where he remained until 1957, when he was notified to urgently return to Albania, after having openly expressed his views in favor of the political line that the main leader of the Kremlin, Nikita Khrushchev, was following in condemning the cult of Stalin. Enver Hoxha's conversation with Xhavit Qesen in his office at the Central Committee, where he harshly criticized him for the erroneous views he had displayed during his studies in Moscow, calling on him to reflect and self-criticize, but Xhavit rejected the suggestion of the first secretary of the Party of Labor of Albania, which was the reason why he was no longer allowed to go to the Soviet Union to complete his studies, but was sent on a mission as vice-chairman of the Elbasan Executive Committee, from where a year later, he would be expelled from the ranks of the Party and interned on the Island of Zvërnec, where the communist regime kept isolated some of the former senior party and state cadres, whom it had condemned for their anti-party views.
The ordeal and long persecution of Xhavit Qese from 1957 to 1990, where he spent a full 32 years in prisons and exiles, being one of the rare convicts of Burrel prison who went on long hunger strikes in protest of the treatment and brutal attitude that the communist regime of Enver Hoxha was maintaining towards him. The complete formal, investigative and judicial file in charge of Xhavit Qese, which is published for the first time by Memorie.al, where there are documents of the former State Security that reflect the persecution and wiretapping against him, reports of Security collaborators with their pseudonyms, correspondence with letters that he sent to high party and state instances, as well as the highest leaders of the PPSh, until 1991 when he was released from prison!
Dokumenti sekret me planin e masave agjenturalo-operative i përpiluar nga Punëtorët Operativ, Vehap Kuka e Kujtim Jaho dhe i miratuar nga Zv / Kryetari i Degës së Punëve të Brendëshme të Burrelit, Hysni Dema, për intesifikimin e përgjimeve dhe survejimeve ndaj të dënuarit Xhavit Qesja dhe të burgosurve të tjerë, si: Rrahman Parllaku, Kiço Ngjela, Gjergj Titani, Todi Lubonja, Fadil Paçrami, Vaksë Gjino, etj.
MIRATOHET “Sekret”
Zv/Kryetari Degës P. Brendshme Ekzemplarë i vetëm
Hysen Dema Burrel, më 12.3.1983
PLAN – MASASH
AGJENTURORE-OPERATIV NË DREJTIM TË OBJEKTIT TË PËRPUNIMIT AKTIV 2/A TË XHAVIT HAJDAR QESJA
Nga ana jonë ndiqet në përpunim aktiv 2/A me tendencë agjitacion e propagandë armiqësore objekti Xhavit Qesja. Nga përpunimi i gjertanishëm që i është bërë këtij objekti, nuk është bërë e mundur që të zbulohet në thellësi e shtrirje, dokumentuar plotësisht kjo veprimtari. Me qëllim që ta arrijmë të zbulojmë në thellësi e shtrirje, ta dokumentojmë, parandalojmë dhe godasim veprimtarinë e tij armiqësore, mendojmë të marrim edhe këto masa agjenturore-operative:
Në drejtim të objektit do të vazhdojnë të drejtohen me detyra të studiuara B.p. “Butrinit” dhe “I penduari”, të cilët kanë dhënë në drejtim të objektit. Këto B.p. do të zgjidhin këto detyra:
B.p. “Butrinti” do të na informojë për veprimtarinë armiqësore që zhvillon objekti me të dënuarit e tjerë anti-parti, me cilët persona e zhvillon konkretisht, çfarë qëndrimi mbajnë, si karakterizohen?
Në se objekti do të interesohet për të dënuar të tjerë në burgun e Burrelit, kush janë konkretisht dhe karakterin e tyre?
Në se interesohet për njerëz të tjerë jashtë repartit, me ç’qëllim e bën këtë?
B.p. “I Penduari”, do të na informojë për veprimtarinë që zhvillon objekti me të dënuarit, K. Ngjela, Rr. Parllaku, Gj. Titani etj?
Nëpërmjet Kiços të na sqarojë se si është puna e atij organizimit që është bërë nga të dënuarit anti-parti kur kanë qenë të internuar në Zvërnec, kush ka pas marr pjesë, nëse ekziston tani ky organizimi, si ndërlidhen midis tyre, me çfarë metodash e mjetesh?
Nëpërmjet Todit dhe Vaskës, të mësosh për aktivitetin që zhvillon objekti në dhomë?
Kryen P. Operativ, V. Kuka, deri më 30.5.1983.
Kontrollon Zv / Kryetari Degës
Të korrespondohet me D.P. Br. Krujë dhe Durrës, për të parë se mos kanë dalë material nga kontrolli i lidhjeve të objektit në ngarkim të këtij të fundit, nëse po, të na dërgohen dhe të shikohet mundësia e koordinimit me këtë dy rrethe për të përpunuar objektin dhe lidhjet se mos kanë aktivitet të përbashkët armiqësor.
Kryen P. Operativ V. Kuka, deri më 30.6.1983
Kontrollon Zv / Kryetari Degës
2. Të studiohet e të mbahet afër i dënuar H. Lamçe dhe nëse del i përshtatshëm, të pyetet rreth objektit dhe të dënuarve të tjerë anti-parti. Po ashtu edhe i dënuari K. Ngjela.
Kryen P. Operativ V. Kuka deri me 19.10.1984
Kontrollon Zv / Kryetari Degës
3. Në drejtim të objektit do të drejtohet me detyra B.p. “Shkëmbi 1”, i cili për shkak të detyrës, ka mundësi kontakti me objektin, gjatë punës së tij të mësojë për aktivitetin armiqësor të objektit dhe të na informojë për këtë.
Kryen P. Operativ V. Kuka, deri më 30.10.1983
Kontrollon Zv / Kryetari Degës
4. Korrespondenca dhe takimet që zhvillon objekti me lidhjet e tij familjare dhe miqësore të kontrollohet e asistohet nga Punëtori Operativ, me qëllim që të shikohet edhe në të armën se mos objekti dhe lidhjet e tij i shfrytëzojnë këto kanale për të zhvilluar aktivitet armiqësor të përbashkët dhe se mos shkëmbejnë sinjale e parulla për t’u ndërlidhur me jashtë burgut.
Kryen P. Operativ, V. Kuka, e vazhdueshme
Kontrollon Zv / Kryetari Degës
5. Të porositet agjentura në radhët e efektivit, që t’i ketë nën kontroll të rreptë objektet anti-parti me qëllim që këto të mos arrijnë të organizohen dhe të kryejnë akte të mprehta armiqësore.
Kryen P. Operativ V. Kuka, deri më 30.8.1983
Kontrollon Zv / Kryetari Degës
Analiza e këtij plani masash të bëhet me datë 23.7.1984, në vartësi me realizimin e detyrave të propozohet për goditje, ose të bëhet shtesë plani masash.
Punëtori Operativ Punëtori Op. i Drejt Grup
Vehap Kuka Kujtim Jaho
Dokumenti sekret me vendimin për zgjatjen e afatit të ndjekjes dhe survejimit për të dënuarin politik Xhavit Qesja, i përpiluar nga Punëtori Operativ, Vehap Kuka dhe i miratuar nga Zv / Kryetari i Degës së VIII-të në Ministrinë e Punëve të Brendshme, Nazmi Domi
Miratohet “Sekret”
Zv / Kryetari Degës VIII Ekzemplarë i vetëm
Nazmi Domi Burrel me 12.4.1983
VENDIM
PËR ZGJATJEN E AFATIT TË PËRPUNIMIT AKTIV 2/A TË OBJEKTIT XHAVIT QESJA I CILI NDIQET NË TENDENCË AGJITACION E PROPAGANDË ARMIQËSORE
Unë punëtori operativ Vehap Kuka, pasi studiova dosjen formulare 2/A me Nr.1594, në ngarkim të objektit Xhavit Qesja, i cili ndiqet në përpunim aktiv 2/A, me tendencë agjitacion e propagandë armiqësore:
GJETA:
Xhavit Qesja, Familja e tij gjatë regjimit të Zogut ka mbajtur qëndrim pro atij regjimi.
Gjatë okupacioneve nazi-fashiste në funksione drejtuese në rrethe të ndryshme të vendit. Në prag të prishjes me Bashkimit Sovjetik, Xhaviti ka mbajtur qëndrim armiqësor për këtë dhe është dënuar me heqje lirie, në vitin 1967 është ri-dënuar.
Gjatë kohës së vuajtjes së dënimit, objekti nuk ka mbajtur qëndrim të mirë, por përkundrazi është hedhur në aktivitet armiqësor, për këtë dhe është rimarrë në përpunim aktiv 2/A me tendencë agjitacion e propagandë armiqësore.
Gjatë përpunimit të tij janë grumbulluar materiale që bëjnë fjalë për aktivitetin e tij armiqësor në formën e propagandës armiqësore që zhvillon objekti në radhët e të dënuarve të tjerë, por nuk është vërtetuar e dokumentuar që objekti ka dijeni për organizimin që është bërë në Kampin e Zvërnecit.
Duke u bazuar sa sipër dhe me qëllim që të arrijmë të zbulojmë në thellësi e gjerësi, të dokumentojmë, të parandalojmë dhe të godasim këtë veprimtari të tij.
VENDOSA:
Të propozojë zgjatjen e afatit të përpunimit të objektit Xhavit Qesja për një kohë (gjashtë muaj).
Pasi të vij miratimi, të bëj ndryshimin në kartotekë.
Punëtori Operativ
Vehap Kuka DAKORT
Zv / Kryetari i Degës P. Brendshme
Hysen Dema
Dokumenti sekret i Degës së Punëve të Brendshme të Burrelit dhe i miratuar nga Ministria e Punëve të Brendshme, për përgjimin dhe dëgjimin me Teknikë Operative të disa të dënuarve në burgun e Burrelit, si: Todi Lubonja, Agron Çomo, Xhavit Qesja dhe Vaskë Gjino
Republika Popullore Soc. E Shqipërisë “Sekret”
Ministria Punëve të Brendshme Ekzemplarë Nr.2
Dega Punëve të Brendshme Grupi II-të
Ana Sigurimit Burrel me 31.5.1983
Nr.19
Ndalohet riprodhimi!
LEGJENDA:
T. – Todi Lubonja
A. – Agron Çomo
Xh. – Xhavit Qesja
V. – Vask Gjinaj
INFORMACION
Mbi dëgjimin me T.O. Stacionare të dënuarit antiparti Todi Lubonja, Agron Çomo, Xhavit Qesja dhe Vask Gjinaj në dhoma Nr. 2 datë 28.5.1983
Xh.-…(Flasin në lidhje me komunikimin e shfuqizimit të pikës 9 të rregullores së të drejtave të dënuarve të Rep. 321, për pranimin e ushqimeve dhe gatimet personale. Po si e tha atë deri në fund të muajit apo deri kurrë se unë s’dëgjoja gjë hiç për këtë, po deri kurë është afati a po deri pasnesër?
T.- Në fund të muajit: tha ai një herë dhe pastaj tha ai tjetri në fund të qershorit.
Xh.- Jo, në fund të këtij muaji, vendimi është për në fund të këtij muaji.
V.- Po pse e tha ai në fund?
T.- Po pse unë e thashë se në ditët e para të qershorit, mua më vjen familja dhe më sjell ushqimet. Po njoftoje tha të mos i sjellin, po tani me telegram, po telegram mund të vonojë 10 ditë, nise telegramin tha…
V.- Po unë e pyeta, por tha në fund të qershorit.
Xh.- Po atëhere ashtu duhet të jetë, d.m.th., me një Korrik.
T.- Po puna është këtu more vëlla, puna është që.
Xh.- Po pasnesër është, se sot është 28-të.
T.- Po puna është se kjo na ther fare në mes.
V.- Oj na ther.
T.- Ore na ther në mes, kjo na ther në mestë.
V.- … përzien bisedat njëri me tjetrin dhe nuk i kuptohen dy tre fjalë.
T.- How does this prisoner live, that is, with three grains of wheat a day I will live, with three tomatoes. No, he says buy at the store, but what will I buy, coffee and pancakes?… (long pause)
V.- Yes, it was very interesting, come on, come on.
T.- Yes, some bright mind did this.
V.- Yes, this is deadly and there is nothing to declare a hunger strike here in prison, a threat of hunger.
T.- Yes, two kilograms per month.
V.- That's right.
T.- You are entitled to receive two kilograms per month from your family.
V.- That is, the threat of famine.
Xh.- Then why is it important?
T.- Three kilograms of fruit, two kilograms of food, (long pause)
V.- For me... it's fun with others. But when does this start?
A.- … he said it quickly.
V.- But it wasn't understood, because once he said it on June 1st and then...
A.- Yes, on June 30th.
T.- Yes, thirty… (they interrupted for a moment because Todi went outside and met once again with the command staff)
Xh.- But you didn't send the telegram?
T.- No, I didn't.
Xh.- Aren't you going to do it?
T.- I don't even have to do it.
Xh.- E?
T.- If I don't get the clock, I don't get the bell.
Xh.- Yes, I have that problem, because he sends me packages, I have the problem of boredom.
T.- Yes, yes, yes, I understood it clearly, because at that time they sent me a telegram, telling me that he was leaving tomorrow.
Xh.- Well, that's why I was in a hurry.
T.- Yes, you told me, but I talked a little about the issue of the eldest son's telegram, that I didn't talk about the issue of the telegram, that the issue of you finding out about the son's letter, that my letter wasn't written to him, do you understand or not, is so complicated that it doesn't even exist, do you understand or not, but this is not a problem that he went and didn't go, but the problem is why he stopped there and here is the matter.
Xh.- Yes, I started from where I started the conversation...
T.- No, no, when did he say that a telegram is sent during the day… (laughs ironically, what does he mean? I said, they laughed even more ironically) what does he mean, what does he mean? I said, you're playing tricks on me… (laughs very ironically) but in this sense, do you understand me or not?
Xh.- I understand, I understand.
T.- Y, ë, ë.
Xh.- I have the same aunt who annoys my daughter.
V.- But who knows, tell me how my son is doing.
T.- You need to clarify something.
Xh.- Yes, I will explain it with a postcard and what else I will do.
T.- And with the postcard, don't send me food because a new rule has been put in place.
Xh.- And that's the order, I told him, that's the order.
T.- … (laughs) If only he could understand that it's not just an order for me.
Xh.- And that's what I told him, that's why I said this word.
T.- General order, you have to specify that... (laughter) Has it ever happened like that in prison, because you're older?
Xh.- No, no, no.
T.- But that didn't work.
Xh.- No, no, no. Yes, it was 18 kilos at the meeting and then they came and lowered it, but I have the daughter's worries... (etc., etc. For food business and finally they interrupted the conversation they were having).
Printed in two copies
The copies were passed to the operational sector for those involved./ Memorie.al
Lini një Përgjigje