FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Supporters of the "Serbia against violence" coalition had to wait a whole day for the political leaders to wake up from another bitter defeat. Organized protests gathered people, but not yet enough to attract attention and channel it into any significant political accusation...
December 17, 2023 brought another bitter defeat for the pro-Western opposition coalition "Serbia against violence". They were convincingly defeated in the parliamentary elections, receiving only 23 percent of the vote, while the ruling Serbian Progressive Party (SNS) received 46 percent. It is better to say that the current president, Aleksandar Vucic, won – not the SNS – as he ran the entire campaign, arguing that the votes would be either for him or against him. Despite this, the law is clear – the Serbian president is meant to be the head of state for all citizens and is therefore prohibited from participating in a parliamentary election campaign. However, election laws in Serbia are no longer enforced in practice, especially after Vucic consolidated his power in 2014.
Battle for Belgrade
If asked before the election, no serious political analyst would ever say that the opposition could win at the national level. However, expectations for the local elections in Belgrade were different. The opposition had promised victory in the capital.
In the city assembly, no party received a majority of 56 seats to form a local government. The SNS won 49 seats, and Serbia Against Violence has 42, while the NADA coalition (a right-wing coalition) won seven seats, with the Socialist Party of Serbia (the ruling party in the 1990s led by Slobodan Milosevic) taking six seats. The biggest surprise was the coalition "We - Voice of the People" (MI-GIN) which also won six mandates.
Traditional coalition partners, the Serbian Progressive Party and the Socialist Party of Serbia together have 55 seats, while Serbia Against Violence and NADA together have 48. Both parties will have to join the MI-GIN party for a majority, the leader of in which election night he clearly stated that a coalition with the pro-Western opposition is not an option, adding that they will form a city government with the ruling party, or go to new elections.
Theft of elections
There is no doubt that the government stole the election. The OSCE mission ODIHR reported on December 18 that the elections were marked by serious irregularities, misuse of public funds, media dominance by Vucic, and a negative campaign characterized by fear. Several members of the European Parliament called for an independent investigation. Electoral theft, to clarify, may not have been decisive at the national level, but it significantly affected the final results in Belgrade.
During election day, members of the opposition and independent media recorded the organized transport of voters from Republika Srpska – in Bosnia and Herzegovina – to the irregular polling station in the Belgrade arena. Due to the close ties between Serbia and Republika Srpska, some of the persons of this Bosnian entity have dual citizenship - Bosnian and Serbian. According to the law, they have the right to vote in Serbia, but only in parliamentary elections.
However, they quickly registered en masse with random addresses in Belgrade so that they could also vote in the Belgrade elections. Before the elections, there were many examples of this irregularity; dozens of people registered in one dwelling, or 30 to 40 people registered in one house. The opposition warned about this, but the institutions were silent. On the other hand, civil society monitors identified mobile voters, who were registered outside Belgrade, but were brought in by bus to vote in the city as well.
Slow learners
The opposition knew what was coming. No one expected a fair contest as all previous elections under this regime were marred by irregularities. At the same time they were completely unprepared. Despite all the evidence of electoral theft and instead of acting immediately, the opposition remained silent on the evening of December 17. According to various sources, the person behind the decision to keep a low profile was Dragan Đilas, leader of the Party for Freedom and Justice, the largest political party in the Serbia Against Violence coalition.
However, the reason for this decision remains unclear. In an analysis of the Serbian elections published in the New Journal of Zürich (NZZ), Professor Andreas Est noted that "the exhausted people of the post-Milošević era must finally retire", referring to "characters like former senior politicians Dragan Đilas or Boris Tadic". He added that they "are no longer reliable today".
Former Serbian President Boris Tadic's political party has not even crossed the threshold, which should be a clear sign that his political revival will not happen. These two politicians today are just a burden for the new opposition, throwing away potential sympathizers who are still passive and scattering the opposition's votes.
Mbështetësit e koalicionit Serbi kundër dhunës u desh të prisnin një ditë të tërë që liderët politikë të zgjoheshin nga një humbje tjetër e hidhur. Protestat e organizuara mblodhën njerëz, por ende jo aq sa për të tërhequr vëmendjen dhe për ta kanalizuar atë në ndonjë akuzë të rëndësishme politike. Marinika Tepiç, një nga liderët e koalicionit, hyri në grevë urie; ndërsa kolegu i saj Miroslav Aleksić fillimisht deklaroi se po i bashkohej edhe ai, por po atë natë vendosi që ai thjesht të shkonte në një agjërim të rreptë fetar.
Lufta institucionale rezultoi e pamundur për shkak të erozionit afatgjatë të vlerave demokratike dhe nivelit të lartë të korrupsionit. Megjithatë, ata ende po përpiqen të fitojnë në këtë front, duke bërë ankesa në Gjykatën Kushtetuese. Të gjitha lëvizjet e opozitës duken mjaft të paorganizuara pa ndonjë qëllim të qartë për të arritur. Nëse ata kërkonin simpati nga qeveria apo komuniteti ndërkombëtar, ata dështuan. Nga ana tjetër, nëse ata thjesht donin të blinin kohë, ata gjithashtu dështuan, pasi votuesit e tyre po humbasin durimin – ngadalë, por me siguri.
Opozita më në fund paralajmëroi protesta të reja për mesin e janarit, duke vazhduar të detyrojë rrugët si një mënyrë për të kanalizuar pakënaqësitë e tyre politike. Megjithatë, kjo tashmë duket si një betejë e humbur.
Mjeku dhe grupi i tij
Koalicioni vendimtar Ne – Zëri nga Populli bëri një sukses befasues në kryeqytet, i ndjekur nga zërat se është një opozitë false, e mbështetur logjistikisht nga partia në pushtet. Vërtet koalicioni është një fenomen interesant në skenën politike. Karakteristikat e tyre kryesore politike përfshijnë teoritë e konspiracionit, anti-globalizmin, anti-vaksinën, rusofilinë dhe një ndjenjë të fortë anti-perëndimore. Udhëheqësi i tyre është Branimir Nestorović, një ish-pulmonolog, i cili ishte anëtar i stafit kombëtar të krizës gjatë muajve të parë të pandemisë COVID-19. Në atë kohë ai u bë i njohur kur deklaroi se koronavirusi është “virusi më qesharak në historinë njerëzore”, duke shtuar se nuk ka nevojë për shqetësim dhe se “gratë mund të bëjnë pazar në Milano”. Në ditët në vijim, numri i përditshëm i vdekjeve në Itali filloi të regjistrojë mijëra jetë.
Si është e mundur që një listë politike kaq e diskutueshme mori kaq shumë vota? Ka dy shpjegime - një politik dhe një më shumë sociologjik. Kur bëhet fjalë për të parën, ekziston një besim i fortë se koalicioni ishte mbështetur nga qeveria. Ka pasur pretendime se MI–GIN është një satelit i partisë në pushtet. Kjo mbështetet nga fakti se ata arritën të shkatërrojnë opozitën e djathtë Spectre , duke lënë dy parti pranë pragut, por ende nën të. Për një kohë të shkurtër, ata arritën të mobilizojnë një numër të madh votuesish, veçanërisht në Beograd, i cili nuk është bërthama tradicionale e votuesve të djathtë.
Për më tepër, që nga momenti kur filloi fushatën e tij zgjedhore, Nestorović u bë mysafir i rregullt në emisionet e bisedave, veçanërisht në TV Happy - një kanal me transmetim kombëtar - i cili është hapur pro-qeveritar. Ai ishte i vetmi politikan jashtë qeverisë aktuale që ka akses në mediat e kontrolluara nga shteti.
Përveç kësaj, ka pasur një rritje të konsiderueshme gjatë viteve të fundit, në popullaritetin e partive të krahut të djathtë në mbarë Evropën, duke përfshirë edhe Serbinë. Pas pandemisë së koronavirusit, një numër i konsiderueshëm njerëzish filluan të besojnë në teoritë e konspiracionit që lidhen me të. Një tregues i këtij fenomeni janë qindra kanale dhe grupe të paqarta që shfaqen në Telegram – disa prej tyre mbledhin dhjetëra mijëra njerëz, kryesisht breza të rinj, të cilët promovojnë narrativa të krahut të djathtë. Para suksesit të Nestoroviqit, askush nuk besonte realisht se ato narrativa mund të kanalizoheshin ndonjëherë në pushtetin politik, i cili tani është vendimtar për një qeveri të re në Beograd.
Reagimet ndërkombëtare
Nëse duke u nisur nga teoria e marrëdhënieve ndërkombëtare të bandwagoning, e rezervuar për shtetet më të vogla si Serbia, është e qartë se faktori ndërkombëtar ka një ndikim të rëndësishëm në periudhën paszgjedhore. Megjithatë, zgjedhjet janë një çështje e brendshme. Opozita properëndimore serbe duhet të kuptojë se nuk mund t'i fitojë në Bruksel në vend të Beogradit.
Mbështetja e vazhdueshme tek Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara për të zgjidhur çështjet e tyre dhe për të kompensuar paaftësinë e tyre nuk i ka çuar askund. Në të vërtetë, disa pjesë të bashkësisë ndërkombëtare paralajmëruan më hapur për parregullsitë para dhe gjatë zgjedhjeve. Zyra e Jashtme gjermane, për shembull, deklaroi menjëherë, duke iu referuar raportit të ODIHR-it, se parregullsitë e identifikuara janë "të papranueshme për një vend me status kandidat në BE", ndërsa mungonin urimet për partinë në pushtet nga shumica e liderëve evropianë.
Përtej kësaj, shumica e kritikëve për zgjedhjet erdhën nga gazetarë, profesorë dhe analistë politikë perëndimorë. Mirëpo, ambasadori amerikan në Serbi, Christopher Hill, tha se SHBA-ja mezi pret vazhdimin e bashkëpunimit me qeverinë serbe, duke shtuar se mangësitë e vërejtura duhet të zgjidhen përmes institucioneve. Në mesin e opozitës kjo u interpretua si vazhdimësi e mbështetjes për Vuçiqin. Kështu, përkundër optimizmit fillestar se reagimi i ndërkombëtarëve do të ishte më i mprehtë këtë herë, opozita u godit me një dush të ftohtë. Duket sikur komuniteti ndërkombëtar ende nuk beson se opozita properëndimore është mjaft e fortë për t'u bërë një alternativë vendimtare ndaj Vuçiqit dhe Partisë Progresive Serbe në pushtet.
Shanse të pakta
In early November 2023, a group of prominent people consisting mainly of academics, directors, actors, writers, journalists and sportsmen formed an initiative called ProGlas. Despite obstacles from the regime, they traveled around Serbia, organizing public meetings, lectures and debates. The idea was to wake up passive voters and show them that change is possible. Their last public assembly in Belgrade, organized in the last days of 2023, gathered 17,000 people, which is far more than the post-election opposition protests.
ProGlas is not a political party, nor are they under the control of the opposition, even if they cooperate with the coalition Serbia against violence. However, it seems that some opposition leaders are trying to use them for their own interests, which could undermine citizens' confidence in this independent movement and reduce the potential for further action.
However, the opposition is not competing on a level playing field due to unfair elections, total media control by the government, corrupt institutions and pressure on voters and activists during the campaign. However, the Serbian opposition needs to consolidate - mobilize voters, achieve greater participation in elections, become more visible throughout the country, not just in the capital, create more committees in the country, avoid internal disputes that drive voters away and remain. United.
In the end, the Serbian opposition must offer something different so that its political agenda is not reduced entirely to criticizing the government without concrete alternatives. Blaming Vučić for stealing the elections is not the way to victory. However, it seems that they are still far from accepting this. / Adapted "Pamphlet" from "New Eastern Europe"
Lini një Përgjigje