FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The first part
-Russian archives, the plan for the invasion of Albania by the Soviets, in August 1962, is revealed-
How many things remain unknown! How many things time successfully buries for decades! In June 1961, the Soviets withdrew submarines and ships from the military base of Vlora, but they could no longer gather their wits. They see themselves lost, feel irritated, unappreciated and finally put down the plan of conquering Albania. A military plan of invasion, with attack by sea and land. An invasion that had to be carried out before September 1, 1962. A plan that was rejected not only by Romania, but also by Josip Broz Tito, in the moments of the coronation. But fortunately, even a plan remained on paper, due to the missile crisis in Cuba, a commitment that seems to have nullified the plan for the invasion of the disobedient Albanian state. These "jewels" are kept in the secret archives of the army of the former Soviet Union.
Perhaps completely unknown by the Albanians, but not by their leaders of the time, Enver Hoxha and his friends, who quickly embraced the Chinese, asking them, first of all, for military assistance and help, but also by starting to dig the first trenches and further and underground shelters. So, perhaps for the first time, Enver Hoxha's paranoia, his fear of being attacked militarily, initially by the Soviets, at least in this case has a justification...! The materials for this article were taken from a paper by the Doctor of History, Aleksandër Okorokov, entitled "Zig-zags of Albanian politics", published on February 16, 2009.
Enver Hoxha chooses the Soviets
"...In July 1947, the first meeting between the General Secretary of the Central Committee of the Communist Party of Albania, Enver Hoxha, and the Soviet leader, Joseph Stalin, took place in Moscow. The guest is surprised by everything; from the simplicity of the cabinet, from the gentleness of the lord's behavior, from his sharp judgments. Apparently, the Albanian leader also made a good impression on Stalin. The talks with Stalin and Molotov materialized in an agreement to provide substantial aid and credit to Albania, in industrial equipment and specialist training. Albania was given a preferential loan, about 6 million US dollars - a huge amount for those times. During this meeting, it was decided to provide weapons, but without payment.
On August 11, 1947, without any known connection to the moment, Enver Hoxha was honored by the Soviet government, with the "Suvorov" Order of the First Class. The visit of the Albanian government delegation causes tension in Belgrade. The fear of losing a strategically important military position galvanized the Yugoslavs. Under their pressure, there were purges in the ranks of the Albanian state and party apparatus. A number of prominent politicians who supported rapprochement with the Soviet Union were subjected to repressions, while some, accused of 'chauvinistic anti-Yugoslav activities', were executed. In December 1947, Albania was visited by the Chief of Staff of the Yugoslav Army, K. Popovic, accompanied by two political leaders and the Armed Forces.
The purpose of his visit was to strengthen ties in the military field, and in particular to realize the introduction of a Yugoslav division in the Korça region, as a supplement to an air regiment, supposedly for the common defense of the southern borders of Albania, from a attack in preparation, of the Greek monarcho-fascists and the Anglo-American imperialists. These movements caused an active protest of Western countries, as well as a negative reaction in the Soviet Union. And if the former feared the expansion of the socialist sphere of influence, the displeasure of the Soviet leader was, in no small measure, caused by the fact that Belgrade had made this decision without a prior agreement with Moscow.
In mid-April 1948, a copy of the letter of the Central Committee of the Communist Party of the Soviet Union (Bolshevik) dated March 27 was sent to Albania, accusing the Communist Party of Yugoslavia and its leaders of anti-Soviet line, opportunistic mistakes and revision of the basic principles of Marxism-Leninism. In front of Albania, a difficult question arose: Who should they side with? The decision was made in favor of the Soviet Union. On July 1, 1948, the Albanian Government announced the cancellation of the agreements with Yugoslavia and the departure from the country of Yugoslav advisers, whose number at that time consisted of about 600 people.
Kursi i ri politik, që zgjodhi vendi, nisi me spastrimet nga radhët e partisë dhe ndryshimin e emrit të saj, nga komuniste, në Parti e Punës, sipas një këshille personale të Stalinit. Në kuadrin e marrëveshjeve për ndihmë ndaj Shqipërisë, nisën të dërgoheshin mallra industriale e ushqimore si dhe të lëshoheshin kredi. Paketa më e madhe e marrëveshjeve tregtare e ekonomike mes Bashkimit Sovjetik dhe Shqipërisë, nënshkruhet në prill 1957. Qeveria sovjetike e çliroi Shqipërinë nga pagesa e kredive, shuma e të cilave deri në këtë kohë kishte shkuar në 422 milionë rubla. Bashkimi Sovjetik e ndihmoi Shqipërinë të vendoste shtyllat e ekonomisë, ndërtoi 93% të gjithë infrastrukturës për naftën dhe industrinë minerare, rreth 90% të transportit automobilistik, solli më shumë se 80% të traktorëve dhe 65% të makinave të tjera bujqësore. Një ndihmë e konsiderueshme u dha edhe në fushën ushtarake. Një vëmendje e veçantë, ju kushtua përforcimit të bregdetit të Adriatikut.
Fakti ishte se në këtë periudhë, i gjithë rajoni i Mesdheut, futej në zonën e rivalitetit mes NATO-s dhe Traktatit të Varshavës. Situata në zonë u ndërlikua, me futjen në vitin 1952, të Turqisë dhe Greqisë, në NATO. Në këto kushte mundësia nga ana e Turqisë të kontrollonte ngushticat e Bosforit dhe të Dardaneleve, e vetmja rrugë detare në jug, që lidhte Bashkimin Sovjetik me detet e tjera dhe oqeanin botëror, si dhe prezenca konstante në Mesdhe, e Flotës së VI-të Amerikane, përbënin një kërcënim të pashmangshëm për sigurinë e Bashkimit Sovjetik. Hapat e parë për ndryshimin e situatës, u ndërmorën në fillim të viteve 1950. Në fund të majit 1954, në Shqipëri shkoi një skuadër e anijeve luftarake sovjetike, të kryesuara nga kryqëzori “Admiral Nahimov”…!
Në një nga ditët e qëndrimit në Shqipëri, në radën e portit të Durrësit, në një nga anijet tona erdhën drejtuesi i Flotës, Admirali Gorshkov dhe Ministri i Mbrojtjes së Shqipërisë, Gjeneral-Kolonel, Beqir Balluku. Anija ngriti spirancën dhe shpejt shkoi në gjirin e Vlorës, ku drejtuesit e lartë, vëzhguan një port natyral të pozicionuar në mënyrën më të jashtëzakonshme…! Në fund të viteve 1950, nisi të realizohej plani i themelimit të një vend-dislokimi të përhershëm të anijeve sovjetike në Shqipëri. Në përputhje me vendimet e Këshillit të Ministrave të Bashkimit Sovjetik, nga 26 korriku 1957, deri në 22 prill 1959, në gjirin e Vlorës nisi të ndërtohej Baza Luftarako-Detare si dhe një aerodrom ushtarak…!
Prishja e madhe
…Kulmin e marrëdhënieve shqiptaro-sovjetike, e shënoi vizita e Hrushovit në Shqipëri, në maj të vitit 1959. Kjo ishte vizita e parë në këtë vend, e një zyrtari të një rangu kaq të lartë të shtetit sovjetik. Gjithsesi, periudha e euforisë kaloi shpejt. Shqiptarët nisën të afroheshin më shumë me kinezët, duke e ndjerë se me ndërrimin e partnerit, do të kishin më tepër përfitim. “Ndëshkimi” sovjetik nuk vonoi. Mallrat nisën të vinin me vonesë dhe jo të plota, si dhe u refuzuan kërkesat për furnizim me traktorë sovjetikë, etj.!
…Pas mbledhjes së Moskës, udhëheqja sovjetike i kaloi mosmarrëveshjet politike në sferën e marrëdhënieve ndërshtetërore dhe u shkua në zgjidhjen e lidhjeve ekonomike. Vijoi anulimi nga ana sovjetike, i kredive për të cilat ishte rënë dakord, të dhëna për planin e tretë pesëvjeçar (1961 – 1965)…! Nga Shqipëria u tërhoqën specialistët që punonin në ndërmarrjet shtetërore, ndërsa studentëve shqiptarë, përfshirë edhe ata që merrnin leksione të taktikave ushtarake, ju hoq e drejta të vazhdonin studimet në Bashkimin Sovjetik…! Nga shkurti i vitit 1961, Moska i vuri zhurmues edhe transmetimit të valëve të Radio-Tiranës, në gjuhën ruse.
Në mars të vitit 1961, Presidiumi i Komitetit Qendror të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik, vendosi likuidimin e bazës së Vlorës, miratuar në mbledhjen e ardhshme të Komitetit Politik Konsultativ, të vendeve pjesëmarrëse në Traktatin e Varshavës. Ministri i Mbrojtjes së Shqipërisë, Beqir Balluku, që merrte pjesë në këtë mbledhje, protestoi për këtë vendim, duke deklaruar se; Shqipërinë po e linin të vetme përballë Flotës së VI-të Amerikane. Por ky kundërshtim, nuk gjeti mbështetje. Sipas marrëveshjes sovjeto-shqiptare, në Vlorë u lanë 4 nëndetëse, baza lundruese “Nemçinov” dhe infrastruktura bregdetare. Sipas të dhënave nga shtypi i emigrantëve (diaspora shqiptare, red.), nëndetëset, që i’u dhanë shqiptarëve në fillim të viteve 1970, vazhdonin të bënin dezhurn luftarak, në detin Adriatik…!
Plani i pushtimit të Shqipërisë…!
Në mesin e vitit 1961, në Moskë u përpunua plani i zgjidhjes forcërisht, të “problemit shqiptar”. Ai parashikonte përmbysjen e Enver Hoxhës, me ndihmën e komunistëve shqiptarë “besnikë të idealeve socialiste” dhe drejtimit të tyre, ndaj Bashkimit Sovjetik dhe vendeve pjesëmarrëse në Traktatin e Varshavës, me kërkesën për “ndihmë ushtarake”. Pas kësaj, ushtarët e Bashkimit Sovjetik dhe të vendeve të tjera socialiste, veç Rumanisë, që refuzoi të merrte pjesë për “ndihmë”, duhet të futeshin në Shqipëri nga veriu dhe lindja, – përmes Jugosllavisë, dhe nga jugu, – përmes Detit Jon. “Çlirimi” i Shqipërisë, ishte planifikuar të realizohej, jo më vonë se 1 shtatori 1962.
Por, acarimi i marrëdhënieve sovjeto-amerikane, për shkak të Kubës (Kriza e Karaibeve), nuk lejoi realizimin e planit në afatet e parashikuara. Duke përfituar nga kjo shtyrje, udhëheqja shqiptare, mori masa parandaluese. Pranverën e vitit 1962, gjatë kohës së vizitës së radhës së Enver Hoxhës dhe kryeministrit të vendit, Mehmet Shehu, në takimin me liderët kinezë, Mao Ce Dun dhe Çu En Lai, u arrit marrëveshja për ndihmë të gjithanshme Shqipërisë, nga ana e Kinës. Pas kësaj në vend nisën të shkonin këshilltarë ushtarakë kinezë, armatime, municione. Në kohë të shkurtër, nisën të ndërtoheshin vendstrehime nëntokësore, të cilat në vitin 1968, përfshinë pothuaj të gjithë territorin e vendit. Njëkohësisht u bë edhe pastrimi i radhëve të partisë, në radhë të parë të aparatit shtetëror.
As a result, in the years 1960-1962, up to 70 percent of the composition of the Central Committee, leadership, and many ministries and departments were renewed. These "curative" measures were carried out by the Secretary of the Central Committee of the Labor Party, Ramiz Alia, who later became Enver Hoxha's successor. In the summer of 1962, Moscow returned to the "Albanian issue". The main role of the plan for "de-Stalinization" of the country was given to the Yugoslav leader, Josif Broz Tito. In Moscow, they calculated that the Albanian-Chinese alliance, the anti-Yugoslav policy and propaganda of Tirana, and also Enver Hoxha's growing appeal against the "discrimination of Kosovo Albanians", would force Belgrade to cooperate with the Soviet Union.
In July 1962, Nikita Khrushchev asked Tito for permission for the passage of the Warsaw Pact army through Yugoslavia to the Albanian borders. But, ignoring the conflicts with Enver Hoxha, Titua refused to help Khrushchev. Moreover, he confidentially informed the Albanian leaders about Moscow's plans, but also the Indian Prime Minister, Nehru, the President of Egypt, Nasser, and the President of Indonesia, Sukarno (Tito was involved in a political alliance with these states, ed.) Khrushchev's intentions, to give a good "lesson" to Tirana.
Fearing the public release of these plans, Moscow decided to withdraw, while the conflict with the Americans over Cuba, now at its height, finally changed the geopolitical priorities of the Soviets. However, the loss of Albania had serious consequences not only for the Soviet Union. The strategic-military position of the entire socialist camp vis-à-vis the NATO bloc was significantly weakened. According to the German publicist, Harry Hamm, "from this time it became impossible for the communist countries of the Balkans to implement an unchanged policy in relations with Turkey and Greece without the powerful help of the Soviet Union". As far as Albania is concerned, until 1978, it followed the advice of its "new friend", Great China, and used its loans.
Further, for several years in a row, he found himself in almost complete political isolation. At the time of the Yugoslav crisis, the Albanian President, Sali Berisha (elected on April 4, 1992), supported the US in efforts to fill the vacuum created in Eastern Europe, after the exit of the Soviet Union. Trying to take advantage of Albania's location as one of the most important strategic points of the Eastern Mediterranean, the country was offered military assistance. For these purposes, in the budget of the Pentagon, loans in the amount of 2 million USD were provided for the purchase of weapons and uniforms for the Albanian army. The government and Berisha, for their part, made the airfields available to American reconnaissance aircraft. This helped NATO to carry out active observations of the territory of Bosnia in 1995"./ Memorie.al
Lini një Përgjigje