FLASH
Shkruar nga Gjergj Erebara
The former mayor of Durrës entered politics from a weak position, while governing the second largest city in the country seems to have strengthened him again and again. In the end, consecutive electoral success brought his sanction by the Americans, in a story that is particularly illustrative of the country's political model.
In 2007, 41-year-old Vangjush Dako entered politics, after having worked under the socialist governments 2001-2005 as director of the Construction Police and the local office of Mortgages in Durrës, two institutions with a rich history in a city that became synonymous with abusive constructions. in place. It is no wonder that fifteen years later, a construction permit case not properly cleared by Dako, led to his arrest for abuse of office alongside other officials.
However, before his very successful political career, it appears that in 2007, Dako, who has a declared net worth of nearly 1 million euros, ran for the post of Mayor of Durrës from a disadvantaged position. The Socialist Party was in opposition and the right-wing majority was in revenge. Dako won the elections for the Durrës city municipality against the majority candidate Armand Teliti with a difference of only 308 votes in a municipality where there were almost 140 thousand registered voters and where the participation, in those elections, was only 28%. In this way, Durrës became a symbol of non-participation of citizens in the elections, although historically it has been an important city and county, the decision of whose citizens significantly affects the national majority. In those elections,
While Dako's electoral success was difficult, governing, in the face of an opposing majority and under conditions of almost complete centralization of public finances, was obviously even more difficult.
In Albania during the last three decades, the phenomenon of persecution of opposition voters has been known, through the denial of state funds to local government units controlled by the opposition. The case of Shkodra during the years 1997-2005 and of large cities such as Durrës, Elbasan, Berat, Fieri and Vlora in the years 2005-2013, when the central government belonged to one party and the local government, to the other party, are already infamous.
Furthermore, the persecution of opposition to access to public tax funds, which are overwhelmingly collected and distributed by the central government, is now a well-known secret. The current Prime Minister Edi Rama threatened the voters in the last elections that he would not give them funds if they did not vote for his candidates.
In this context, the question arises as to how, Vangjush Dako, mayor of the opposition in the second largest municipality in the country, without financial resources to provide basic municipal services such as water supply, sewage or waste removal, not only did he not weaken, but on the contrary, he grew stronger.
Në vitin 2011, Dako, jo vetëm që arriti të fitojë zgjedhjet përballë kandidatit të maxhorancës Ferdinant Xhaferraj, por arriti të fitojë me gati 3600 vota diferencë. Dako u bë figurë e rëndësishme për socialistët në zgjedhjet vendore të vitit 2013. Në Qarkun Durrës, ku përfshihen edhe bashkitë Shijak dhe Krujë, socialistët fituan 44% të votave, pasi kishin fituar vetëm 39% më 2009. Dhe më 2017, ata arritën të fitojnë 51% të votave. Durrësi u bë në këtë mënyrë qarku që ndikoi shumë në fitoren kombëtare të demokratëve më 2005 dhe në atë të socialistëve më 2013 e 2017 dhe aktori kyç i këtij suksesi dukej se ishte pikërisht Vangjush Dako.
Suksesi elektoral i Dakos filloi të qelbë, për shkaqe që nuk vareshin tërësisht prej tij. Në vitin 2018, një hetim i nisur nga autoritetet gjermane mbi një organizatë të madhe kriminale që vepronte në fushën e trafikut të drogës, zbuloi, jo vetëm rrjetin kriminal në disa qytete në Shqipëri, por edhe mënyrën e çlirët me të cilën, politikanët në Shqipëri bisedojnë dhe marrin favore nga eksponentët e krimit. Operacioni i titulluar VOL-VO4 solli arrestimin e jo vetëm dhjetëra personave të dyshuar për trafik droge, por edhe të dy ish-deputetëve kontroversë të Partisë Socialiste, Arben Ndoka dhe Arben Çuko. Emrat e tyre dolën në mënyrë rastësore në hetimin për drogë. Çuko për transferim të paligjshëm të një të burgosuri, (ai doli më pas i pafajshëm në gjykatë), ndërsa Ndoka u arrestua për tjetërsim pronash. Emrat e tyre dolën pasi prokuroria po përgjonte të dyshuarit për trafikantë.
Përgjimet vunë në dukje gjithashtu se trafikantët e drogës, jo vetëm që merren me trafik, por kanë fuqinë të mobilizojnë vota, të blejnë vota dhe, së paku në një rast, të katapultojnë të preferuarin e tyre në listat e kandidatëve për deputetë të Partisë Socialiste.
Dosja në fjalë quhet 339. Fragmente bisedash të përgjuara nga prokuroria treguan se si, Vangjush Dako, kryebashkiaku, kishte marrëdhënie të shpeshta me anëtarët e grupit të trafikantëve. Njëri prej trafikantëve, Astrit Avdylaj, kreu i grupit, përgjohet duke thënë se do t'i propozojë Edi Ramës një njeri të tijin për kandidat për deputet dhe se në shkëmbim të kësaj, rezultati i socialistëve në Shijak do të ishte i tillë që do të surprizonte edhe vetë Ramën.
I vënë në vështirësi nga përgjimet, Vangjush Dako deklaroi se “nuk kishte bir kurve” që fliste më shumë se sa ai me elektoratin.
Dako ia hodhi paq nga kjo histori para drejtësisë dhe nuk u akuzua kurrë për asgjë. Por në vitin 2019, socialistët nuk e rikandiduan më atë për kryetar bashkie ndërsa pak muaj pas largimit si kryetar, Departamenti i Shtetit shpalli emërtimin e tij si person i përfshirë në korrupsion madhor dhe sanksionoi ndalimin e tij dhe të familjes nga hyrja në SHBA.
Ekspozimi i lidhjeve të krimit në Shijak me Partinë Socialiste dhe me Dakon vuri në pah edhe atë që u bë më vonë i njohur si makineria elektorale e socialistëve, e cila akuzohet se ka përvetësuar të dhënat personale që qytetarët kanë depozituar nëpër institucione të ndryshme publike dhe i shfrytëzon këto të dhëna, herë për të bërë fushatë, e me raste, për të blerë vota e për të shantazhuar votuesit.
Dako, zyrtarisht pa pushtet politik, vijoi të akuzohet në mënyrë të përsëritur nga opozita se kontrollon Durrësin nga prapaskena, gjë që ai e mohoi në një prononcim për BIRN para zgjedhjeve të fundit për pushtetin vendor.
Përdorimi i termit “bir kurve” është bërë njëfarë sinonimi i deklaratës së politikanëve në vështirësi në Shqipëri. Përdorimi i parë është nga Edi Rama, shumë vite më parë, kur u akuzua publikisht nga një ndërtues se merrte para për lejet e ndërtimit që jepte për pallate në Tiranë, në kohën kur ishte kryetar bashkie. Rama deklaroi në atë kohë se “nuk kishte bir nëne dhe as këlysh kurve” që të mund të gjente paratë e veta në xhepin e tij.
In 2017, while being accused of international drug trafficking and with one foot in prison, former socialist minister Saimir Tahiri declared that "there could be no son of a whore" that would stop him from seeking justice. Tahir's and Dako's statements later on were widely interpreted as some kind of threatening message. Tahiri managed to stay away from prison for several years after this statement while Dako survived even longer, until Tuesday June 6, where he was arrested on two charges, one for an irregular building permit for a multi-storey building and the other , for a tender. /BIRN
Lini një Përgjigje