TAGS-AT E JAVËS

Aktualitet2026-06-02 07:51:00

Reflections of a researcher from the USA: Communist historians continue to distort history as they once did, because...

Shkruar nga Pamfleti

Reflections of a researcher from the USA: Communist historians continue to

The impetus that makes us consider the historical period between 1939 and 1945 with a broad, fundamental, generalizing and completely scientific view requires that we shed light on and then rely on historical facts not only forgotten but also deliberately distorted by historians of the dictatorship period. Therefore, we are forced to begin the analysis by first defining the basic, genuine scientific criteria regarding the use of linguistic terms without distorting their meaning, without subsequently allowing erroneous interpretations (inclined by the impetus of a political ideology character), which in turn inevitably lead to completely erroneous conclusions. 


                                                  Continued from the previous issue

We continue further. Stalin suddenly dismisses as Minister of Foreign Affairs of the Soviet Union, Maxim Litvinov (of Jewish origin), who had held that post since 1930, and on May 3, 1939, appoints in his place Vyacheslav Molotov, who on August 23, 1939, signed together with Joachim von Ribbentrop (for the German side), the non-aggression pact as well as the zones of influence. On this occasion, too, the not-so-rhetorical question arises: How did Nazi Germany's ally, Italy, and on the other hand, England, its opponent, receive this agreement? Mussolini called it; a knife stuck in his back by Hitler, while Chamberlain called it by the Soviet Union done to England.

During World War II, anyone who killed even a German soldier was considered a patriot and a hero by the Anglo-Americans and the Soviets. So, the partisans of the Albanian National Liberation Army were considered heroes and, consequently, commanders of that war as well, by the allies. Once the war was over, not at all out of altruism but, again, out of simple one-sided interests, those same Anglo-Americans began to support the anti-communist forces in Albania. So the former allies became the object of mutual attacks.

Naturally and quite logically, the generalizing question is posed regarding the comparative facts brought as examples: Should the judgment given by Russia or Austria-Hungary regarding the decisions of the London Conference of Ambassadors be considered absolute truth? What historical right is there, Mussolini's judgment of Hitler, Chamberlain's judgment of Stalin, or how should the mutually exchanged positions be judged?

Which of the positions of the allies towards the leaders of the LN Ҫl. is correct: the one before November 29, 1944 or the one during 1945 and onwards? How did the former allies oppose each other in the trial starting from 1945 and onwards?

PËRGJATË KËSAJ HULLIE, DUKE E PËRQENDRUAR MË SË FUNDI PIKËSYNIMIN TONË, NDALEMI TEK VARGU I PYETJEVE QË DUAN PËRGJIGJE TË DREJTPESHUARA  DHE SHKENCORE E ME TO E MBYLLIM EDHE ANALIZËN TONË RRETH KOLABORACIONIZMIT SI EDHE KOLABORACIONISTËVE:

A ësht’ e drejtë që; nisur nga konsiderata të nxjerra mbështetur mbi fakte krejt të njëanshme, (kundruar përgjatë diktaturës komuniste), ose në vazhdim, në përputhje me ideologjin’e saj nga historianë që nuk kanë se si t’i mohojnë ato që kanë shkruar përgjatë dhjetëvjeçarësh, të vazhdohet e të jepen gjykime po prej tyre rreth historisë edhe sot?

Pa hyr’edhe gjykuar as anën karakteriale e as morale të historianëve që përgjatë 47 viteve e shkruan historinë ashtu si u a diktoi partia, ndonëse ata kishin aksés në FONDET E NDALUARA TË ARKIVAVE, e pra i dinin të vërtetat historike, shtrohet pyetja: A ësht’e drejtë të vazhdohet, edhe sot e kësaj dite në tekstet shkollore, të pasqyrohet historia e vendit tonë mbi po ata binarë nga të njëjtët autorë?

Si ka mundësi që lidhur me cakun gjuhësor “KOLABORACIONIZËM” si edhe “TRADHTI” e gjithashtu cilësorin “KOLABORACIONIST” edhe TRADHTAR merret pozicion zyrtar duke sjellë si shembull pohimin se të dy këta veprime e gjithë bota i ka dënuar? Sapo fillon e trazohet politika me historinë, dalim tek thënia madhore por djallëzore e Andey Vyshnsky-t i cili, duke i u referuar një maksime të Mark Twain-it, e citonte dendur dhe me mburrje si sukses të politikës sovjetike:

“…Më së pari duhen mbledhur faktet e këta pastaj i paraqesim  dhe i shfytyrojmë si të duam!” Dhe e ndjej kënaqësinë t’ia bëj të ditur lexuesit, i cili nuk e ka këtë informacion, se Vyshinsky ka qenë Prokuror i Përgjithshëm i Bashkimit Sovjetik në vitet e krimeve të mëdha staliniane 1936 – 1938, e në vazhdim pastaj edhe ministër i Punëve të Jashtme të Bashkimit Sovjetik. Bazuar në pohimin e tij lidhur me shfytyrim faktesh dhe realiteti, shikojmë a gjendet paralelizëm mes mësimeve të tij, zbatuar në kushtet e Shqipërisë.

E pranojmë për një çast se përzgjedhja e të gjithë plejadës së atdhetarëve që e vunë në lojë të shkuarën e tyre thellësisht atdhetare, si edhe personalitetin e tyre duke menduar se kolaboracionizmi i tyre u shërbente interesave kombëtare, ishte në dëmin e vendit e kësisoj që nga Mustafa Kruja e Hasan Dosti, Ernest Koliqi e Tahir Kolgjini me shokë, që u dënuan me vdekje në mungesë, duke vazhduar më Patër Anton Harapin e Lef Nosin, si edhe Kol Tromarën, Bahri Omarin, Terenc Toçin, Fejzi Alizotin, Maliq Bushatin, gjeneral Aqif Përmetin, Beqir Valterin, Shyqyri Borshin, Ismail Golemin, Daut Ҫarçanin  e Javer Hurshitin me shokë, që u dënuan dhe u ekzekutuan, e paguan përzgjedhjen e gabuar me kokat e tyre!

E theksoj këtë moment, sepse jo vetëm atëherë, në vitet e para të marrjes së pushtetit, por edhe sot e kësaj dite historianët e periudhës diktaturës komuniste, vazhdojnë  dhe i quajnë kolaboracionistë me kuptimin e keq të fjalës. Këtu marrim shkas t’u a sjellim parasysh lexuesve të këtyre radhëve dy replika të ndërsjella përgjatë Gjyqit Special të prillit 1945, që mund të qëmtohen edhe sot në protokollin e atij gjyqi. Prokurori Bedri Spahiu: “Të pandehur, veprimtaria juaj e këtyre viteve ka përbërë tradhti ndaj fateve të popullit dhe atdheut duke e njollosur emrin tuaj me atë të tradhtarit”.

I pandehuri Kol Tromara i replikon flakë për flakë: “Se kush është tradhtar, këtë do t’a mësojë populli herët a vonë”. Në fakt kryetari i atij trupi gjykues, Koçi Xoxe, u dënua me vdekje dhe u pushkatua si tradhtar, e gjithashtu si tradhtar u dënua edhe prokurori Bedri Spahiu, që si i tillë u kalb burgjeve). Krejt e natyrshme pyetja: Kush u a vuri cilësorin tradhtarë këtyre dy personaliteteve të drejtësisë komuniste shqiptare? Përgjigja ësht’ e qartë si drita e diellit, vetë Enver Hoxha, po ai që i pati ngjitur  në ata poste të larta prej të cilave dënuan me pushkatim e me qindra e mijëra vite burgim, të mbledhura bashkë, pikërisht ajkën e atdhetarisë edhe të intelektualizmit shqiptar!

Mirëpo ekzistonte edhe një palë tjetër e cila, me që konsiderohej fatlume përzgjedhja e aleancës kundra fuqive fashiste, ata u bënë kok’e këmbë me idetë antifashiste. Është një varg i pambarim i tyre, duke filluar që nga ideologët e atij pozicionimi; Zaj Fundua me gjithë Zef Malën e Sejfulla Malëshovën, të ndjekur përgjatë ideologjisë tyre komuniste, nga ata që dolën maleve për t’a luftuar fashizmin, si Koço Tashkua me shokët e tjerë, Islam Radovickën, Riza Danin, Shefqet Bejën, Sheh Karbunarën, profesor Gjergj Kokoshin, dr. Enver Sazanin, Kolë Kuqalin e Irfan Majunin me shokë. Po këta si u quajtën nga Enver Hoxha dhe P.K.Sh.-ja? I gjithë vargu i tyre i pambarim në vijim u quajt edhe ai “TRADHTARË TË PARTISË DHE TË POPULLIT”!

Nuk ka si të harrohet çasti kur në sallën e gjyqit, i akuzuar si komplotist zv/Kryetari i Frontit Demokratik i Shqipërisë, si edhe deputeti i Durrësit Shefqet Beja, e shqeu këmishën dhe tregoi para trupit gjykues si edhe të pranishmëve në  sallë, djegiet me hekur të skuqur në zjarr që i ishin bërë në kraharorin e tij nga hetuesit, që të pranonte se kishin krijuar grupazh antiparti !(???) (I kujtojmë lexuesit se Kryetar i F.D.Sh. ishte vetë Enver Hoxha).

Pra në vazhdim, qëndrimi ndaj atyre që e orientuan popullin me mish e me shpirt në kampin kundërshtar të fuqive fashiste, dhe që në masën më të madhe u pushkatuan ose u kalbën burgjeve si tradhtar, si edhe kolaboracionistët e ashtuquajtur të mirëfilltë, a nuk përbën ky një qëndrim tamam jo vetëm gjakatar por edhe paradoksal të Enver Hoxhës dhe partisë tij, të nënshtruar totalisht interesave të tij personale? U quajtën tradhtarë kolaboracionistët e gjithashtu tradhtar edhe antifashistët, mbështetësit e Luftës Nacional-Ҫlirimtare.

(Rikujtojmë replikat e ndërsjella të Bedri Spahiut në rolin e prokurorit si edhe të Kol Tromarës në atë të të pandehurit). Pra, me logjikën më të thjeshtë matematike, në mes dy palëve me pozicionime diametralisht të kundërta, jo vetëm që u dashka vënë shenja e barazimit, por ky drejtim politik djallëzor i Enver Hoxhës, mbahet akoma i gjallë dhe në forma disi të maskuara vazhdon e mbështetet nga historianët e atëhershëm akoma aktivë, si edhe nga dishepujt e tyre që ndjekin endé postulatin e Vyshinskyt!

Pa u zgjatur më, por ama edhe pa dashur të mos përfill zërin e historisë të viteve të diktaturës komuniste në Shqipëri, që na tregon se si mbas qindra tradhtarëve, duke filluar që me themelimin e P.K.SH.-së, në vazhdim me deputetët dhe grupin e tyre imagjinar, duke vazhduar me gjeneralët e ushtrisë, drejtuesit tradhtarë të ekonomisë e së fundi edhe kryeministrin e 27 viteve me radhë, si edhe disa zv/kryeministra e gjithashtu edhe ministra të Punëve të Brendshme, duhet pranuar se Enver Hoxha e drejtoi vendin nëpër një rrugë të drejt’e parimore shumë atdhetare për dyzet vite me radhë, veç i rrethuar prej tradhtarësh të atdheut!

Kjo logjika që duan t’u trashëgojnë brezave historianët e diktatorit, ata që përgjatë dyzet vitesh dridheshin e veç sipas mësimeve të partisë edhe të diktatorit mendonin si edhe vepronin duke i shkruar veprat si edhe disertacionet e tyre. Kurse sot e kësaj dite, të trimëruar se shtetarë jo më vendi diktatorial, por të lirë të thon’e të shkruajnë sa e si të duan sepse nuk i pret më arrestimi e tortura, siç bënte pusht-shteti i tyre, vazhdojnë’ e duan t’a mbajnë të shtrembëruar historinë si dikur…sepse veprat e tyre shkencore, shkruar e publikuar përgjatë diktaturës komuniste, nuk i lenë të flasin ndryshe!

E në vazhdim, pikërisht nisur nga pyetje te shtruara që presin jo vetëm përgjigje por kërkojnë’ edhe masa të themelta e të pa vonesë, e gjithashtu konkretisht sa duhet të mbështetemi tek gjykimet e botës, u sollën shembujt e gjallë dhe ulëritës të historisë si duhen gjykuar veprimet e Sir Edward Greyt, pakti Ribbentrop – Molotov, qëndrimet ndaj luftëtarëve të Ushtrisë Nacional-Ҫlirimtare, si edhe ndaj luftëtarëve të njësive të armatosura kundër-komuniste, të trajtuar përgjatë gjithë periudhës diktatoriale me përbuzje si “Diversantë”!

As with all of Enver Hoxha's sometimes collaborationist and then antagonistic activity towards his friends and enemies, whether they were states, systems or even individual persons, I have great hope that future researchers, but also those honestly inclined towards discovering historical truths based on archival materials, will not find it impossible to put in place historical distortions, made with certain malicious intentions, both during the years of the communist dictatorship and in the future.

On the other hand, I am filled with hope that this same category of researchers will know how to analyze the sounds of both bells, that is, of the winners of World War II (the USA, as well as England, were allies of momentary interests with the Soviet Union and, once the war was over, became mortal enemies again, as they had been before the war), and also to properly interpret archival documents!

Only an analysis of this nature, done with the good and honest will of impartial scientists, will dot the "I"s, regarding Collaborationism for the good of the Homeland, under conditions of foreign occupation, as well as that which complements personal egos and to the detriment of the Homeland, under conditions of liberated Albania, factoring these into the economic situation of the country, after the collapse of the communist dictatorship./ Memorie.al 

Lini një Përgjigje