FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Dokumenti vëren gjithashtu se dialogu i ndërmjetësuar nga BE-ja midis Kosovës dhe Serbisë nuk ka qenë i frytshëm…
Draft-raportet mbi Kosovën dhe Serbinë, që iu prezantuan anëtarëve të Komitetit të Punëve të Jashtme (AFET) të Parlamentit Evropian, identifikojnë krizat e thella politike, si në Beograd ashtu edhe në Prishtinë. Draft-raportet u bëjnë thirrje palëve të rifillojnë dialogun për normalizimin e marrëdhënieve.
Në draft-raportin mbi Serbinë thuhet se ritmi i reformave të lidhura me BE-në është ngadalësuar ndjeshëm, veçanërisht në fushat e sundimit të ligjit dhe demokracisë. Ndërsa në rastin e Kosovës thuhet se ajo ishte në paralizë të plotë politike, gjë që pati pasoja edhe për procesin e reformave”.
“Është për të ardhur keq që pasiguria dhe bllokimi politik kanë ngadalësuar ndjeshëm reformat e nevojshme që Bashkimi Evropian pret nga aplikantët, të cilat janë gjithashtu qartësisht jetësore për vetë vendin. Ka shumë fusha në të cilat Kosova ka bërë hapa prapa ndjeshëm gjatë vitit të kaluar”, thuhet në draft-raport.
Dokumenti vëren gjithashtu se dialogu i ndërmjetësuar nga BE-ja midis Kosovës dhe Serbisë nuk ka qenë i frytshëm.
Kriza politike, Kosova humbi një vit
Një draft raport vjetor nga Riho Terras, Raportuesi i PE-së për Kosovën, vëren se viti 2025 “ishte një vit i humbur” për të, për shkak të krizës politike të vazhdueshme.
Terras theksoi se “Kosova ishte në paralizë të plotë politike, gjë që pati pasoja edhe për procesin e reformave”.
“Është për të ardhur keq që pasiguria dhe bllokimi politik kanë ngadalësuar ndjeshëm reformat e nevojshme që Bashkimi Evropian pret nga aplikantët, të cilat janë gjithashtu qartësisht jetësore për vetë vendin. Ka shumë qartë fusha në të cilat Kosova ka bërë hapa prapa ndjeshëm gjatë vitit të kaluar”, vërejti ai në prezantimin në AFET.
Dokumenti vëren gjithashtu se dialogu i ndërmjetësuar nga BE-ja midis Kosovës dhe Serbisë nuk ka qenë i frytshëm.
“Dialogu midis Prishtinës dhe Beogradit, i cili u nis për të gjetur një kompromis të pranueshëm për palët, për fat të keq, nuk ka dhënë rezultatet e pritura. Dialogu ishte në thelb joaktiv gjatë vitit 2025. Kjo ndodhi edhe për shkak se Kosova nuk kishte një qeveri me mandat dhe kompetenca të plota, ndërsa negociatat në këtë formë nuk kanë perspektivë”, thuhet në të.
Draft-raporti vëren se Komisioni Evropian, Parlamenti Evropian dhe vendet anëtare të BE-së duhet të bëjnë gjithçka për të siguruar që dialogu midis Prishtinës dhe Beogradit të vazhdojë me energji të përtërirë.
Përveç kësaj, ajo theksoi rëndësinë e angazhimit konstruktiv nga autoritetet e Kosovës dhe Serbisë për të arritur një marrëveshje gjithëpërfshirëse dhe ligjërisht të detyrueshme për normalizimin, e cila “duhet të bazohet në njohjen reciproke dhe në përputhje me të drejtën ndërkombëtare”.
Dokumenti gjithashtu u bën thirrje pesë shteteve anëtare të BE-së që nuk e kanë njohur pavarësinë e Kosovës “të lëvizin drejt njohjes, duke i mundësuar Kosovës të përparojë në kushte të barabarta me kandidatët e tjerë”, raporton EWB.
Gjithashtu, mbështet kërkesën e Kosovës për anëtarësim në Bashkimin Evropian, në Këshillin e Evropës dhe për integrim në NATO. Këto qëllime vlerësohen si dëshmi e orientimit të palëkundur strategjik të Kosovës drejt integrimit euroatlantik.
Në Serbi janë përkeqësuar standardet e demokracisë dhe sundimit të ligjit
Në debatin pas prezantimit të projekt-raportit për Serbinë, eurodeputetët vunë në dukje prapambetjen e vendit në fushat që lidhen me sundimin e ligjit dhe i bënë thirrje Komisionit Evropian të rishikojë fondet e Planit të Rritjes të alokuara për vendin.
Tonino Picula, Raportuesi i PE-së për Serbinë, deklaroi se pavarësisht faktit që Serbia e kishte shpallur anëtarësimin në BE si qëllimin e saj strategjik, “angazhimet e marra në praktikë nuk sollën rezultate”.
Ai kujtoi se Serbia vendosi të mos marrë pjesë në samitin BE-Ballkani Perëndimor, ndërsa mori pjesë në një paradë ushtarake në Moskë.
Picula vuri në dukje se legjislacioni zgjedhor ka mangësi serioze, si dhe se është e qartë se pa ndryshime strukturore dhe zbatim të plotë të të gjitha rekomandimeve të ODIHR-it, zgjedhjet e ardhshme nuk mund të jenë të drejta.
Përveç kësaj, ai vlerësoi se ndryshimet në ligjet kryesore gjyqësore “përfaqësojnë një hap prapa të papranueshëm në procesin e pranimit dhe një goditje të rëndë për pavarësinë e gjyqësorit”.
Draft-raporti dënon fuqimisht masat represive dhe përdorimin e tepërt të forcës dhe dhunës policore kundër protestuesve, si dhe arrestimet arbitrare dhe ngacmimin sistematik të opozitës, aktivistëve, shoqërisë civile dhe gazetarëve.
“Qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë llogaridhënie për korrupsionin e përhapur sepse duan transparencë. Ata kanë të drejtën e lirisë së shprehjes, sundimit të vërtetë të ligjit dhe reformave demokratike. Ka pasur një goditje shqetësuese dhe të vazhdueshme ndaj lirisë dhe autonomisë akademike, e dukshme përmes presioneve financiare, administrative dhe të tjera mbi komunitetin akademik”, theksoi Picula.
Ai kujtoi se roli i Parlamentit Evropian nënkupton edhe mbikëqyrjen e buxhetit dhe fondeve të Bashkimit Evropian, përfshirë ndarjen e fondeve nga Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor.
“Është e diskutueshme se si kjo ngecje dhe kthim prapa i Serbisë në rrugën drejt BE-së është plotësuese e pagesave nga Plani i Rritjes”, vërejti Picula.
Sipas tij, situata e medias në Serbi “është e frikshme në shumë nivele”.
“Unë dënoj fuqimisht përshkallëzimin e sulmeve dhe frikësimit të gazetarëve që e kthen vendin në disa kohë të zymta. Liria e shprehjes është nën presion në rritje, ndërsa REM nuk ka funksionuar për një kohë të gjatë. Përpjekjet për të eliminuar mediat e tjera të pavarura po forcohen. Fatkeqësisht, fushatat e shpifjes dhe dezinformimi toksik vazhdojnë të dominojnë në Serbi”, tha Picula. /Pamfleti/
Lini një Përgjigje