FLASH
Shkruar nga Pamfleti
How is it possible that after six years of operation, the Special Prosecution Office has still not clearly understood who is a “senior official” according to the Constitution and the Code of Criminal Procedure? How many decisions of the Special Court have been overturned precisely because charges were filed against persons who did not fall into the category of senior officials? Regardless of material competence, personal competence cannot be invented for statistical reporting
Former Minister of Health, Ilir Beqaj, who has been in detention for more than a year, while being investigated by SPAK for several files, one of which has gone to the GJKKO, has published an open letter, in which he spoke about the reporting to the Parliament of the institutions for the 2024 reports.
Beqaj appears critical of his former parliamentary colleagues, even suggesting questions they should have asked the leaders of the new justice institutions.
"How is it possible that the issue of wiretapping of members of the Constitutional Court was not addressed at all? Was it investigated who ordered it, how it was carried out, and were the legal guarantees respected? The independence of constitutional judges does not only protect a few individuals, but protects the balance of the entire system.
How is it possible that the Appeals Chamber of the Constitutional Court does not implement the decisions of the Constitutional Court? When the Constitution states that its decisions are “binding for immediate implementation,” who is responsible for their non-implementation?
"How is it possible that for six years the Supreme Court of Kosovo has not appointed a single court president, but all of them are under temporary leadership? Permanent leadership is a contradiction. Without a stable leader, there is neither vision nor accountability," Beqaj wrote in his post.
Posted by Ilir Beqaj
Open letter
The Assembly that (doesn't) ask what and how it should be asked?
(Why did the annual reports of "independent" justice institutions fail in the Albanian Parliament)
Honorable ladies and gentlemen,
I have been on a restricted regime for months. This has given me more free time than usual and the television has become my only window to the free world. For the second year in a row, I have been following with attention the live broadcasts of the annual reports to the Albanian Parliament of the independent institutions of justice.
When I was in that hall myself, I did not pay any particular interest to these reports. I was more attracted to those of ERRE, AKEP, ERRU, the Bank of Albania or the Financial Supervisory Authority. But today, with distance and concrete experience with the justice system, it has become clear to me that the Albanian Parliament has failed for two consecutive years with the reports of independent institutions such as the KLGJ, KLP, ILD, etc.
Drejtuesit e këtyre institucioneve iu shmangën përgjigjeve për pyetjet konkrete, sepse janë të pavarur. Dhe, në një farë mënyre, kanë të drejtë. Aq më tepër kur vetë ata që u kanë dhënë me votë pavarësinë, nuk mund të jenë ata që ua cënojnë.
Ka edhe deputetë që fshihen pas të njëjtit justifikim: “janë institucione të pavarura, nuk duhen ngacmuar.”
Por pavarësia nuk do të thotë mungesë llogaridhënieje. Nëse ligji ua ka dhënë këtë pavarësi, Kuvendi ka detyrimin ligjor dhe moral të verifikojë si po ushtrohet ajo pavarësi.
Nuk jam jurist, por përvoja në jetën publike dhe përballja e viteve të fundit me drejtësinë më kanë ndihmuar të përpiloj një listë pyetjesh joshteruese, por thelbësore, që Kuvendi dështoi t’i bëjë.
I. Pyetje të përgjithshme dhe institucionale
1. Si është e mundur që nuk u trajtua fare çështja e përgjimit të anëtarëve të Gjykatës Kushtetuese? A u hetua kush e urdhëroi, si u krye dhe a u respektuan garancitë ligjore? Pavarësia e gjyqtarëve kushtetues nuk mbron vetëm disa individë, por mbron baraspeshën e gjithë sistemit.
2. Si është e mundur që Apeli i GJKKO-së nuk zbaton vendimet e Gjykatës Kushtetuese? Kur Kushtetuta thotë se vendimet e saj janë “të detyrueshme për zbatim të menjëhershëm”, kush mban përgjegjësi për moszbatimin e tyre?
3. Si është e mundur që prej gjashtë vitesh KLGJ nuk ka emëruar asnjë kryetar gjykate, por të gjitha janë me drejtues të komanduar? Komandimi i përhershëm është kontradiktë. Pa drejtues të qëndrueshëm, s’ka as vizion, as llogaridhënie.
4. Si është e mundur që kolegje të ndryshme penale të Gjykatës së Lartë japin vendime të kundërta për të njëjtën çështje juridike dhe Gjykata nuk nxiton të nxjerrë vendim njësues? Kur praktika përçahet, drejtësia bëhet lotari.
5. Si është e mundur që pas gjashtë vitesh funksionimi, Prokuroria e Posaçme ende nuk ka kuptuar qartë kush është “funksionar i lartë” sipas Kushtetutës dhe Kodit të Procedurës Penale? Sa vendime të Gjykatës së Posaçme janë rrëzuar pikërisht sepse akuzat janë ngritur ndaj personash që nuk hynin në kategorinë e funksionarëve të lartë? Pavarësisht kompetencës materiale, kompetenca personale nuk mund të shpiket për raportim statistikor.
6. Si është e mundur që pragu financiar për të kualifikuar një vepër penale si “me pasoja të rënda” ende mbështetet në një vendim njësues të Gjykatës së Lartë të vitit 2003? Në një vend ku çmimet, kostot dhe pagat janë rritur disa herë, drejtësia vazhdon të gjykojë me “vlerën e parasë” së para 22 viteve. Sa është rritur ndërkohë paga vjetore e vetë prokurorëve që zbatojnë ende atë prag? Nëse ligji nuk ecën me kohën, drejtësia ngelet në muze.
7. Sipas nenit 222 të Kodit të Procedurës Penale, përgjimet lejohen me vendim gjykate për një periudhë 15-ditore dhe mund të zgjaten vetëm me një vendim tjetër, po aq të arsyetuar. Por kur pas disa 15-ditësh radhazi përgjimet nuk evidentojnë asgjë të dyshimtë, pse gjykata miraton këmbënguljen e verbër të prokurorisë për t’i vazhduar? Ligji kërkon “arsyetim të posaçëm”, jo “miratim rutinë”. Përndryshe, kontrolli gjyqësor humbet kuptimin dhe përjashtimi kthehet në normë.
8. Pse është shndërruar përjashtimi i nenit 223/3 të K.Pr.P. (shtyrja e depozitimit të proceseve të përgjimit) në rregull të përgjithshëm? Në çdo kërkesë të parë kërkohet që procesverbalet të mos depozitohen për pesë ditë, por “deri në fund të hetimeve”. Përjashtimi nuk është më përjashtim, por është kthyer në praktikë të qëndrueshme, duke hequr çdo kontroll real të gjykatës.
9. Si është e mundur që afati 15-ditor i përcaktuar në nenin 110 të Kodit të Procedurës Penale për t’u shprehur me vendim mbi kërkesat e mbrojtjes shkelet haptazi nga prokuroritë, pa asnjë pasojë? Kur vetë organi që kërkon zbatimin rigoroz të ligjit e shkel atë me heshtje procedurale, çdo garanci bëhet formale. Ligji nuk është “orientues”. Është detyrim.
10. Si është e mundur që tarifa për një faqe fotokopje në Prokurorinë e Posaçme të jetë 6.6 lekë për qytetarin, ndërsa vetëm 2.2 lekë për gjykatën? Në një sistem drejtësie që predikon barazi para ligjit, si justifikohet që vetë shteti paguan tri herë më pak se pala që mbron veten? Tarifa me përkufizim duhet të mbulojë kostot. Pak rëndësi ka kush e kërkon shërbimin.
II. Pyetje teknike dhe procedurale
11. Si është e mundur që prokuroritë anashkalojnë jurisprudencën e detyrueshme për provat digjitale? Po përmend disa prej tyre: Vendimi njësues i Gjykatës së Lartë nr. 147, datë 23.12.2021, “Lapsi.al”; Vendimi i Gjykatës Kushtetuese nr. 21, datë 24.04.2025, “E.Q.”; Vendimi i Gjykatës Kushtetuese, korrik 2025, “O.Y.”. Këto nuk janë opinione, por standarde të detyrueshme.
12. Si është e mundur që prokuroritë i kërkojnë të dhëna personale kompanive celulare pa vendim gjykate, në kundërshtim me nenet 208/a dhe 209 të Kodit të Procedurës Penale? Privatësia nuk mund të shkelet me “letër kërkese”.
13. Si është e mundur që kërkohen të dhëna për korrespondencën postare pa vendim gjykate, në kundërshtim me nenin 209 të K.Pr.P.? Posta nuk është kuti e hapur për çdo prokuror të zellshëm.
14. Si është e mundur që prokuroritë kërkojnë të dhëna për korrespondencën elektronike nga AKSHI pa vendim gjykate (nenet 208/a dhe 209 K.Pr.P.)? Shteti nuk mund t’i kërkojë një institucioni shtetëror të shkelë të njëjtin ligj që duhet të zbatojë.
15. How is it possible that requests for the seizure of items are formulated in a general way: "electronic devices such as computers, laptops, hard drives, USBs, servers, telephones, regardless of who they belong to", and the courts approve them without any restrictions? These are "cartabianca" that contradict Article 207 of the Code of Criminal Procedure, which requires a specific definition of items that can be seized.
16. When will prosecutors and courts stop openly violating the Budapest Convention, ratified by Law No. 8888/2002? The standards exist, there is simply a lack of will to implement them.
17. When will forensic laboratories be equipped with the ISO standards required by the Council of Europe and ECHR guidelines on electronic evidence? At least ISO/IEC 27037 and ISO/IEC 27042 are a prerequisite for any credible digital investigation.
18. When will labs stop using unacceptable hash algorithms like SHA-1 or MD5? A simple Google search is enough to learn that they are vulnerable. The integrity of digital evidence cannot be protected with 2000s technology. At a minimum, SHA-256/SHA-3, with a full chain of custody, is standardized.
19. When will our forensic laboratories be accredited? Without accreditation according to ISO/IEC 17025, every expert report remains questionable and the judiciary cannot be certain about the evidence it uses.
This list, of course, is not complete. But even that is enough to show that the Assembly cannot be satisfied with formal hearings. It must summon not only the Supreme Court of Justice, the Supreme Court of Justice and the Supreme Court of Justice, but also the Chamber of Advocates as interested parties. It must demand concrete answers, deadlines and corrective measures and then demand accountability in the next report.
I know that after this note they will tell me:
"Mind your own business and don't give us any trouble."
"You're saying it now, because you have your own worries."
"You were there yourself when the reform laws were passed, you don't have to complain now."
They may be right in part. But it doesn't matter who says these things. What matters is whether they are true, and anyone can face tomorrow a system that they think is "far-fetched" today.
The Assembly has two choices: to cover itself with speeches, or to reveal itself with questions.
I, from this limited regime, have chosen the questions.
You???
With respect,
Ilir Beqaj
Uria e ketij tipi per pare esht e pashembullt. Vetem per me grabit e kish menjen. Ilir Hamit Beqaj ka hyre ne historine gines te shqipnise si mjeshtri i modh e i pangop me pare, mjeshter i korruptum, kampion i zyrtarit te paskrupullt qe ka guximin dhe me kercenu. Zoti te rente kreut tkres se ti nuk ven ment as nga drejtesia. I paturp je i zhyt ne balte e bon moral. Nasin,ku e ke Nasin e famshem qe kish celsat e kompjuterve ja ka mbath frigohet se mos ia qit emrin. Po hapi thesin Nasi i famshëm te perveloi ma keq Beqe. Per me shpetu nonj gjo bon mire me u bo i pendum dhe bashkepunus me tregu skemn e kupols qe perfitonte.