FLASH
Shkruar nga Veton Surroi
The future of the Western Balkans in 2030 is rich with possibilities, but also full of uncertainties.
I asked three artificial intelligence "machines" - Google's Gemini, ChatGPT and Microsoft's CoPilot the same question: how do they see the future of the Western Balkans in 2030. I got three different answers, although they were not far from each other.
The text that ChatGPT created (by order of Albanian and copied text in Albanian and produced in Albanian) was this: The Western Balkans in 2030: An intersection of opportunities and challenges.
The future of the Western Balkans in 2030 is rich with possibilities, but also full of uncertainties. Integration in the European Union, economic development and political stability are three pillars that will determine the trajectory of the region.
Possible scenarios:
• Successful integration in the EU: An optimistic scenario that will lead to economic growth, strengthening democracy and reducing dependence on external factors.
• Temporary stationing: A slow process of integration, influenced by internal and external challenges, leaving the region in a gray area.
• Rising tensions: A pessimistic scenario with escalation of unresolved conflicts, increased influence of Great Powers and risk of destabilization of the region.
Key factors:
• EU enlargement process: The speed and terms of enlargement will be crucial to motivate reforms and attract investment.
• Internal reforms: Strengthening the rule of law, fighting corruption and modernizing the economy are essential for a better future.
• Great Power Influence: Competition for influence in the region will continue, creating both opportunities and challenges.
• Historical issues: Unresolved disputes may reactivate and hinder regional cooperation.
• Global crises: Unexpected events such as pandemics can unexpectedly affect developments in the region.
What to expect:
• More integrated economy: Economic ties with the EU will be strengthened, but rising unemployment and emigration may be challenges.
• Increased investment: The energy, infrastructure and tourism sectors will attract more investment.
• Growing middle class: If the reforms are successful, a larger middle class will be created, which will demand more democracy and freedom.
• Regional cooperation: There will be a deepening of cooperation in the field of trade, energy and infrastructure.
• Ongoing challenges: Corruption, organized crime and dependence on fossil fuels will remain obstacles.
Conclusion:
E ardhmja e Ballkanit Perëndimor varet nga zgjedhjet e qeverive, nga angazhimi i qytetarëve dhe nga mbështetja e bashkësisë ndërkombëtare. Rajoni ka potencialin për të bërë një tranzicion të suksesshëm drejt një të ardhmeje më të mirë, por kjo do të kërkojë përpjekje të vazhdueshme dhe një vizion të qartë për të ardhmen.
Pyetje për diskutim:
• Cilët janë faktorët më të rëndësishëm që do të përcaktojnë të ardhmen e Ballkanit Perëndimor?
• Çfarë roli duhet të luajë BE-ja në këtë proces?
• Si mund të adresohen çështjet historike dhe të forcohet bashkëpunimi rajonal?
I tërë operacioni për të arritur një rezultat të këtillë mori shumë më pak se gjysmë ore. Dhe një dokument i këtillë lirisht mund të ketë ngjashmëri me pakon që do përgatitur për shefen e re të diplomacisë evropiane, Kaja Kallas. Të tri makinat e inteligjencës artificiale analizojnë fjalët, ligjërimin publik dhe analiza e ligjërimit publik rreth Ballkanit Perëndimor tregon për skenarë që janë si ato të prognozave meteorologjike të viteve shtatëdhjetë: mund të bjerë shi, por mund edhe të mos bjerë - varet nga erërat e veriut, perëndimit dhe jugut.
Të tri makinat e inteligjencës artificiale do të prodhonin këtë dokument - po të kishin ekzistuar atëherë edhe para dhjetë vjetësh: Ballkani Perëndimor do të gjendej sërish në kryqëzim mes mundësive dhe sfidave.
Dhe të tria makinat e inteligjencës artificiale shpeshherë tingëllojnë si Peter Stano, zëdhënës i EEAS apo shefat e tij. Për shembull “Shpejtësia dhe kushtet e zgjerimit do të jenë vendimtare për të motivuar reformat dhe tërhequr investimet” dhe “Forcimi i sundimit të ligjit, lufta kundër korrupsionit dhe modernizimi i ekonomisë janë thelbësore për një të ardhme më të mirë”.
Por fakti se ky dokument - po të kishte makina të IA më 2014, do të prodhohej saktësisht i njëjtë, e shtron pyetjen elementare: nëse Kaja Kallas do ta marrë një këso dokumenti, çfarë është vlera e shtuar e tërë atij aparati që është përgjegjës për formulimin e politikës së jashtme të Komisionit evropian?
Mbase në adresimin e tri pyetjeve që shtron CHATGPT, e që me gjasë nuk i ka shtruar përbërja e Komisionit Evropian së cilës i skadon mandati:
• Cilët janë faktorët më të rëndësishëm që do të përcaktojnë të ardhmen e Ballkanit Perëndimor?
• Çfarë roli duhet të luajë BE-ja në këtë proces?
• Si mund të adresohen çështjet historike dhe të forcohet bashkëpunimi rajonal?
Ia rishtrova sërish këto pyetje ChatGPT dhe më dha një elaborim të gjatë, i cili mund të kishte dalë prapë nga EEAS, apo madje edhe nga organizatat e shoqërisë civile e institutet që merren me relacionin mes BE-së dhe Ballkanit Perëndimor. Ia rishtrova pyetjen në formë tjetër: çka është ajo që BE-ja duhet të bëjë, e që nuk ka bërë dhe përgjigjja ishte pak a shumë brenda një konteksti që duhet të bëjë më shumë se ç’ka bërë dhe në formë më të thelluar.
Artificial intelligence cannot produce something that does not exist in public discourse. So ChatGPT, CoPilot and Gemini can't produce solutions that don't exist in people's heads. Artificial intelligence is therefore artificial: it has no will of its own. So it cannot even be a substitute for will in the discourse of human intelligence.
The best lesson that artificial intelligence can teach is about the shortcomings of human thought, that is, the publicly taught one. If in this discourse within the XXI century these are the possibilities that are seen for the Western Balkans, the advantage of IA is that it shows us this within a few seconds. The cathartic call for better solutions should no longer happen with large interstate conferences, ChatGPT with Gemini and Copilot can show within minutes the discrepancy between the reality of the Western Balkans and the political thinking in the EU.
I did not want to ask AI machines a simple question-finding out of the expectation (perhaps prejudiced, or rightly prejudiced) that it will be answered by the EEAS spokesmen or the diplomats dealing with the region. The question is, why is Serbia further away from the EU today than when it became a candidate state for membership in the European Union in 2012?
For the new EEAS team, perhaps this could be one of the starting questions with which they will understand what is the nature of the mission that awaits them in the Western Balkans.
Lini një Përgjigje