TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota16 Maj 2026, 09:05

Nga Tomahawk te satelitët; NATO ndez motorët e luftës, Europa urdhërohet të prodhojë armë

Shkruar nga Pamfleti

Gjermania po përpiqet të blejë raketa amerikane Tomahawk për të forcuar mbrojtjen ndaj Rusisë, një përpjekje që është bërë më urgjente pasi Pentagoni anuloi planet për të vendosur pajisje të veta ushtarake. Në të njëjtën kohë, Europa po ushtron presion mbi kompanitë vendase për të përshpejtuar zhvillimin e alternativave europiane.

Nga Tomahawk te satelitët; NATO ndez motorët e luftës, Europa
Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte

Sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, do t’u bëjë thirrje javën e ardhshme kompanive europiane të armëve që të rrisin investimet dhe të përshpejtojnë prodhimin, ndërsa aleanca synon të forcojë kapacitetet ushtarake të kontinentit dhe të zbusë presionin e presidentit amerikan Donald Trump.

Sipas burimeve të njohura me çështjen, Rutte pritet të takohet në Bruksel me drejtues të industrisë europiane të mbrojtjes për t’i nxitur të veprojnë më shpejt dhe për të përgatitur terrenin për njoftime të rëndësishme në samitin vjetor të NATO-s që do të mbahet në Ankara në muajin korrik.

Përpara takimit, kompanive u është kërkuar të paraqesin informacion mbi investimet kryesore dhe kapacitetin e tyre për të rritur prodhimin, me fokus të veçantë te mbrojtja ajrore dhe raketat me rreze të gjatë veprimi.

Rutte zhvillon rregullisht takime me drejtuesit më të lartë të industrisë europiane të mbrojtjes, por mbledhja në një takim e përfaqësuesve të një numri kaq të madh kompanish konsiderohet e pazakontë, thanë burime nga sektori. Mesazhi i NATO-s ndaj industrisë tregon gjithashtu urgjencën brenda aleancës për të dëshmuar zgjerimin industrial gjatë samitit të liderëve në Turqi.

Mes kompanive që pritet të marrin pjesë në takim janë Rheinmetall, Safran, Airbus, Saab, MBDA dhe Leonardo.

Airbus deklaroi se “nuk komenton detajet e takimeve private dhe joformale”. Rheinmetall, MBDA dhe Leonardo refuzuan të komentojnë, ndërsa Safran dhe Saab nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment.

NATO kërkon që prodhuesit europianë të armëve të ndihmojnë në përmbushjen e kërkesave të Trump për rritjen e shpenzimeve ushtarake, në një kohë kur aleanca po përpiqet të adresojë pakënaqësinë e tij ndaj asaj që ai e konsideron mungesë mbështetjeje për luftën amerikane kundër Iranit. Investimet synojnë gjithashtu të reduktojnë varësinë e Europës nga SHBA-ja, mes shqetësimeve në rritje për angazhimin amerikan ndaj sigurisë së rajonit.

Në samitin e NATO-s vitin e kaluar në Hagë, vendet anëtare ranë dakord me kërkesën e Trump për të rritur shpenzimet e mbrojtjes në 5 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Sipas zyrtarëve të përfshirë në përgatitje, përqendrimi i samitit të Ankarasë te marrëveshjet për armët do të shërbente për të treguar efektin konkret të këtij vendimi dhe do t’i lejonte Trump të merrte meritat politike.

“Qëllimi është ta bëjnë rritjen e shpenzimeve ushtarake të duket më reale”, tha një nga zyrtarët.

Rutte dëshiron që kompanitë europiane të mbrojtjes të investojnë me shpejtësi, pa pritur kontrata të mëdha të reja nga qeveritë.

Prej vitesh, kompanitë e armëve dhe ministritë europiane të mbrojtjes përplasen mbi arsyet e mungesës së kapaciteteve prodhuese ushtarake në kontinent. Kompanitë akuzojnë qeveritë se nuk nënshkruajnë kontrata afatgjata të mjaftueshme, ndërsa shtetet argumentojnë se industria nuk ka rritur prodhimin me ritmin e nevojshëm.

Megjithatë, pavarësisht tensioneve, Rutte kërkon gjithashtu të dëgjojë nga kompanitë se cilat janë pengesat për rritjen e prodhimit sipas nevojave të NATO-s, thanë dy burime të industrisë.

Ndërsa kompanitë europiane kanë ndërmarrë hapa për të zbutur mungesën e municioneve, mungesa e raketave me rreze të gjatë është kthyer në një nga problemet kryesore për kryeqytetet europiane.

Gjermania po përpiqet të blejë raketa amerikane Tomahawk për të forcuar mbrojtjen ndaj Rusisë, një përpjekje që është bërë më urgjente pasi Pentagoni anuloi planet për të vendosur pajisje të veta ushtarake. Në të njëjtën kohë, Europa po ushtron presion mbi kompanitë vendase për të përshpejtuar zhvillimin e alternativave europiane.

Pentagoni njoftoi në fillim të majit planin për të tërhequr 5 mijë trupa nga Gjermania, mes tensioneve mes Trump dhe kancelarit Friedrich Merz lidhur me luftën kundër Iranit. Konflikti ka bërë gjithashtu që SHBA-ja të konsumojë rezerva të konsiderueshme municionesh strategjike.

Sipas burimeve, këto zhvillime kanë shërbyer si një “alarm i ri” për europianët mbi nevojën për të forcuar me shpejtësi kapacitetet prodhuese dhe aftësitë ushtarake.

Nëse aleatët europianë të NATO-s arrijnë objektivin prej 5 për qind të PBB-së për mbrojtjen, kjo do të përkthehej në rreth 1 trilion dollarë shtesë shpenzime ushtarake në vitin 2035, krahasuar me vitin 2024.

Zyrtarët e NATO-s thonë se synojnë marrëveshje të mëdha në fusha ku ushtritë europiane varen ende shumë nga SHBA-ja: mbrojtja ajrore, raketat me rreze të gjatë dhe kapacitetet e inteligjencës dhe mbikëqyrjes, si satelitët hapësinorë.

Disa kompani pritet të paraqesin javën e ardhshme plane për ndërtimin e fabrikave të reja, shtimin e personelit, sigurimin e lëndëve të para strategjike dhe forcimin e zinxhirëve të furnizimit. Një nga burimet shtoi se bisedimet do të përfshijnë edhe mënyrat për të ulur varësinë nga komponentët kinezë dhe tajvanezë.

“Sekretari i përgjithshëm takohet rregullisht me industrinë dhe institucionet financiare nga e gjithë aleanca për të nxitur rritjen e prodhimit, inovacionin dhe investimet për të përmbushur nevojat tona ushtarake”, deklaroi një zyrtar i NATO-s./ Përshtatur nga Financial Times

europa urdhërohet të prodhojë armë

Lini një Përgjigje