Irani po shton sulmet ndaj porteve, anijeve cisternë dhe terminaleve të naftës në një fushatë të koordinuar për të prishur tregjet e energjisë. Gjashtë anije janë sulmuar në 24 orët e fundit në Gjirin Persik dhe Ngushticën e Hormuzit, ndërsa lufta i vendos anijet tregtare në vijën e frontit...
Anije iraniane të armatosura me eksplozivë thuhet se sulmuan dy anije cisternë në ujërat irakiane të mërkurën, duke i vënë flakën dhe duke vrarë një anëtar të ekuipazhit, pasi më parë kishin goditur 4 anije në Gjirin Persik, thanë kompanitë e sigurisë detare dhe menaxhimit të riskut.
Sulmet e fundit ndaj anijeve të lidhura me Shtetet e Bashkuara dhe Evropën shënojnë një përshkallëzim të konfliktit midis Iranit dhe forcave amerikano-izraelite, duke e çuar numrin e anijeve të goditura në rajon që nga fillimi i luftës në të paktën 16.
Transporti detar në Gjirin Persik dhe përgjatë Ngushticës së Hormuzit, nëpër të cilën kalon rreth një e pesta e naftës botërore, është ndalur praktikisht që kur SHBA-të dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Iranit më 28 shkurt, duke i çuar çmimet globale të naftës në nivele të papara që nga viti 2022. Çmimi i Brent, standardi ndërkombëtar për naftën , është rritur përsëri mbi 100 dollarë për fuçi, pasi lufta nuk tregon shenja të deeskalimit.
Garda Revolucionare e Iranit ka thënë se nëse sulmet ndaj Teheranit vazhdojnë, ata nuk do të lejojnë "asnjë litër naftë" nga Lindja e Mesme në Shtetet e Bashkuara, Izrael apo partnerët e tyre. Trump, nga ana e tij, paralajmëroi se Uashingtoni do ta godiste Iranin më fort nëse bllokon eksportet e naftës dhe tha se kompanitë e naftës mund ta përdorin Ngushticën sepse "pothuajse e gjithë marina (e Iranit) është larguar".
Anijet e shënjestruara në sulmet e së mërkurës vonë në Gjirin pranë Irakut ishin Safesea Vishnu me flamur të Ishujve Marshall dhe Zefyros me flamur maltez, të cilat kishin ngarkuar karburant në Irak, thanë dy zyrtarë të portit irakian. Organizata Shtetërore e Tregtimit të Naftës e Irakut (SOMO) tha se Safesea Vishnu ishte marrë me qira nga një kompani irakiane që kishte një kontratë me SOMO dhe se Zefyros ishte ngarkuar me produkte kondensate nga Kompania e Gazit Basra. Të dyja u sulmuan në zonën e ngarkimit brenda ujërave territoriale të Irakut, tha SOMO.
Portet e naftës në Irak u mbyllën
Portet e naftës në Irak kanë ndaluar plotësisht funksionimin pas sulmeve, ndërsa portet tregtare vazhdojnë të funksionojnë, raportoi agjencia shtetërore e lajmeve irakiane, duke cituar kreun e Kompanisë së Përgjithshme të Porteve të Irakut (GCPI), në pronësi të shtetit. Operacionet Tregtare Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO) thanë se ekuipazhi i një anijeje ishte evakuuar dhe u raportua i sigurt.
“Një anije që i përkiste Kompanisë Portuale Irakiane shpëtoi 25 anëtarë të ekuipazhit nga dy anijet dhe zjarret ende po digjen në të dyja anijet”, tha për Reuters Farhan al-Fartoushi, drejtor i përgjithshëm i GCPI-së. Ekipet irakiane të shpëtimit po vazhdojnë të kërkojnë marinarë të tjerë. “Ne nxorëm trupin e një anëtari të huaj të ekuipazhit nga uji”, tha një zyrtar i sigurisë së portit.
Të dhënat e Lloyd's List Intelligence treguan Cygnus Tankers Limited, me seli në Mbretërinë e Bashkuar, si operatorin komercial dhe grupin e kompanive të familjes George dhe Vasilis Michael, një lojtar kyç në transportin detar grek, si pronarin përfitues të një cisterne me të njëjtin emër dhe flamur.
Garda Revolucionare do të synojë anijet
Garda Revolucionare e Iranit ka paralajmëruar vazhdimisht se çdo anije që kalon nëpër Ngushticën e Hormuzit do të jetë në shënjestër. Dy raketa me origjinë të panjohur goditën transportuesin e mallrave të thata me flamur tajlandez Mayuree Naree, ndërsa ai lundronte nëpër ngushticë më herët të mërkurën, duke shkaktuar një zjarr dhe duke dëmtuar dhomën e motorit, sipas Precious Shipping, kompanisë së anijes të listuar në bursën tajlandeze.
“Tre anëtarë të ekuipazhit raportohen të zhdukur dhe besohet se janë bllokuar në dhomën e motorëve ”, tha Precious Shipping. “Kompania po punon me autoritetet përkatëse për të shpëtuar këta tre anëtarë të ekuipazhit të zhdukur”, thuhet në deklaratë, duke shtuar se 20 anëtarët e mbetur të ekuipazhit ishin evakuuar në mënyrë të sigurt dhe ndodheshin në breg në Oman.
Imazhet e siguruara nga marina tajlandeze treguan tym që dilte nga pjesa e pasme e anijes. Garda Revolucionare e Iranit tha në një deklaratë të transmetuar nga agjencia e lajmeve Tasnim se anija "u qëllua nga avionë luftarakë iranianë", duke shënuar përfshirjen e parë të drejtpërdrejtë të Gardës, e cila më parë ka qëlluar me raketa ose dronë.
Axios: Thirrjet për shoqërues anijesh në Hormuz po shtohen
Marina Amerikane ka refuzuar pothuajse çdo ditë kërkesat nga industria e transportit detar për eskorta ushtarake përmes Ngushticës së Hormuzit që nga fillimi i luftës me Iranin, duke thënë se rreziku i sulmeve është shumë i lartë për momentin, thanë burime të njohura me çështjen për Reuters. Trump ka thënë se Shtetet e Bashkuara janë të gatshme të ofrojnë eskorta detare sa herë që është e nevojshme.
Ekziston një “moment në rritje për të krijuar një sistem mbrojtjeje detare” në Ngushticën e Hormuzit, ndërsa ushtria e Iranit përshkallëzon sulmet ndaj anijeve tregtare, raporton Eurasia Group. Komanda Qendrore e SHBA-së ka paralajmëruar se “regjimi iranian po përdor portet civile përgjatë Ngushticës së Hormuzit për të kryer operacione ushtarake që kërcënojnë transportin detar ndërkombëtar” dhe vënë në rrezik jetët.
Eurasia Group, një firmë kërkimore dhe konsulence për rreziqet politike, tha se trafiku përmes Ngushticës "mbetet pothuajse zero për shkak të kërcënimeve të Iranit për të sulmuar çdo anije që kalon nëpër të". Ushtria amerikane shkatërroi 16 anije iraniane për vendosjen e minave të martën, mes shqetësimeve se Irani po përgatitet të vendosë mina në rrugën ujore që konsiderohet kyçe.
Eksperti detar, Kapiten Keith Backens, i tha Axios se është mjaft e lehtë për ushtrinë iraniane që “të dërgojë shpejt motoskafe të ngarkuara me bomba dhe raketa për të sulmuar anijet nëse dëshiron ta bëjë këtë”.
Ndërkohë, thirrjet për mbrojtjen e anijeve tregtare po shtohen. Kur Sekretari i Energjisë Chris Wright raportoi shkurtimisht dhe në mënyrë të pasaktë të martën se Marina Amerikane kishte shoqëruar me sukses një anije cisternë përmes ngushticës, kjo i uli çmimet e naftës gjatë një dite tjetër me tregti të paqëndrueshme. Sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Caroline Leavitt, konfirmoi gjatë një informimi të martën se Marina Amerikane "nuk ka shoqëruar një anije cisternë ose një anije deri në këtë kohë".
Strike on Iran!????????
— MAKS 25 ???????????? (@Maks_NAFO_FELLA) March 11, 2026
❗️+ Thai-flagged tanker was attacked in the Strait of Hormuz. It departed from Dubai and was attacked by a drone boat. pic.twitter.com/i7ibjHp04X
Por ai theksoi se ky ishte një opsion që Presidenti Trump "ka deklaruar se me siguri do ta përdorë, nëse dhe kur të jetë e nevojshme, në kohën e duhur".
Grupi Eurasia vuri në dukje një vlerësim nga Qendra e Përbashkët e Informacionit për Bashkëpunim Detar me 47 vende se "palët e interesuara në industrinë detare duhet të parashikojnë një plan të qëllimshëm dhe metodik të përqendruar në sigurimin e lëvizjeve të sigurta të anijeve" kur "kushtet e lejojnë".
Rreth 20,000 detarë po punojnë aktualisht në anije në Gjirin Persik, tha Backens i Shkollës Detare të Zelandës së Re në Institutin e Teknologjisë Manukau, i cili më parë ka lundruar nëpër ngushticë me anije cisterna. Është normale që ata të jenë larg shtëpisë për katër ose pesë muaj, por tani familjet janë të ndara pasi "ata janë papritur në një zonë lufte dhe mund të jenë nën zjarr", tha në një intervistë telefonike Backens, drejtori i shkollës për angazhimin dhe simulimin e industrisë.
Edhe me garancinë e një eskorte nga Marina Amerikane ose një koalicion më i gjerë, Backens tha se do të hezitonte të lundronte në zonë derisa të provohej se ishte e sigurt. Nuk është një zonë shumë e madhe dhe është "mjaft e lehtë të vendosësh mina detare atje sepse është shumë afër vijës bregdetare", tha ai.
Tre anije të tjera janë dëmtuar
Anija kontejnerësh me flamur japonez ONE Majesty pësoi gjithashtu dëme të vogla të mërkurën nga një predhë e paidentifikuar 46 km në veriperëndim të Ras Al Khaimah në Emiratet e Bashkuara Arabe, thanë dy kompani sigurie detare. Pronari i saj japonez, Mitsui OSK Lines, tha se anija u godit ndërsa ishte e ankoruar në Gjirin Persik dhe një inspektim i trupit zbuloi dëme të vogla mbi vijën e ujit. I gjithë ekuipazhi është i sigurt, tha ajo, duke shtuar se anija mbetet plotësisht funksionale dhe e gatshme për lundrim.
Pronari tha se shkaku i incidentit mbeti i paqartë dhe ishte nën hetim. Një anije e tretë, një transportuese mallrash të mëdha, u godit gjithashtu nga një predhë e panjohur rreth 92.6 km në veriperëndim të Dubait, thanë kompanitë e sigurisë detare. Predha kishte dëmtuar trupin e anijes Star Gwyneth, e cila lundronte me flamur të Ishujve Marshall, tha kompania e menaxhimit të riskut detar Vanguard, duke shtuar se ekuipazhi i anijes ishte i sigurt. Pronari Star Bulk Carriers tha se anija u godit në zonën e hambarit ndërsa ishte në spirancë.
Nuk pati të lënduar në ekuipazh. Herët të enjten, UKMTO tha se një predhë e panjohur kishte goditur një anije kontejnerësh, duke shkaktuar një zjarr të vogël, 35 milje detare në veri të Jebel Ali në Emiratet e Bashkuara Arabe. Ekuipazhi u raportua i sigurt. Deklarata e Gardës përfshinte një referencë për një anije tjetër, e cila tha se u godit nga predha, zakonisht një referencë për dronët, të mërkurën në mëngjes. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje