FLASH
Shkruar nga Nikoletta Kritikou
Former Turkish Prime Minister and Foreign Minister Ahmet Davutoglu says no one can predict what will happen in the coming years with Erdogan. The autocrat's thirst for power remains strong, but the economic crisis will one day topple him from power...
Imposing yet affable, former Turkish prime minister and foreign minister Ahmet Davutoglu arrived in Sulaymaniyah, Iraq, as the guest of honor of the Delphic Forum. His speech is measured, befitting his description as the “sage” of Turkish diplomacy.
Between 2002 and 2016, he helped shape Turkey's foreign policy, and was widely recognized as the architect of "Neo-Ottomanism," a term he now rejects. Once a right-winger of President Recep Tayyip Erdogan, he is now one of his harshest critics and the founder of the Future Party.
Although a supporter of easing Greek-Turkish relations, Davutoglu still defends the “Blue Homeland” doctrine as a countermeasure to what he calls Turkey’s geopolitical encirclement, warning that any unilateral Greek move in the Aegean or Eastern Mediterranean would be “Russian roulette.”
The PKK has announced the end of its armed struggle after 40 years. While many details remain unclear, the pro-Kurdish DEM party has urged Erdogan to take confidence-building measures. Do you believe he will do so?
For 4 decades, the PKK has caused major problems not only in Turkey, but also in Iraq and Syria. Resolving this issue would be in everyone's interest. As Foreign Minister and then Prime Minister, I supported the peace process in 2013-2015.
But there was no solution, because the Syrian crisis, the rise of ISIS, the use of chemical weapons by Assad, and the coup in Egypt changed the environment. The PKK changed its stance, aiming to control parts of Syria and create a new base. Now Turkish influence in Syria is at its peak, and the new administration has close ties to Turkey.
The key step is disarmament. Without it, we cannot move forward. My recommendation is not to delay the further steps, which should start within a week or two. A real disarmament process is needed, and not just symbolic declarations.
Turkey is at the center of global geopolitics, awaiting talks on Ukraine and Iran's nuclear program. As Erdogan amasses political capital, how likely is it that he will seek another presidential term?
Nëse presidenti arrin diçka në nivel ndërkombëtar, ai mund ta shfrytëzojë atë. Por me Kushtetutë, ky është mandati i tij i fundit. Për një mandat tjetër do të duhen ndryshime kushtetuese. Askush nuk mund të parashikojë se çfarë do të ndodhë në vitet e ardhshme. Megjithatë, nuk mund ta anashkalojmë ekonominë në rënie, varfërinë në rritje, korrupsionin e përhapur dhe lirinë e kufizuar të mendimit. Fitimet në politikën e jashtme janë të rëndësishme, por njerëzit votojnë bazuar në jetën e tyre të përditshme dhe kryesisht tek ekonomia.
Pas rrëzimit të Assadit, Turqia ka mbajtur trupa në Sirinë Veriore dhe Veriperëndimore, ashtu si Izraeli në Jugperëndim. A ka vend për afrim në kushtet kur të dyja vendet i kanë përforcuar pozicionet e tyre dhe të deklaratave të ashpra midis Erdogan dhe Netanyahut?
Nuk ka një konflikt midis Turqisë dhe Izraelit, por midis Izraelit dhe njerëzimit. Më lejoni të jem shumë i qartë: Izraeli po kryen gjenocid dhe kërkon të zhdukë Gazën. Ai po kryen spastrim etnik. Këto akte janë krime që duhet të dënohen nga Gjykata Ndërkombëtare Penale.
Po ashtu, Izraeli po përpiqet të destabilizojë Libanin dhe Sirinë. Strategjia e Izraelit është të nxisë mosmarrëveshje midis turqve dhe kurdëve, turqve dhe arabëve, kurdëve dhe arabëve, iranianëve dhe të tjerëve. Por, pavarësisht superioritetit të tij teknologjik, ai ka dështuar për gati dy vjet të mposhtë një popull që nuk ka një ushtri tradicionale. Në vitin 1967, Izraeli mundi 4 shtete arabe brenda 6 ditësh. Sot, me gjithë atë fuqi ushtarake, ai nuk mund të kontrollojë as Gazën.
Trump dhe Erdogan kanë zhvilluar një marrëdhënie respekti të ndërsjellë. Ka raporte se SHBA-ja mund të heqë kufizimet e mbetura që pengojnë bashkëpunimin në mbrojtje. Departamenti i Shtetit miratoi së fundmi shitjen e sistemeve të raketave të përparuara. Si e interpretoni qëndrimin e Turqisë në këto kushte?
Turqia dhe SHBA-ja, janë dy kombe me interesa strategjike të rëndësishme. Ndaj kjo nuk ka të bëjë me marrëdhëniet personale. Ne kemi nevojë për një qasje të arsyeshme. Kur isha ministër i jashtëm dhe Hillary Clinton mbante të njëjtin post, bisedonim bazuar në faktin se Turqia është një komb i fuqishëm në zemër të Afro-Eurazisë, me qasje në Ballkan, Kaukaz, Azinë Qendrore dhe Lindjen e Mesme, ndërsa SHBA-të janë një fuqi globale. Asnjëra nuk mund ta injorojë tjetrën. Prandaj, nevojitet një qasje më strategjike, e bazuar në institucione dhe strategji afatgjata, dhe jo vetëm tek raportet personale midis presidentëve.
Sa afër janë Greqia dhe Turqia hartimit të një plani që potencialisht mund ta referojë mosmarrëveshjen e tyre kryesore - në lidhje me Zonat Ekonomike Ekskluzive dhe shelfet kontinentale - në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë në Hagë?
Në marrëdhëniet greko-turke, ne duhet ta fusim konceptin e empatisë. Në vitin 2010, mbajtëm në Athinë mbledhje të përbashkëta të qeverive dhe nënshkruam 25 marrëveshje brenda një dite. Një arritje më e rëndësishme se 90 vjet lidhje diplomatike.
Por, nëse Greqia pretendon se ZEE i përket vetëm asaj, dhe synon të kontrollojë të gjithë zonën detare dhe ekonomike, kjo është e papranueshme. Asnjë qeveri turke nuk do ta pranonte ndonjëherë këtë. Turqia ka vijën bregdetare më të gjatë në Mesdheun Lindor dhe nuk mund të kufizohet.
Po kështu, Turqia duhet ta shohë Egjeun jo si një hapësirë konkurrence dhe hegjemonie, por si një det me hapësira bashkëpunimi, dhe potenciali është i madh. Nëse ka burime natyrore në zonë, ato duhet të eksplorohen dhe ndahen bashkërisht.
Në vitin 2011, ju ishit Ministër i Jashtëm i Turqisë. Në atë kohë, a iu afruam një zgjidhjeje për Qipron dhe zonat detare, ose të paktën një kuadri ligjor? Cilat ishin shtyllat kryesore?
Ishim shumë afër një pakti. Midis Turqisë dhe Greqisë pati bisedime eksploruese, bazuar tek interesat e ndërsjella. Fatkeqësisht, pas dorëheqjes time bisedimet u ndërprenë. Pati përparim të konsiderueshëm në zgjidhjen e çështjeve të shelfit kontinental dhe zonës detare. Ishte një paketë gjithëpërfshirëse.
Mosmarrëveshjet mund të zgjidhen në Hagë, por nga të dyja palët ekzistojnë argumente ligjore. Rezultati është i pasigurt dhe vendimi në favor të njërës apo tjetrës nga gjykata mund t’i përkeqësojë raportet. Në lidhje me Qipron, në vitin 2004 isha pjesë e ekipit negociator turk në Burgenstock.
U humb një shans i madh. Në atë kohë kryeministri Erdogan, Ministri i Jashtëm Gul dhe të gjithë ne morëm një rrezik të madh. Mjerisht, pala greke na tha jo. Kur koha kalon pa një zgjidhje, edhe zgjidhjet e vjetra humbasin vlefshmërinë. Kanë kaluar 21 vjet që nga Plani i Annan dhe të dyja komunitetet në ishull janë sot më të ndara se kurrë. Po zbehen kujtimet e përbashkëta, ndërsa çështjet e pronës mbeten të pazgjidhura. Opsioni më i mirë aktual, është një zgjidhje me dy shtete nën mbikëqyrjen e BE-së.
A e shihni “Atdheun Blu” si një vazhdim të vizionit tuaj strategjik, siç është paraqitur në librin tuaj “Thellësia strategjike”, dhe a përputhet ai me konceptin e Neo-Otomanizmit?
Në librin tim, unë propozova një rend të ri rajonal në zonat rreth Turqisë - Ballkanin, Lindjen e Mesme dhe Kaukazin - jo një strategji të hegjemonisë turke. Unë e hedh poshtë termin “Neo-Otomanizëm”. Ai përdoret nga qarqe të caktuara për të nxitur arabët kundër nesh. Sa i përket konceptit të “Atdheut Blu”, është një reagim ndaj Hartës së Seviljes, e cila e kufizon Turqinë në Gjirin e Antalias.
Turqia ka të drejtë të thotë jo. Tek e fundit, ky Atdhe Blu na përket të gjithëve. Askush nuk mund ta fusë Turqinë në kurth në Detin Mesdhe. Ne ose mund të bashkëpunojmë dhe të ngrihemi si dy yje në ngjitje, ose të dështojmë duke luftuar njëri-tjetrin, të manipuluar nga fuqitë e jashtme.
Si e shihni bashkëpunimin e Greqisë me Egjiptin, Izraelin dhe Qipron? A po synojnë këto aleanca Turqinë?
If Turkey isolates itself, it will be a dangerous game, akin to “Russian roulette.” Trying to isolate Turkey through tripartite alliances with Greece, Israel, and Egypt is a misguided and immature move. Propaganda is always easy, while building a spirit of cooperation is very difficult.
If a problem seems insoluble, put it aside and continue to cooperate on other things. Over time, that problem will diminish. This is my advice to my Greek friends: Talk to Turkey with goodwill. Don't sideline us. We can form a joint association of the Eastern Mediterranean - Greece, Egypt, Turkey, Syria, Lebanon. Everyone would benefit from it./ Pamphlet from “Kathimerini”
Lini një Përgjigje