Il nuovo inviato speciale di Teheran in Cina è una figura molto influente. Ci si aspetta che cerchi di mettere Xi Jinping contro Donald Trump. In gioco ci sono petrolio e armi...
Non appena il presidente degli Stati Uniti Donald Trump ha lasciato Pechino la scorsa settimana, l'Iran ha avviato i primi sforzi per riavvicinarsi alla Cina. Due giorni dopo l'incontro tra il presidente americano e il presidente e segretario generale del Partito Comunista Cinese, Xi Jinping, Teheran ha annunciato la nomina dell'influente presidente del Parlamento, Mohammad Bagher Ghalibaf, a inviato speciale della Repubblica Islamica in Cina. In seguito, i media statali iraniani hanno pubblicato una serie di articoli che sottolineavano l'importanza della nomina.
Il sito di informazione online Nour News, vicino al Consiglio Supremo per la Sicurezza Nazionale, ha definito questa nomina un "segnale strategico che indica come l'Iran stia elevando le sue relazioni con la Cina da una partnership puramente economica al livello di un'alleanza geopolitica multiforme e di alto livello". Secondo Nour, tale nomina si inserisce in un "cambiamento verso una politica estera orientata all'Asia", influenzato dai mutamenti degli equilibri di potere globali, dalla diffidenza verso l'Occidente e dal desiderio dell'Iran di "partnership economiche e politiche più stabili".
È significativo notare che l'instaurazione unilaterale di relazioni diplomatiche non sia stata annunciata durante la visita a Pechino del Ministro degli Esteri Abbas Araghchi due settimane fa. Sembra che Teheran volesse attendere prima l'esito dell'incontro tra Xi Jinping e Trump. Inoltre, sembra che il Ministero degli Esteri non sia l'istituzione principale in questa vicenda. Persino i recenti negoziati con gli Stati Uniti non sono stati condotti da Araghchi, bensì da Ghalibaf.
Accordo tra Cina e Iran dal 2021
Per il presidente del parlamento, il nuovo incarico rappresenta un ulteriore rafforzamento del suo potere. L'influenza di Ghalibaf deriva dal fatto che, in qualità di ex comandante dell'aeronautica e di ex sindaco di Teheran, ha forti legami sia con le Guardie Rivoluzionarie che con l'apparato politico. A livello istituzionale, esercita la sua influenza attraverso il Consiglio Supremo per la Sicurezza Nazionale, di cui è membro in quanto presidente del parlamento.
Questo non è il primo tentativo di approfondire le relazioni con la Cina. Nel 2021, Teheran e Pechino hanno firmato un accordo di cooperazione venticinquennale. All'epoca, si prevedeva che la Cina avrebbe investito fino a 400 miliardi di dollari nelle infrastrutture energetiche e di trasporto iraniane, ma queste aspettative sono state ben lungi dal realizzarsi. Gli analisti di Teheran criticano da tempo l'apparato statale iraniano per non essere riuscito a sfruttare il potenziale delle relazioni con la Cina. L'establishment politico iraniano di linea dura ha ripetutamente accusato i cosiddetti riformisti di essere troppo filo-occidentali.
Nënshkrimi i marrëveshjes 25-vjeçare pesë vite më parë kishte shkaktuar rezistencë në një pjesë të elitës politike iraniane, për shkak të frikës se Irani mund të bëhej tepër i varur nga Kina. Ndërkohë, ekonomia iraniane është dobësuar aq shumë, saqë këto debate nuk konsiderohen më luks. Kina blen rreth 90 për qind të eksporteve iraniane të naftës, të cilat përbëjnë një pjesë të rëndësishme të të ardhurave shtetërore. Për faktin që pranon të përballet me sanksionet amerikane ndaj kompanive kineze, Pekini kërkon ulje të konsiderueshme çmimesh. Pagesat bëhen kryesisht në formën e mallrave, si makineri dhe produkte industriale kineze, të cilat Irani nuk mund t’i sigurojë lehtësisht diku tjetër për shkak të sanksioneve.
Irani kërkon të blejë armë kineze
Afrimi i shpallur i Teheranit me Lindjen duket se është edhe një përpjekje për të dalë nga kjo varësi e njëanshme dhe për t’i vendosur marrëdhëniet mbi një bazë më të gjerë. Lufta 12-ditore e qershorit të kaluar dhe konflikti amerikano-izraelit me Iranin këtë vit kanë vënë seriozisht në pikëpyetje strategjinë iraniane të parandalimit ushtarak. Në këtë sfond, Teherani po shton përpjekjet për të thelluar bashkëpunimin ushtarak me Kinën dhe Rusinë.
Kjo duket se ka dhënë rezultat tashmë gjatë konfliktit të fundit. Sipas raportimeve, Moska i ka transmetuar Iranit të dhëna për objektivat amerikane, ndërsa Pekini i ka shitur Iranit një satelit. Agjencia iraniane “Fars” publikoi së fundmi një listë dëshirash për një marrëveshje ushtarake pas luftës, ku përfshihen sisteme kineze të mbrojtjes ajrore dhe dronë luftarakë. Në të kaluarën, Pekini dyshohet se i ka furnizuar Iranit edhe lëndë djegëse për raketa. Pas takimit me Xi Jinpingun, Trump deklaroi se lideri kinez i kishte premtuar se Kina nuk do t’i furnizonte Iranit armë. Në Pekin, si zakonisht, nuk pati koment. Përveç SHBA-së, Kina duket se po mban parasysh edhe marrëdhëniet e saj me shtetet e Gjirit Persik.
Nga raportimet iraniane kuptohet se para takimit mes Xi Jinpingut dhe Trumpit kishte shqetësime në Teheran se Pekini mund ta përdorte politikën ndaj Iranit si kartë negociuese, për shembull duke i premtuar Uashingtonit se do ta detyronte Iranin të hapte Ngushticën e Hormuzit për trafikun detar. Teherani duket se u përpoq ta parandalonte këtë, duke lejuar kalimin e cisternave kineze të naftës përmes ngushticës pak para mbërritjes së Trumpit në Pekin.
Këtë javë pati shenja të tjera se Teherani po favorizon anijet kineze. Dy supertankerë me naftë irakiane u lejuan të kalonin. Nga ana tjetër, Pekini duket se po i përgjigjet kësaj duke i mundësuar Iranit përdorim më të madh të portit pakistanez të Gwadarit. Për shkak të bllokadës detare amerikane, ky port është bërë një rrugë alternative e rëndësishme tregtare për Iranin.
Il duplice ruolo di Ghalibaf, quello di capo negoziatore nei colloqui con Washington e quello di inviato speciale in Cina, potrebbe essere interpretato come un tentativo di mettere, in qualche misura, le due potenze l'una contro l'altra. Se si raggiungesse un accordo con gli Stati Uniti che portasse a un parziale allentamento delle sanzioni americane, la dipendenza di Teheran dalla Cina potrebbe ridursi. Al momento, tuttavia, non ci sono segnali che ciò accada presto. /Adattato da FAZ /
D.m.th. me Amerike, me Rusi, me Iran po i lepijne bythen Kines, apo po bejne allishverishe ne kurriz te popujve per t'i rrjepur me barbarisht me naften e gazin, ose investime me triliona qe te krijojne rrjete te reja te karbureve.