FLASH
Shkruar nga Emily Schultheis, Holly Otterbein & Robbie Gramer
Votat në Kanada, Australi dhe Shqipëri nxorën në pah kufijtë e Trumpizmit, ndërsa politikat e presidentit mbjellin pasiguri në të gjithë globin…
Kur figurat kryesore në orbitën e Presidentit Donald Trump zbritën në një qytet të vogël në Poloninë juglindore këtë javë për të mbledhur mbështetje për kandidatin e krahut të djathtë në zgjedhjet presidenciale të atij vendi të dielën, ata vunë në pah plotësisht ambiciet e MAGA-s jashtë vendit.
Sekretarja e Sigurisë Kombëtare, Kristi Noem, e quajti Karol Nawrocki-n "një udhëheqës po aq të fortë" sa Trump, duke deklaruar se "ai duhet ta bëjë këtë për t'u bërë presidenti i ardhshëm i Polonisë". Matt Schlapp, kryetar i Konferencës së Veprimit Politik Konservator pro-Trump, që organizoi tubimin, tha se zgjedhja e kandidatëve si Nawrocki është "kaq e rëndësishme për lirinë e njerëzve kudo", ndërsa John Eastman, i cili ndihmoi përpjekjet e Trump për të përmbysur zgjedhjet e vitit 2020 , tha se Polonia nën Nawrocki-n do të luante "një rol kritik në mposhtjen e kërcënimit ndaj qytetërimit perëndimor".
Por nëse debati konservator përpara votimit në Poloni ishte një tregues se sa shumë kanë punuar aleatët e Trump për të zgjeruar markën MAGA në të gjithë globin, rezultatet e zgjedhjeve të fundit, përfshirë ato në Rumani , Poloni dhe Kanada , sugjerojnë se ndikimi i Trump në disa raste mund të mos ketë ndikuar.
Zgjedhja e Trump për një mandat të dytë në nëntor i dha zemër lëvizjeve të ekstremit të djathtë jashtë vendit. Kjo u dha aleatëve të Trump shpresë për të vendosur udhëheqës me të njëjtat mendime në pozicione pushteti, për të nxitur partitë që ndajnë prioritetet e tij dhe për të përhapur politikën e tij populiste dhe të djathtë ekstreme përtej SHBA-së. Ndërkohë, politikanët konservatorë në vende të tjera iu bashkuan drejtpërdrejt ose stilistikisht markës së tij.
Në muajt e fundit partitë e ekstremit të djathtë kanë performuar fuqishëm në zgjedhjet evropiane , duke përfshirë ato në Poloni, Rumani dhe Portugali, duke tejkaluar pritshmëritë dhe duke rritur përqindjen e votave të tyre, me elektoratin që po zhvendoset djathtas për çështje si emigracioni. E djathta ekstreme në Evropë, sipas shumicës së të dhënave , po rritet. Por ato nuk po futen në qeveri siç kishin parashikuar disa aleatë të Trump.
“Nuk do të thoja se e djathta është ngjitur, do të thoja se është një paketë e përzier”, tha Kurt Volker, i cili shërbeu si i dërguar i Trump për Ukrainën gjatë administratës së tij të parë dhe ambasador në NATO nën George Ë. Bush.
Në Rumani, kandidati presidencial i së djathtës ekstreme, George Simion, i cili foli në CPAC-in e këtij viti në Uashington dhe u shfaq në podcast-in e aleatit të Trump, Steve Bannon, vetëm disa ditë para zgjedhjeve të vendit këtë muaj, humbi ndaj një sfiduesi të qendrës pasi dominoi raundin e parë të votimit. Në Shqipëri, konservatorët angazhuan ish-menaxherin e fushatës së Trump, Chris LaCivita, por panë kandidatin e tyre për Kryeministër që të mposhtet.
Aleatët e Trump kanë punuar që nga mandati i tij i parë për të zgjeruar ndikimin e MAGA-s jashtë vendit. Bannon, i cili kishte menaxhuar fushatën e Trump në vitin 2016, filloi të udhëtonte nëpër Evropë duke e paraqitur veten si trurin pas një aleance të re globale të ekstremit të djathtë të quajtur "Lëvizja". Ai madje njoftoi se do të ngrinte një akademi për të trajnuar udhëheqësit e ardhshëm politikë të krahut të djathtë në një ish-manastir jashtë Romës.
Këto përpjekje dështuan kryesisht në atë kohë: akademia e planifikuar e Bannon u përfshi në beteja ligjore që zgjatën disa vite dhe mbështetja për partitë e ekstremit të djathtë në të gjithë kontinentin u shua në muajt e parë të pandemisë së koronavirusit.
Kur zëvendëspresidenti JD Vance i qortoi udhëheqësit evropianë se kishin frikë nga votuesit e tyre, në Konferencën e Sigurisë në Mynih, ai e cilësoi administratën Trump si një model alternativ - pararojë të një lëvizjeje të djathtë ekstreme jo vetëm në Shtetet e Bashkuara, por në të gjithë Perëndimin.
“Bëjeni Evropën përsëri të madhe! MEGA, MEGA, MEGA”, postoi Elon Musk, aleati miliarder i Donald Trump, në X më herët këtë vit.
Nga paraqitja e zëvendëspresidentit amerikan në Gjermani, konservatorët e vijës së ashpër kanë pasur njëfarë suksesi. Në Portugali, partia e ekstremit të djathtë Chega u rrit . Dhe Reform UK, partia e udhëhequr nga udhëheqësi pro-Brexit, Nigel Farage, arriti fitore të mëdha në zgjedhjet lokale të vendit në fillim të këtij muaji.
CPAC, i cili ka mbajtur konferenca ndërkombëtare që nga viti 2017 — duke përfshirë ato në Japoni, Australi, Brazil dhe Argjentinë — mblodhi mbështetës në Hungari pas takimit në Poloni këtë javë.
Schlapp nuk iu përgjigj një kërkese për koment. Por ai i tha NPR-së se “e vetmja gjë që është e pamohueshme është se të gjithë duan të dinë se ku është Donald Trump për çështjet që kanë rëndësi për vendin e tyre” dhe shtoi “ata me të vërtetë mbështesin suksesin e Donald Trump.”
Por edhe jashtë vendit, politika e stilit MAGA jo vetëm që nuk ka arritur të përhapet, por ka qenë edhe një pengesë.
Si në Kanada ashtu edhe në Australi, politika tregtare luftarake dhe e paparashikueshme e Trump çoi në një valë anti-Trump që ndihmoi në rrëzimin e kandidatëve të krahut të djathtë që kërkonin të imitonin retorikën e tij.
Pierre Poilievre i Kanadasë kandidoi me sloganin "Kanadaja e Para" dhe Peter Dutton i Australisë propozoi shkurtime në stilin DOGE për qeverinë. Por tarifat e Trump ishin thellësisht të papëlqyeshme për votuesit në të dy vendet, dhe edhe pse Poilievre dhe Dutton u distancuan nga Trump në ditët e fundit të fushatës, votuesit i ndëshkuan ata gjithsesi.
Fjalimi i Vance në shkurt "la përshtypjen se kjo po bëhet një aleancë transatlantike e krahut të djathtë", tha Liana Fix, një bashkëpunëtore për Evropën në Këshillin për Marrëdhëniet me Jashtë në Uashington. "Që atëherë, realiteti nuk është aq drastik sa ato skenarët më të këqij. Dhe kjo nuk është sepse ata nuk po përpiqen. E shihni se si po përpiqet Shtëpia e Bardhë", tha Fix.
Aleatët e Trumpit u përqendruan plotësisht në zgjedhjet e 18 majit në Rumani, të cilat ishin përsëritja e një votimi të nëntorit të anuluar për shkak të shqetësimeve se një fushatë ndikimi rus në TikTok kishte ndikuar në rezultat. Besnikët e MAGA-s kaluan muaj duke e lavdëruar Simion-in, kandidatin e së djathtës ekstreme i cili premtoi “Ta bëjmë Rumaninë përsëri të madhe”.
Më pak se dy javë para Ditës së Zgjedhjeve, Simion priti Schlapp-in e CPAC-ut në një tryezë të rrumbullakët biznesi në Bukuresht, dhe dy ditë para se votuesit rumunë të hidhnin votën e tyre, Bannon priti Simion-in në podkastin e tij “Ëar Room”.
“George, e ke bërë të gjithë lëvizjen MAGA këtu në Shtetet e Bashkuara që po të mbështet”, tha Bannon , duke parashikuar fitoren e kandidatit të afërt me Trump.
Por kur u numëruan votat, rezultati nuk ishte ai që pritej.
Simion humbi zgjedhjet me 7 pikë diferencë ndaj kryetarit të bashkisë së Bukureshtit, Nicuşor Dan, një kandidat i qendrës i cili premtoi lidhje më të ngushta me Bashkimin Evropian dhe NATO-n.
Në zgjedhjet parlamentare të 11 majit në Shqipëri, ku kandidati konservator, Sali Berisha, angazhoi LaCivitën për të ndihmuar partinë e tij të rikthehej në pushtet, mbështetësit e kreut të PD-së e cilësuan përfshirjen e LaCivitës si provë se Berisha mbështetet nga lëvizja MAGA.
Por në ditën e zgjedhjeve, partia e Berishës humbi keq, duke i dhënë Kryeministrit në detyrë Edi Rama dhe Partisë së tij Socialiste një mandat tjetër në detyrë.
Rama nuk humbi kohë dhe reagoi duke deklaruar: Të punësosh strategun e fushatës së Trump dhe të mendosh se mund të bëhesh Trump “është si të punësosh një parukier në Hollyëood dhe të mendosh se do të bëhesh Brad Pitt”, i tha ai Politico-s pas votimit.
LaCivita i tha Politico-s se lidhja midis MAGA-s në SHBA dhe lëvizjeve konservatore jashtë vendit buron nga një shqetësim i përbashkët në lidhje me një "përputhje çështjesh - qeveritë që përdorin sistemet e tyre gjyqësore për të ndjekur penalisht kundërshtarët politikë, kostoja në rritje e jetesës, mundësitë e reduktuara dhe liritë individuale".
“Ky bashkim u mposht me fitoren e Presidentit Trump në vitin 2024, dhe ndërsa ky sukses mund të mos përsëritet gjithmonë në të gjithë botën - edhe një herë Amerika po shihet si udhëheqëse në sigurimin e lirisë”, tha ai në një mesazh, duke shtuar “jo përmes tytës së një pushke - por politikës.”
Zëdhënësja e Trump, Anna Kelly, tha në një deklaratë se “mesazhi i Trump për rivendosjen e logjikës së shëndoshë, ndalimin e imigracionit të paligjshëm dhe vendosjen e paqes nuk i pëlqen vetëm amerikanëve, por edhe njerëzve në mbarë botën, prandaj konservatorët kanë fituar zgjedhje në të gjitha cepat e globit. Ai po e rivendos njëkohësisht forcën e Amerikës në skenën botërore, siç dëshmohet nga 15 udhëheqësit e huaj që kanë vizituar Shtëpinë e Bardhë këtë mandat”.
Ndërkohë, aleatët e Trumpit i kanë hedhur poshtë kryesisht humbjet jashtë vendit, me shpjegime që variojnë nga fajësimi i “shtetit të thellë” deri te argumentimi se politikanët që humbën nuk ishin mjaftueshëm Trumpianë për të fituar.
“E djathta populiste, nacionaliste dhe sovraniste e MAGA-s vazhdon të rritet pavarësisht forcës së plotë të shtetit të thellë që po hidhet kundër saj”, tha Bannon për Politico, në përgjigje të valës së zgjedhjeve të fundit.
“Këta njerëz nuk janë Donald Trump. Ata janë kopje imituese”, tha për Simion dhe Nawrocki, një ish-këshilltar i Farage dhe ish-redaktor i Breitbart London, duke vënë në dukje se partitë e tyre janë të dyja pjesë e një fraksioni në nivel evropian që i ka rrënjët më shumë në konservatorizmin tradicional sesa në populizmin e stilit MAGA të partive të ekstremit të djathtë në Gjermani, Austri, Francë dhe të tjera.
“Janë kopje të lira që janë përdorur 40 herë në një makinë fotokopjuese”, shtoi ai. /Përshtati Pamfleti nga Politico/
Lini një Përgjigje