
US presidential elections have been rocked in recent years by economic disasters, shocking blunders, secret videos and the pandemic. But despite the elaborateness that characterized these campaigns, the volatility of this year's presidential election has few parallels in modern times and poses major challenges for the future of American democracy.
The judiciary has never been so intertwined with a presidential election since the Supreme Court virtually decided the outcome of the election in favor of Republican George W. Bush over Democratic rival Al Gore.
In the coming weeks, the Supreme Court is expected to consider whether states can remove former President Donald Trump's name from the ballot because of the role he played in the riots at the Capitol on January 6, 2021. Meanwhile, a federal appeals court is considering former President Trump's argument that he enjoys immunity from prosecution.
The moves come as prosecutors from New York, Washington and Atlanta work on 91 charges stemming from four criminal cases for almost everything from his role in the riots to efforts to overturn the outcome of the 2020 election. and payments to ensure the silence of a pornographic actress.
Depending on how former President Trump's appeals go, he could appear before the court as early as March 4, the day before the so-called Super Tuesday, when a large number of American states hold primary elections. This could create an unprecedented situation where he can become the official candidate for president of the Republican Party while he is in the courtroom.
On the Democratic side, President Joe Biden is seeking re-election, while the high inflation that characterized much of his first term appears to be easing. But that's not enough to reassure voters, or assuage widespread concerns on both sides of politics, that at 81 he is simply too old for the job.
And at least three serious candidates, who have started the campaign as independent candidates for president, could alienate the election campaign and draw on the support of independent voters who played a key role in Mr. Biden's victory in 2020.
With such uncertainties, few people think that the traditional rules of politics will apply to this year's elections. Jim Messina, who ran former President Barack Obama's re-election campaign, said former President Trump could even beat President Biden in the fall election, even while in prison.
"We just don't know," said Mr. Messina. "The whole world knows, especially me, that this election will have a really, really close result."
Pasojat për çështje si aborti, emigracioni dhe roli i SHBA-së në botë
Rezultati i zgjedhjeve do të ketë pasoja afatgjata pothuajse në çdo gjë, që nga e ardhmja e të drejtës për abort dhe politikat e emigracionit dhe deri tek roli i Shteteve të Bashkuara në botë. Një fitore e zotit Trump do të ngrinte mundësinë e një braktisjeje të Ukrainës, ndërsa përpiqet të zmbrapsë sulmin e forcave ruse. Politika e brendshme gjithashtu mund ta sprovojë angazhimin e Presidentit Biden për Izraelin, një politikë që rrezikon të dëmtojë mbështetjen në radhët e votuesve të rinj dhe të personave me ngjyrë, që janë një pjesë jetike e koalicionit të tij.
Një ndër gjërat e sigurta është se Presidenti Biden pothuajse e ka të fituar kandidimin zyrtar në emër të Partisë Demokrate. Ai është përballur deri më tani vetëm me kundërshti simbolike në zgjedhjet paraprake të këtij viti, megjithë shqetësimet e mëdha brenda partisë së tij për formën e tij fizike dhe mendore. Dhe megjithëse disa rivalë po luftojnë për ta ndalur zotin Trump, ai është në pozitat e duhura për të fituar kandidimin zyrtar në emër të Partisë Republikane për të tretën herë me radhë.
Përmasat e kundërshtive ndaj zotit Trump brenda Partisë Republikane do të bëhen më të qarta më 15 janar, kur të fillojë në Ajova procesi i emërimit të kandidatit zyrtar. Ish-Presidenti Trump kryeson bindshëm në shumicën e anketimeve në nivel kombëtar, megjithëse ish-ambasadorja në OKB, Nikki Haley dhe Guvernatori i Floridas, Ron DeSantis po luftojnë që ta ndalin atë.
Kjo sidoqoftë nuk ka qenë e lehtë. Zoti DeSantis ka përqafuar tematika të luftës kulturore dhe konkuron për të njëjtin segment votuesish si ish-Presidenti Trump. Ndërsa profili i paraqitur nga zonja Haley, si një kandidate më e moderuar, më e ndjeshme, u rrezikua javën e kaluar kur u pyet për shkakun e Luftës Civile dhe ajo nuk përmendi skllavërinë.
Aleatët e zotit DeSantis dhe zonjës Haley pranojnë privatisht se shansi më i mirë që t’ja marrin kandidimin zyrtar zotit Trump do të vinte në korrik gjatë kuvendit republikan në Uiskonsin.
Shumë udhëheqës në të dyja partitë janë tashmë të bindur se ish-Presidenti Trump do të jetë kandidati zyrtar i Partisë Republikane. Mbi 90 ligjvënës republikanë, 18 senatorë dhe shtatë guvernatorë kanë dhënë tashmë mbështetjen për zotin Trump. Zonja Haley dhe zoti DeSantis kanë siguruar mbështetjen e vetëm gjashtë ligjvënësve republikanë, asnjë senatori dhe dy guvernatorëve.
“Do të jenë ndër zgjedhjet paraprake që do të përmbyllet më shpejt”, tha në një intervistë ligjvënësja Elise Stefanik, e cila mbështet zotin Trump. “Jam përqëndruar që tani tek zgjedhjet e përgjithshme... Do të ketë një tërmet politik në nëntor”.
Biden kundër Trump
Anketimet publike sugjerojnë bindshëm se votuesit nuk dëshirojnë një ripërballje mes zotit Trump dhe zotit Biden.
Shumica e amerikanëve në moshë madhore (56%) do të ishin “shumë” apo “disi” të pakënaqur me zotin Biden si kandidat zyrtar të Partisë Demokrate, sipas një anketimi të bërë muajin e kaluar nga Qendra NORC e agjencisë së lajmeve Associated Press. Po kështu, një shumicë prej 58% u shprehën shumë apo disi të pakënaqur me përzgjedhjen e zotit Trump, si kandidat zyrtar për Partinë Republikane.
Ndoshta për shkak të kësaj apatie, disa votues thjesht nuk mendojnë se zoti Biden dhe zoti Trump, do të jenë kandidatët për president, megjithë evidencën për të kundërtën.
Rreziku ndaj demokracisë
Ndërsa shqetësimet për zotin Biden kanë të bëjnë me moshën e tij, zoti Trump ka përqafuar gjithnjë e më shumë mesazhe autoritare që shërbejnë si një paralajmërim i qartë për planet e tij për të zhbërë normat demokratike pas rikthimit në Shtëpinë e Bardhë.
Si një reflektim i udhëheqësve të fortë në histori, zoti Trump e ka përkufizuar fushatën e tij si një shpagim dhe ka folur haptazi për përdorimin e pushtetit të qeverisë ndaj kundërshtarëve politikë. Ai ka përdorur retorikën e përdorur dikur nga Adolf Hitleri për të thënë se emigrantët që hyjnë ilegalisht në Shtetet e Bashkuara “po helmojnë gjakun e vendit tonë”. Ai tha muajin e kaluar në kanalin televiziv Fox News se nuk do të bëhej diktator, “me përjashtim të ditës së parë”. Dhe ai përdori në median e tij sociale javën e kaluar fjalë si “hakmarrje”, “pushtet” dhe “diktaturë”.
Presidenti Biden, ashtu si pjesa më e madhe e partisë së tij, ka shprehur shqetësime për të ardhmen e demokracisë në rast se ish-Presidenti Trump do të rikthehej në Shtëpinë e Bardhë, por kjo nuk ka ndihmuar shumë për të përmirësuar kuotat e tij në anketime. Anketimet e hershme tregojnë mangësi ndër segmentët kryesorë të koalicionit të tij, përfshirë ndër votuesit me ngjyrë dhe të rinjtë.
Zyrtarët e ekipit elektoral të Presidentit Biden nuk frikësohen se baza e tij do të kalonte në mbështetje të ish-Presidentit Trump në zgjedhjet e përgjithshme, por ata shprehin privatisht shqetësimin se disa prej mbështetësve demokratë mund të mos votojnë fare. Zyrtarët shpresojnë se arritjet e Presidentit Biden, si kalimi i legjislacionit historik për kontrollin ndaj armëve, ndryshimin klimatik dhe infrastrukturën, do të ndihmojnë për të tejkaluar shqetësimet për moshën e tij.
Zyrtarët e fushatës së zotit Biden besojnë se në fund të ditës votuesit do ta mbështesin presidentin, kur ta kuptojnë se ish-Presidenti Trump ka shanse reale për t’u rikthyer në Shtëpinë e Bardhë.
Zgjedhje mes dy alternativave
Kryebashkiaku i Atlantas, Andre Dickens, i cili është anëtar i grupit këshillimor për Presidentin Biden, thotë se zyrtarët e fushatës elektorale “e dinë se nuk mund të marrin për të mirëqenë asnjë votë” dhe se kjo është arsyeja përse po investohet shumë tek përpjekjet për të mobilizuar koalicionin e zotit Biden, të përbërë nga persona me prejardhje të shumëllojshme.
"It will be a choice between a president who has achieved historic results for the American people and someone who poses an existential threat to our democracy and our freedoms," Mr Dickens said. "We will win in November after we have fully presented our view, after we have explained what is important and we have made the choice clear."
Meanwhile, there is a deep sense of uncertainty on the ground in Iowa and New Hampshire, where candidates for the Republican primaries in particular have paid high attention to voters throughout the past year.
Rodney Martell, a 65-year-old New Hampshire Republican, says he's ready for the polls to begin. He supports Ms. Haley in the primary but says he would support Mr. Trump in the general election if he had no other choice — even if Mr. Trump is found guilty in court.
Mr. Martell does not think that this year's elections will be a rematch between Mr. Trump and Mr. Biden, but adds that "honestly, if this type of race results again, I think it could quickly become an unpleasant situation."
Susie Fortuna in Iowa gives a similar assessment as she follows a Mrs. Haley campaign. Ms. Fortuna is from Michigan but was in Iowa visiting relatives.
Nor does she think that Mr. Biden and Mr. Trump will be the official candidates of their parties. She says that this political year gives her a "disturbing" feeling.
"I think there are things we honestly don't know yet," she says. /VOA
Lini një Përgjigje