FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Disa dekada më parë, termi “narcizëm” përdorej rrallë jashtë kontekstit klinik ose kërkimor. Sot, megjithatë, ai është shndërruar në një etiketë të përgjithshme për një gamë të gjerë sjelljesh të pakëndshme ose irrituese.
Narcizmi, pra dëshira e një individi për t’u ndjerë i veçantë dhe unik, është një tipar personaliteti që ekziston në një spektër. Ata që ndodhen më lart në këtë spektër janë zakonisht egoistë dhe mendjemëdhenj, por kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se vuajnë nga Çrregullimi Narcisist i Personalitetit (ÇNP). Për këtë diagnozë ekzistojnë kritere të qarta, si nevoja e vazhdueshme për admirim, ndjenja e fryrë e rëndësisë së vetes dhe mungesa e empatisë.
Më poshtë paraqiten disa nga mitet më të zakonshme rreth narcizmit:
Narcistët më të rrezikshëm janë ata me çrregullim të diagnostikuar.
Profesionistët e shëndetit mendor e përdorin termin për individë që shfaqin sjellje narciste mbi mesataren, si empati të ulët, ndjenjë të fortë të së drejtës, manipulim, mashtrim, shmangie përgjegjësie dhe kërkim të vazhdueshëm të admirimit dhe statusit, shpjegon Ramani Durvasula, psikologe klinike dhe autore. Sipas saj, narcistët bëhen veçanërisht të rrezikshëm kur shfaqin sjellje hakmarrëse ose shfrytëzojnë dobësitë e të tjerëve.
Të gjithë narcistët janë të njëjtë.
Hulumtimet kanë identifikuar disa lloje narcistësh. Narcisti i hapur është vetëbesues, dominues dhe i fokusuar te pushteti dhe suksesi. Narcisti i cenueshëm ka nevojë të vazhdueshme për miratim dhe është shumë i ndjeshëm ndaj kritikës. Narcisti konkurrues shfaq armiqësi dhe prirje shfrytëzuese. Në praktikë, individët shpesh kombinojnë disa forma narcizmi.
Të gjithë narcistët nuk kanë empati.
Sipas Durvasulës, narcistët mund të tregojnë empati kur kjo u shërben interesave të tyre ose për të krijuar përshtypjen se janë njerëz të dhembshur.
Narcistët nuk e kuptojnë se janë narcistë.
Studimet tregojnë se shumica e tyre janë të vetëdijshëm për tiparet negative të personalitetit të tyre. Ata e dinë se duken arrogantë, thotë Mitja Back, profesor i psikologjisë në Universitetin e Mynsterit, por kjo zakonisht nuk i shqetëson.
Një narcist nuk ndryshon kurrë.
Narcizmi nuk është tipar i pandryshueshëm. Ai priret të ulet lehtë gjatë jetës së rritur, thekson Ulrich Orth, profesor i psikologjisë zhvillimore në Universitetin e Bernës. Ata që dëshirojnë vërtet të ndryshojnë mund të kërkojnë ndihmë profesionale, edhe pse narcistët e hapur dhe konkurrues shpesh hezitojnë ta bëjnë këtë.
Narcistët nuk kanë marrë mjaft dashuri në fëmijëri.
Të dhënat empirike tregojnë shpesh të kundërtën. Prindërit që i trajtojnë fëmijët e tyre si më të veçantë dhe “më të merituar” se të tjerët lidhen me zhvillimin e tipareve narciste që në moshë të hershme, shpjegon Orth.
Narcistët interesohen vetëm për veten.
Ata mund të tregojnë bashkëpunim dhe të ndihmojnë të tjerët, por ndryshimi qëndron te motivi dhe mënyra, vëren Sara Konrath, drejtuese e programit kërkimor për empatinë dhe altruizmin në Universitetin e Indianës.
Narcistët janë zakonisht të suksesshëm.
Një dozë e moderuar narcizmi shpesh shoqërohet me vetëbesim, vendosmëri dhe motivim për udhëheqje, cilësi që mund të kontribuojnë në sukses profesional, thotë Zeigler-Hill.
Narcistët kanë gjithmonë vetëvlerësim të lartë.
Disa narcistë, veçanërisht ata të cenueshëm, kanë vetëvlerësim të brishtë dhe varen nga lavdërimet e të tjerëve. Edhe ata me imazh të fryrë për veten e tyre kanë nevojë të vazhdueshme për konfirmim.
Narcistët nuk ndiejnë faj.
Sipas Durvasulës, ndjenja e fajit shndërrohet shpejt në turp dhe më pas në zhvendosje të përgjegjësisë, duke fajësuar të tjerët për veprimet e tyre.
Lini një Përgjigje