FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Il governo ci ha offerto tre figure per rassicurarci, ed è opportuno esaminarle una per una. Diella, la ministra generata dall'intelligenza artificiale in carica dall'11 settembre 2025. Ylli, l'assistente digitale dell'agricoltore , presentata il 1° giugno dal ministro Andis Salla. E la terza, Besa, il documento rivelato il 24 luglio 2026 come riflessione per il quarto mandato.
Diella è stata presentata come la garanzia che le gare d'appalto sarebbero state al cento per cento esenti da corruzione, perché l'algoritmo non accetta tangenti. Il problema è che all'algoritmo è stato dato un volto. Il volto e la voce di Diella appartengono all'attrice Anila Bisha, la quale ha dichiarato di non aver mai dato il proprio consenso e ha chiesto un milione di euro di risarcimento danni. Il Ministro della Trasparenza ha iniziato la sua esistenza con un'immagine scattata senza autorizzazione. Questo è il primo dei tre motivi per cui la fiducia è difficile da conquistare.
Ylli parlava albanese, in tempo reale, da qualsiasi telefono, e prometteva di essere l'assistente di ogni agricoltore. La dimostrazione è stata fatta da Manjola Hafizi, una coltivatrice di lamponi. Mancava solo una cosa al sistema: l'olio sovvenzionato e il fertilizzante chimico a prezzi accessibili di cui l'agricoltore aveva veramente bisogno. Ylli ti fornisce informazioni agronomiche, consigli, programmi, ma niente che risolva il problema. Dai una stellina sul tuo cellulare quando hai bisogno di un'autocisterna sul campo.
Faith è diversa da entrambe. Diella e Ylli non chiederanno nulla; sono la decorazione di una rivoluzione digitale destinata a essere venduta alla Germania. Faith è l'unica che chiede qualcosa in cambio: la vostra fiducia. E la chiede proprio quando la gente scende in piazza ogni giorno da due mesi, perché a questo governo non resta che una cosa da dare ai cittadini: la soppressione di ogni speranza. Besa viene interpellata dallo stesso governo che ha trasformato la protesta quotidiana in normalità, e ora, al 56° giorno, si presenta e chiede fiducia come se non avesse nulla a che fare con il motivo per cui le strade non sono vuote.
Pertanto, la risposta è semplice. Non ci fidiamo del sole perché è nato con una faccia rubata. Non ci fidiamo della stella perché ci ha dato luce quando avevamo bisogno di petrolio. Non ci fidiamo di Besa perché è l'unico prodotto dei tre in cui il costo della mancata realizzazione non è pagato dall'algoritmo, ma dal cittadino che ci crede. Besa non si cerca, Besa si prende. E un governo che la cerca al 56° giorno di protesta ha ammesso di averla persa per sempre... / Opuscolo
Diella doli me moral te dobet, pasi sic tha ky piçketori "do kujdeset per 83 femijet e rinj...", me pakfjale 83 kopila... Ylli u fik se naftes mundet vetem ti marrim ere Ndersa me dokumentin besa te marre e te fshije by..en se nuk i hyn ne pune me per asgje, ose ta ruaje qe ta kete per lexim tek 7-te penxheret
Ekziston një fabul e vjetër për Stalinin. Thuhet se, në një darkë me drejtuesit e lartë të regjimit, ai mori një pulë dhe filloi t’i këpuste puplat njëra pas tjetrës. Pula dridhej nga dhimbja, përpiqej të largohej, por ishte e dobët dhe e pafuqishme. Kur mbeti pothuajse e zhveshur, Stalini hodhi disa kokrra grurë përpara saj. Pula, e rraskapitur dhe e uritur, u kthye dhe filloi t’i hante. Atëherë ai u tha të pranishmëve: "Shikoni si qeveriset një popull, mjafton ta mbash të uritur dhe do të vijë pas teje edhe kur ti e ke dëmtuar." Fabula e pulës është një pasqyrë për çdo qeveri që harron se qytetari nuk është një spektator i teatrit politik, por pronari i shtetit. Rëndësia e saj qëndron te paralajmërimi se çdo pushtet që e sheh qytetarin jo si sovran, por si subjekt për t’u menaxhuar, përpiqet ta mbajë atë midis frikës dhe varësisë. Kjo fabul na mëson se pushteti nuk mbahet vetëm me forcë. Mbahet edhe duke e bërë qytetarin të varur. Ta mbash gjithmonë aq pranë mbijetesës, sa çdo thërrime t'i duket dhuratë. T'i thuash se është privilegj të marrë atë që në fakt është e drejta e tij. T'i shesësh si sukses atë që duhej të ishte detyrim. T'i kërkohet mirënjohje për atë që në fakt i takon. Gjatë qeverisjes së Edi Ramës është krijuar një hendek gjithnjë e më i madh mes atyre që marrin vendime dhe atyre që jetojnë pasojat e tyre. Një hendek ku qytetari dëgjon për rritje ekonomike, ndërsa në portofol ka përherë më pak; dëgjon për sukses, ndërsa në shtëpi bën llogari; dëgjon për një të ardhme europiane, ndërsa shumë të rinj e emigrojnë për një të ardhme diku tjetër. Pensionisti shqiptar nuk kërkon luks. Kërkon vetëm që pensioni të mos jetë një dilemë e përditshme: a do blej ilaçet apo do blej ushqimet? Por ndërkohë, politika duket se ka një tjetër problem madhor: komoditetin e saj. Rrogat e deputetëve rriten. Diskutohet për një ndërtesë të re për Kuvendin. Kërkohen ambiente më moderne. Jetojmë në këtë qeverisje, ku disa njerëz shqetësohen se mos parlamenti nuk është mjaftueshëm madhështor, ndërsa shumë qytetarë shqetësohen nëse frigoriferi do të mbetet bosh para fundit të muajit. Kjo është forma më moderne e fabulës së Stalinit: pula nuk mbahet më vetëm me frikë. Mbahet edhe me statistika, me slogane dhe me konferenca shtypi. Kur qytetarët dalin në shesh dhe thonë "mjaft", pushteti shpesh kërkon ta përkthejë zemërimin e tyre në një gjuhë më të butë. Protestuesit nuk qenkan të pakënaqur; qenkan thjesht me "pritshmëri të larta". Nuk kërkojnë ndryshim; kërkojnë "përmirësim qeverisjeje". Është aftësi e veçantë politike: ta dëgjosh një popull që kërkon përgjegjësi dhe t’i përgjigjesh me një fjalor menaxherial. Dhe atëherë vjen propaganda. Vjen fjala e bukur. Vjen slogani. Vjen premtimi i radhës. Vjen broshura me një emër të madh: "Besa". Një fjalë e bukur, e lashtë. Një fjalë që shqiptarët e kanë mbajtur për shekuj si simbol nderi dhe fjale të mbajtur. Sepse gjithmonë është më e lehtë të shtypësh një faqe me fjalë të mëdha sesa të ndryshosh realitetin e njerëzve të zakonshëm. Por besa nuk prodhohet në shtypshkronjë. Nuk ngjitet në kopertinë. Nuk shpërndahet me konferencë. Besa matet atje ku jeton qytetari: te pensioni i tij, te paga e tij, te mundësia e fëmijës së tij për të qëndruar në vendin e vet, te bindja se ligji vlen njësoj për të gjithë. Sepse një popull mund të durojë shumë. Mund të durojë kriza, vështirësi, sakrifica. Mund ta ushqesh një popull me premtime për një kohë. Mund ta mbash të heshtur me frikë për një periudhë. Mund ta mbulosh realitetin me propagandë për disa vite. Por nuk mund t’i kërkosh përgjithmonë një populli të durojë puplat që i janë këputur. Sepse vjen një ditë kur pula nuk shikon më grurin. Shikon dorën që ia hodhi. Dhe pyet: "Pse duhet të të falënderoj për thërrimet, kur ti më more gjithçka tjetër?" "Sa kohë do të më kërkohet të duroj, ndërsa ata që më kërkojnë durim jetojnë gjithnjë më mirë?" Kjo është pyetja që e bën të rrezikshme çdo qeveri të shkëputur nga realiteti. Sepse pula e fabulës në fund nuk ndryshoi sepse iu dha gruri. Ndryshoi sepse kuptoi se kush ia kishte hequr puplat. Dhe një popull që e kupton këtë nuk kërkon më thërrime. Kërkon dinjitet. Dhe dinjiteti nuk blihet me broshura. Ka një ndryshim që çdo autokrat, çdo qeveri e vetëkënaqur dhe çdo propagandë e harron. Pula e fabulës ishte vetëm një. Populli nuk është. Dhe historia ka treguar se kur njerëzit pushojnë së besuari propagandën dhe fillojnë t'i besojnë syve të tyre, as broshurat, as sloganet, as ekranet, as fasadat nuk mjaftojnë më. Në fund mbetet vetëm pyetja që ngre vetë fabula: Sa kokrra gruri mjaftojnë për të harruar puplat e këputura?