FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Negociatat midis Izraelit dhe Hamasit në Katar për një armëpushim të ri në Gaza dhe marrëveshje për lirimin e pengjeve janë në prag të dështimit, sipas zyrtarëve palestinezë të njohur me detajet e diskutimeve.
Një zyrtar i lartë i tha BBC-së se Izraeli kishte “blerë kohë” gjatë vizitës së kryeministrit Benjamin Netanyahu në Uashington këtë javë dhe e kishte bllokuar qëllimisht procesin duke dërguar një delegacion në Doha pa autoritet të vërtetë për të marrë vendime mbi pikat kryesore të mosmarrëveshjes.
Ato përfshijnë tërheqjen e trupave izraelite dhe shpërndarjen e ndihmës humanitare.
Përpara se të largohej nga SHBA-të të enjten, Netanyahu mbajti një ton pozitiv, duke thënë se shpresonte të arrinte një marrëveshje “brenda pak ditësh”.
Ai tha se marrëveshja e propozuar do të shihte që Hamasi të lironte gjysmën e 20 pengjeve të gjallë që ende mban dhe pak më shumë se gjysmën e 30 pengjeve të vdekur gjatë një armëpushimi që do të zgjasë 60 ditë.
Që nga e diela e kaluar, negociatorët izraelitë dhe të Hamasit kanë marrë pjesë në tetë raunde bisedimesh indirekte "të afërta" në ndërtesa të ndara në Doha.
Negociatat janë drejtuar nga Kryeministri i Katarit, Sheikh Mohammed bin Abdul Rahman Al Thani dhe zyrtarë të lartë të inteligjencës egjiptiane, ndërsa ka marrë pjesë edhe i dërguari i SHBA-së, Brett McGurk.
Ndërmjetësit kanë përcjellë dhjetëra mesazhe verbale dhe të shkruara midis delegacionit të Hamasit dhe delegacionit izraelit, i cili ka përfshirë zyrtarë ushtarakë, të sigurisë dhe politikë.
Por të premten në mbrëmje, zyrtarët palestinezë të njohur me negociatat i thanë BBC-së se ato ishin në prag të dështimit, me të dyja palët thellësisht të ndara në disa çështje të diskutueshme.
Ata thanë se diskutimet më të fundit ishin përqendruar në dy nga këto çështje: mekanizmi për ofrimin e ndihmës humanitare në Gaza dhe shkalla e tërheqjes ushtarake izraelite.
Hamasi ka këmbëngulur që ndihma humanitare duhet të hyjë në Gaza dhe të shpërndahet nëpërmjet agjencive të Kombeve të Bashkuara dhe organizatave ndërkombëtare të ndihmës.
Pika e dytë e madhe e mosmarrëveshjes është shtrirja e tërheqjes izraelite.
Gjatë raundit të pestë të bisedimeve, negociatorët izraelitë thuhet se u dorëzuan ndërmjetësve një mesazh me shkrim ku thuhej se Izraeli do të mbante një "zonë tampon" të kufizuar brenda Gazës që ishte midis 1 km dhe 1.5 km (0.6-0.9 milje) e thellë.
Hamasi, sipas një zyrtari palestinez i cili mori pjesë në të paktën dy nga raundet e bisedimeve, e pa këtë propozim si një pikënisje të mundshme për kompromis.
Megjithatë, kur Hamasi kërkoi dhe mori një hartë që përshkruante zonat e tërheqjes së propozuara nga Izraeli, dokumenti kundërshtoi mesazhin e mëparshëm, duke treguar pozicione ushtarake shumë më të thella. Harta thuhej se tregonte zona tampon që ishin deri në 3 km (1.8 milje) të thella në zona të caktuara dhe konfirmonte një prani të vazhdueshme izraelite në sipërfaqe të gjera territori.
Ato mbuluan të gjithë qytetin jugor të Rafah, 85% të fshatit Khuzaa në lindje të Khan Younis, pjesë të konsiderueshme të qyteteve veriore të Beit Lahia dhe Beit Hanoun, dhe lagjet lindore të qytetit të Gazës, të tilla si Tuffah, Shejaiya dhe Zeitoun.
Zyrtarët e Hamasit e panë hartën si një manovër të pandershme nga Izraeli, duke dëmtuar më tej besimin midis palëve.
Zyrtarët palestinezë akuzuan delegacionin izraelit për zvarritje të qëllimshme për të krijuar një sfond pozitiv diplomatik për vizitën e fundit të kryeministrit izraelit në Uashington.
Zyrtari pohoi gjithashtu se Izraeli po ndiqte një strategji afatgjatë të zhvendosjes së detyruar nën maskën e planifikimit humanitar.
Ai pretendoi se plani i ministrit izraelit të Mbrojtjes, Israel Katz, për të zhvendosur palestinezët në një "qytet humanitar" në Rafah ishte pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për t'i zhvendosur ata përgjithmonë.
Sipas planit, palestinezët do t'i nënshtroheshin kontrollit të sigurisë nga forcat izraelite përpara se të lejoheshin të hynin dhe të mos lejoheshin të largoheshin.
Kritikët, si brenda vendit ashtu edhe ndërkombëtarisht, e kanë dënuar propozimin, me grupet e të drejtave të njeriut, akademikët dhe avokatët që e quajnë atë një plan për një "kamp përqendrimi".
OKB-ja thotë se 86% e Gazës është brenda zonave të militarizuara nga Izraeli ose e mbuluar nga urdhrat izraelitë për evakuim.
Me bisedimet në një pikë kritike, pala palestineze po i bën thirrje SHBA-së të ndërhyjë më me forcë dhe të ushtrojë presion mbi Izraelin që të bëjë lëshime kuptimplote.
Pa një ndërhyrje të tillë, paralajmërojnë ndërmjetësuesit, negociatat e Dohas mund të dështojnë plotësisht.
Ky është një skenar që do t’i ndërlikonte më tej përpjekjet rajonale për të arritur një armëpushim të qëndrueshëm dhe për të shmangur një katastrofë më të gjerë humanitare në Gaza.
Diplomatët në Doha thonë se ende ka një dritare të ngushtë për kompromis, por situata mbetet e brishtë. "Ky proces varet në një fije peri", tha një zyrtar rajonal, duke shtuar se "nëse diçka nuk ndryshon në mënyrë dramatike dhe të shpejtë, mund të shkojmë drejt një kolapsi."
Ushtria izraelite nisi një fushatë në Gaza në përgjigje të sulmit të udhëhequr nga Hamasi në Izraelin jugor më 7 tetor 2023, në të cilin u vranë rreth 1,200 njerëz dhe 251 të tjerë u morën peng.
Të paktën 57,823 njerëz janë vrarë në Gaza që atëherë, sipas ministrisë së shëndetësisë të territorit të drejtuar nga Hamasi. /Përshtati Pamfleti nga BBC/
Lini një Përgjigje