FLASH
Shkruar nga Spyros Sideris
Greqia dhe Bullgaria janë shembuj të kombeve ku sundimi i zgjatur njëpartiak dhe korrupsioni i përhapur i bëjnë krizat e përfaqësimit kronike
Historia politike rrallëherë përsëritet në të njëjtën formë, por shpesh rimon. Në vitet e fundit, Greqia dhe Bullgaria po ecin paralelisht në një rrugë të erozionit politik, ku dominimi afatgjatë i partive në pushtet, perceptimi i përhapur për korrupsion dhe kapja e shtetit nuk garantojnë më stabilitet, por përshpejtojnë krizën.
Në Bullgari, që nga viti 2021 vendi ka hyrë në një fazë të zgjatur paqëndrueshmërie: zgjedhje të njëpasnjëshme, qeveri jetëshkurtra dhe një sistem gjithnjë e më i fragmentuar. Në qendër të kësaj krize qëndronte partia GERB e Boyko Borissov, e ngjashme me Demokracinë e Re në Greqi, të dyja pjesë e Partisë Popullore Evropiane. Ato ndërtojnë pushtetin mbi rrjete ndikimi, kontroll administrativ dhe aleanca të fuqishme që janë të vështira për t'u çmontuar. Në të dyja rastet, akuzat për korrupsion nuk janë thjesht sloganë opozitarë, por faktorë që kanë rrënuar kontratën sociale: iluzionin se "të paktën ka rregull".
Por ajo që është më shqetësuese, si në Bullgari ashtu edhe në Greqi, është se erodimi i partisë në pushtet nuk ka sjellë një alternativë të besueshme. Përkundrazi, ai ka vepruar si forcë shpërndarëse. Në Bullgari, rrënimi i besimit ndaj GERB-it solli jo një bllok opozitar të bashkuar, por një seri partish të reja, projekte personale dhe aleanca oportuniste. Rezultati? Një treg politik i copëzuar, ku establishmenti i vjetër, ndonëse i dëmtuar, kthehet si "rregullator i domosdoshëm", jo sepse bind, por sepse kundërshtarët nuk arrijnë të organizohen.
Në Greqi, tabloja është e ngjashme. PASOK-u ra i pari, i shkatërruar nga kriza ekonomike dhe memorandumi. SYRIZA u ngrit si forcë tronditjeje, por qeverisja e saj, kontradiktat e brendshme dhe humbja strategjike e çuan drejt rrëshqitjes dhe shpërbërjes. Sot, opozita është më e përçarë se kurrë, ndërsa Demokracia e Re e Kyriakos Mitsotakis po humb terren, me rënie të vazhdueshme në sondazhe dhe pakënaqësi të hapur në diskursin publik.
Fragmentimi nuk është rilindje, por simptoma e kolapsit. Debatet për rikthimin e Alexis Tsipras, lëvizjet e pavarura të Antonis Samaras, apo dalja në skenë e figurave si Maria Karystianou flasin për një etje të shoqërisë për një “dalje emergjente” jashtë sistemit ekzistues, jo domosdoshmërisht për ndonjë projekt të ri, por sepse të vjetrin nuk e përballon më.
Më keq akoma, nuk është vetëm lodhja që po gërryen sistemin. Është ndjenja e thelluar se pushteti është shndërruar në mekanizëm vetëmbrojtjeje. Skandalet me përgjimet, tragjedia e Tempeve, akuzat për fondet dhe klientelizmin, kontrolli i dobët institucional, të gjitha kanë përforcuar perceptimin se shteti nuk funksionon njësoj për të gjithë. Dhe kur qeveria reagon me mohime, arrogancë PR-istike dhe transferim përgjegjësie, nuk shëron plagët: i kthen në gjakderdhje politike.
Ashtu si GERB në Bullgari, edhe Demokracia e Re mbijeton jo përkundër erozionit të saj, por falë strukturave që e prodhojnë atë. Korrupsioni, real ose i perceptuar, ushqen kontrollin, heshtjen, vartësinë dhe dobësimin e kundërshtarëve. Dhe fragmentimi opozitar e bën partinë në pushtet, edhe të plagosur, “alternativën më të sigurt”. “Stabiliteti”, në këtë kontekst, nuk është vlerë: është një formë shantazhi politik përmes stagnimit.
Përvoja bullgare është paralajmërim i qartë: paqëndrueshmëria nuk sjell vetvetiu pastrim apo reformë. Ajo mund të kthehet në një cikël të rrezikshëm ku strukturat e vjetra rigjenerohen nën maska të reja, ndërsa shoqëria fundoset në cinizëm.
Greqia dhe Bullgaria, përtej dallimeve, janë shembuj të vendeve ku dominimi i gjatë i një partie, kontrolli mbi institucionet dhe perceptimi për korrupsionin kanë kthyer krizën e përfaqësimit në gjendje të përhershme. Dhe në këtë peizazh, fragmentimi nuk është shpresë, është forma e fundit e pushtetit që qeveris edhe i dobësuar, përmes rrjeteve, mekanizmave dhe mbi të gjitha, zhgënjimit. /Përshtatur nga “IbnaEu"
Lini një Përgjigje