FLASH
Shkruar nga Pamfleti
In 2022, the Special Prosecution Office registered a proceeding against 32 persons suspected of being implicated in providing the conditions to commit the murder of Indrit Dokles, while the latter was wanted for the same charges.
Among the members of the group was Elvin Merlika, who was arrested in December last year and charged in the file known as the "Golden Bullet".
According to SPAK, Merlika collaborated with Ervis Martinaj and Alket Xhixha in the attempted murder of Dokle, acting as a structured criminal group. The plan to kill Dokle was initially revealed by the repentant Nuredin Dumani, who admitted that he had received orders from Martinaj to kill Dokle in exchange for 500 thousand euros. Dumani implicated Merlika and Xhixha in this incident, while the latter deny the charges.
However, the above proceedings brought Merlikë into the circle of subjects of the "Anti-Mafia" law and in January 2023, the investigation was expanded to include property.
SPAK prosecutors, Doloreza Musabelliu and Behar Dibra, requested at that time in court the seizure of the assets of Merlika and persons associated with her, specifically three business companies, three plots of arable land with an area of 3250 m2 each; land with an area of 6026 m2; forest with an area of 6026 m2; eight apartments; two garages; a basement; and nine cars.
The request for seizure was made based on the results of the preliminary investigation, from which it was concluded that there are suspicions that these assets are not justified by legal sources. It was also assessed that there are reasonable grounds to believe that there is a real risk of their loss, seizure or transfer to other persons, in order to make their confiscation impossible.
In January 2023, the Special Court partially accepted SPAK's request, seizing Merlika's assets with the exception of one apartment. The decision was later upheld by the Court of Appeal and the Supreme Court.
In the context of the property investigation, SPAK ordered the performance of an expert report to verify the financial ability of Merlikë and related persons to create assets during the period 2009-2022. The experts did not include in the financial analysis the amounts of money for which there were no documents justifying their source.
In response to questions from the Prosecution, experts have concluded that Merlika and the people associated with him do not justify the listed assets with legal sources, as they result in a negative balance of 32.3 million lek.
But the conclusion of the SPAK experts was opposed by the affected persons and was subsequently rejected by a decision of the Special Court.
Merlika dhe familjarët e tij kanë parashtruar kundërshtimet e tyre gjatë gjykimit të kërkesës për konfiskimin e pasurive, duke pretenduar se janë krijuar me burime të ligjshme. Ata kundërshtuan gjithashtu faktin se kërkesa për konfiskim është kryer ndërkohë që ndaj Merlikës po vijon ende procesi penal, pa pasur ende një vendim përfundimtar për fajësinë ose pafajësinë.
Ata pretenduan gjithashtu se ekspertimi i kryer ishte i njëanshëm dhe me pasaktësi të shumta, duke mos pasqyruar të ardhurat reale të familjes si dhe neglizhuar dokumentet e paraqitura ng apala mbrojtëse.
Arsyetimi i gjykatës
Gjyqtari Erjon Bani, i cili shqyrtoi kërkesën e SPAK për konfiskimin e pasurive të Elvin Merlikës dhe familjarëve të tij, arsyetoi në mënyrë të zgjeruar dhe të detajuar legjislacionin shqiptar, përfshi përcaktimet kushtetuese, praktikën e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, si dhe provat e pretendimet e ngritura nga palët në proces. Në përfundim, ai rendit një sërë arsyesh përse e ka gjetur të pabazuar në prova dhe në ligj kërkesën e SPAK për konfiskimin e këtyre pasurive.
Edhe pse Gjykata vlerëson se Merlika është subjekt i ligjit “Antimafia”, ai konstaton se në rastin konkret nuk ekzistojnë indice të rëndësishme për përfshirjen në veprimtari kriminale në kohën e vënies së pasurive prej tij dhe personave të lidhur, që ishin pjesë e këtij gjykimi. Gjykata vlerëson në përgjithësi se pasuritë janë krijuar përpara se të ekzistonin indicie të bazuara në prova se shtetasi Elvin Merlika ishte përfshirë në veprimtari kriminale.
Në vendim theksohet gjithashtu se gjatë hetimit pasuror duhet provuar fakti nëse kryerja e aktivitetit kriminal ka prodhuar të ardhura të paligjshme në formë fitimi.
Ai analizon rolin e Elvin Merlikës në krimin për të cilin akuzohet, duke sjellë në vëmendje se Nuredin Dumani ka deklaruar ndër të tjera se ka përfituar një shumë prej 100 mijë eurosh, por nuk ka të dhëna të mjaftueshme që të tregojnë se Merlika ka përfituar ndonjë shumë të hollash.
“Ndodhur në këto kushte, Gjykata çmon se nëse në kuadrin e hetimit pasuror pasuritë do të konsideroheshin të vëna … pas muajit Janar 2021 nga shtetasi Elvis Merlika, përsëri në rastin konkret pasuritë në pronësi të tij nuk mund t’i nënshtrohen konfiskimit, pasi nuk ka indicie të bazuara në prova se ka gjeneruar të ardhura të paligjshme nga fakti penal,” thuhet në vendim, ku theksohet gjithashtu se konfiskimit i nënshtrohen vetëm ato pasuri që i korrespondojnë vlerës së produktit të veprës penale.
“Prokuroria në çdo rast ka për detyrë që të identifikojë pasuritë të cilat pretendohen se janë produkt i veprimtarisë kriminale të parashikuar nga neni 3 i ligjit, me qëllim që interesi publik, i cili determinon në vendosjen e kufizimit të pronës të jetë në proporcion me masën që merret duke u vendosur vetëm mbi ato pasuri të cilat e kanë burimin nga aktiviteti kriminal, element ligjor dhe procedural ky i domosdoshëm, për identifikimin korrekt të pasurisë objekt konfiskimi parandalues,” thuhet në vendim.
Gjykata vëren se në këtë rast, SPAK nuk paraqiti prova për të provuar se pasuritë për të cilat kërkon konfiskimin vijnë nga të ardhura që i përkasin aktivitetit kriminal të shtetasit Elvin Merlika. Kjo, pasi sipas Banit, nuk provohet ekzistenca e një lidhje shkakësore midis kohës së krijimit të pasurive me atë të përfshirjes në veprimtarinë kriminale.
Tjetër kusht që duhet të plotësojë hetimi i prokurorisë, sipas Banit, është edhe vërtetimi se pasuritë në emër të personave të lidhur, disponohen në mënyrë të drejtëpërdrejtë apo të tërthortë nga personi që është nën hetim si pjesë e krimit të organizuart.
“Këto prova duhet të përmbajnë të dhëna të mjaftueshme, jo thjesht në trajtën e dyshimeve, indicieve, por edhe fakte e rrethana konkrete, të sakta, të cilat në harmoni me njëra tjetrën përbëjnë prova indirekte,” theksohet në vendim.
Gjykata çmon se, në këtë rast, Prokuroria e Posaçme ka provuar vetëm ekzistencën e lidhjes familjare, gjinore, të krushqisë të shtetasit Elvin Merlika me pesë shtetasit të cilëve u janë sekuestruar pasuritë.
“Në kushtet kur gjatë gjykimit u provua se pasuritë e familjarëve të shtetasit Elvin Merlika janë fituar kryesisht përpara se ai të dyshohej i përfshirë në veprimtari kriminle nuk ka sens logjik dhe juridik që pasuritë të vendoseshin në emër të familjarëve të tij apo personave të tretë”, arsyeton Bani dhe shton se nuk ka indicie që ato të jenë fiktive.
Argumentet e vendimit gjyqësor mbështeten edhe nga avokati Eugen Beci, i cili i tha BIRN se data e kryerjes së veprës penale ishte një kufi themelor ndarës në hetimet pasurore.
“Çdo pronë e krijuar para asaj date, normal që nuk mund t’i nënshtrohet sekuestrimit dhe më pas konfiskimit,” theksoi ai.
Ndërkohë, Beci vlerëson se, për pasuritë e krijuara pas datës kur vërtetohet përfshirja e të hetuarit në krim, nuk është e domosdoshme të provohet nëse janë krijuar apo jo të ardhura nga vepra penale.
“Ligji ‘Antimafia’ i ka të qartësuara. Në rast se prona është krijuar pas dyshimit se ke kryer një vepër penale, je i detyruar ti, me barrën e provës, që të justifikosh të ligjshme çdo pasuri që ke,” theksoi Beci.
Ndryshe nga kërkesa e Prokurorisë, që ishte bazuar në bilancin negativ të pasurisë në aktin e ekspertimit, gjykata çmon se “mendimet e ekspertit përbëjnë vetëm një këshillë për gjykatat”.
"The fact that the expert provides specialized opinions to the court in a non-legal field makes the expert's opinion attract greater attention at the time of its assessment by the ordinary courts and that the latter must argue in detail the opposite opinion. If they do not accept the expert's opinion, they must present convincing arguments, but this does not mean that the courts must always agree with the experts' conclusions," the decision states.
In conclusion, Judge Bani ruled to dismiss SPAK's request for the confiscation of these assets, as unfounded in law and evidence. He also requested the revocation of the 2022 and 2023 seizures of these assets.
The Special Prosecution Office filed an appeal against the decision of the Special Court of First Instance on Friday, on the last day of the deadline. Asked by BIRN about her position on the decision, the prosecutor in the case, Doloreza Musabelliu, said that this position would be procedurally expressed in the appeal./ BIRN
Lini një Përgjigje