FLASH
Shkruar nga Pamfleti
A letter from the Prime Minister of Serbia, Ana Bernabić, in which she confirms that there are red lines when it comes to the implementation of the Agreement on the path towards the normalization of relations with Kosovo, represents the first time that this country declares in writing that it will not implement certain articles of this agreement.
Even before, officials from Serbia, including President Aleksandar Vucic, have publicly stated that they will not implement those parts of the agreement, which they consider as "violations of Serbia's national interests". However, the officials from Brussels involved in the dialogue have ignored them, considering them as "statements for internal consumption". They said that "it doesn't matter what they say publicly, but that President Vucic will implement all the points" as he promised in the meetings with them in the framework of the dialogue.
But, this time also for them, an expression of the positions in writing by the Prime Minister of Serbia, was a surprise.
After the letter in question, EU officials have admitted that now this represents "a much more serious situation in the dialogue process" and have admitted that this has caused a great deal of concern in the EU.
“Perhaps for Serbia this may seem like something useful because of the elections on December 17. But Serbia should know that December 18 and the following days are coming, and the obligations remain. This will not pass so easily to the EU member states", a senior European diplomat told Radio Free Europe.
The agreement on the path towards the normalization of relations between Kosovo and Serbia was reached on February 27 of this year by the Prime Minister of Kosovo, Albin Kurti, and the President of Serbia, Aleksandar Vucic. Whereas, on March 18, they agreed in Ohrid on the annex to the implementation of the agreement. However, those agreements were not signed as such was rejected by the president of Serbia, Aleksandar Vučić.
Among other things, the agreement requires the respect of territorial integrity between the parties, while its article 4, which is now problematic for Serbia, foresees that Serbia should not oppose Kosovo's membership in any international organization.
So, it is mentioned that it is about all international organizations. Whereas, in the letter of Prime Minister Bërnabič to the EU, Serbia says that it will not agree with Kosovo's membership in the UN or in the organizations and agencies that exist within the UN.
It is interesting how the letter from the prime minister of Serbia, which was intended to express reservations about the declaration of the EU-Western Balkans summit, was not addressed to Charles Michel, president of the European Council, who was the organizer of the December 13 summit, but it was sent to the managing director at the EU's External Action Service.
Me këtë letër, Serbia de facto e ka zyrtarizuar dështimin e dialogut..."
Diplomatët në Bruksel mendojnë se në këtë mënyrë ndoshta Serbia ka dashur t’i shmangë pasojat e kësaj letre, por këtë nuk e ka arritur, sepse letra u është dhënë edhe vendeve anëtare dhe konsiderohet si qëndrim i Serbisë.
Bashkëbiseduesit e Radios Evropa e Lirë kanë thënë se “asnjëherë deri më tani në komunikim zyrtar mes Serbisë dhe BE-së nuk është përdorur një gjuhë aq e ashpër rreth obligimeve nga dialogu”.
Eksperti Toby Vogel nga Këshilli për Politikë dhe Demokraci (DPC), nuk është i befasuar me këtë qëndrim të Beogradit dhe mendon se tani, me shkrim, Serbia de facto e ka sjellë dialogun para dështimit.
“Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës në mënyrë dëshpëruese duan të besojnë se Marrëveshja nga Ohri është e vërtetë, se Serbia dhe Kosova janë obliguar për t’i normalizuar raportet, edhe pse ekzistojnë shumë fakte për të dëshmuar se nuk është ashtu. Për një kohë të gjatë është e qartë se dialogu de facto ka dështuar dhe se ai po përdoret vetëm për menaxhimin e krizave. Me këtë letër, Serbia de facto e ka zyrtarizuar dështimin e dialogut”, tha Vogel për Radio Evropën e Lirë.
Ai rikujton se si diplomatët evropianë shpesh i kanë injoruar deklaratat e ndryshme të zyrtarëve të Serbisë se nuk e kanë ndërmend të respektojnë marrëveshjen, duke thënë se ato janë për qëllime të brendshme në prag të zgjedhjeve.
“Tani, për herë të parë kemi një letër nga niveli më i lartë, ku thuhet se ata e hedhin poshtë vetë bazën mbi të cilën është ndërtuar dialogu – gjetjen e një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse, ligjërisht obliguese për normalizimin e raporteve që nënkupton de facto njohjen e Republikës së Kosovës. E kam vështirë të besoj se pas kësaj letre BE-ja dhe SHBA-ja të mund t’i kthehen thjesht punës së përditshme rreth dialogut, edhe pse besoj se do të tentojnë të veprojnë ashtu”, thekson Vogel.
Pavarësisht faktit se Marrëveshja e arritur nuk është nënshkruar, nga BE-ja konsiderohet si ligjërisht obliguese prej momentit kur me shkrim për arritjen e saj ka njoftuar përfaqësuesi i lartë i BE-së për politikë të jashtme dhe siguri, Josep Borrell.
Burimet e BE-së kanë sqaruar se vlerësimet për natyrën obliguese të marrëveshjes janë në përputhje me nenin 11 të Konventës së Vjenës për ligjin rreth traktateve, i cili thotë se “pajtimi i një shteti që të obligohet me një marrëveshje mund të shprehet me nënshkrim, shkëmbim të instrumenteve që përbëjnë marrëveshje, ratifikim, pranim, miratim apo me çfarëdo mjeti tjetër, nëse ashtu pajtohen”.
Të njëjtat burime kanë thënë se palëve në Ohër kjo mënyrë e dhënies së pëlqimit u ishte sqaruar hollësisht, dhe të dyja palët u pajtuan dhe nuk kundërshtuan, në praninë e përfaqësuesit të lartë dhe të dërguarit për dialog.
EU representatives have said that they had proposed several other ways to express the consent of the parties to the agreement, but they were rejected and continue to be rejected by both sides.
In relation to Serbia's letter, the EU's spokesperson for foreign policy and security, Peter Stano, has also reacted, who has repeated that both sides have taken the obligation to fully implement the agreement.
“The European Union reiterates that the agreement is legally binding in its entirety for both parties: Its implementation will be an integral part of the relevant European journey", said Stano.
"The agreement and the annex for implementation were made legally binding through the written communication of the EU High Representative on March 18, 2023. This has been the consistent position of the EU- and publicly communicated in several cases", he said.
But, in addition to verbal statements, Serbia has also demonstrated through actions that it does not fully respect the Ohrid Agreement. Even after reaching this agreement, she voted in the Council of Europe against starting the procedure for Kosovo's membership.
Serbia's obligations to implement the agreement and its annex are expected to become an integral part of the negotiating framework for its membership in the European Union at the beginning of next year. /REL
Lini një Përgjigje