FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Është një kthesë ironike për presidentin turk, i cili e kaloi gjysmën më të mirë të dekadës së kaluar duke goditur partinë kurde pasi ajo filloi të shkatërronte bazën e tij të votuesve...
Partia e persekutuar pro-kurde e Turqisë ka marrë një rol tepër të rëndësishëm në zgjedhjet e ardhshme të vendit, duke bërë tani që roli i saj të jetë vendimtar, pasi mund të prishë ekuilibrin mjaftueshëm për të rrëzuar, Rexhep Tajip Erdogan.
Në një pengesë kyçe ndaj presidentit turk dhe udhëheqësit të Partisë për Drejtësi dhe Zhvillim (AK Parti), Partia Pro-Kurde Demokratike Popullore (HDP) muajin e kaluar njoftoi se nuk do të paraqiste kandidatin e saj presidencial, kjo sipas një analisti i lejon mbështetësit e saj të votojnë për rivalin kryesor të Erdoganit.
“Ne po përballemi me një pikë kthese që do të formësojë të ardhmen e Turqisë dhe shoqërisë (të saj). Për të përmbushur përgjegjësinë tonë historike kundër sundimit të një njeriu, ne nuk do të nxjerrim një kandidat presidencial në zgjedhjet e 14 majit”, tha HDP në një deklaratë më 23 mars.
Është një kthesë ironie për presidentin turk, i cili e kaloi gjysmën më të mirë të dekadës së kaluar duke goditur partinë kurde pasi ajo filloi të shkatërronte bazën e tij të votuesve. Ish-udhëheqësi i saj Selahattin Demirtas ka qenë në burg për gati shtatë vjet dhe partia përballet me mbyllje të mundshme nga një gjykatë për bashkëpunim të dyshuar me Partinë militante të Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) dhe grupet e lidhura me të. Por ndikimi i saj mund të përcaktojë gjithsesi rrjedhën e politikës së Turqisë.
Vendimi i HDP-së për të mos paraqitur një kandidat erdhi vetëm tre ditë pasi kreu i Partisë Popullore Republikane (CHP) Kemal Kiliçdaroglu, rivali kryesor i Erdoganit, vizitoi bashkëkryetarët e partisë. Ai u tha gazetarëve se zgjidhja e problemeve të Turqisë, “përfshirë problemin kurd” qëndron në parlament.
Kilicdaroglu, i cili përfaqëson bllokun opozitar të Aleancës Kombe prej gjashtë partish është pretenduesi më i fortë për të kandiduar kundër Erdoganit në vite. Dhe ndërkohë që HDP nuk ka njoftuar ende nëse do ta lërë peshën e saj pas tij, analistët thonë se ajo është e vetmja zgjidhje.
Ekspertët thonë se goditja ndaj HDP-së i ka rrënjët në kërcënimin që ajo paraqet për Erdoganin politikisht, si dhe në pozicionin e saj si një nga partitë kryesore që përfaqëson kurdët e Turqisë, një pakicë etnike nga e cila ka dalë një lëvizje militante separatiste.
Partia dhe populli kurd kanë pasur një marrëdhënie të ndërlikuar me Erdoganin, “dashur dhe urrejtje”. Vite më parë Erdogan ju dha më shumë të drejta Kurdëve duke anuluar kufizimet në përdorimin e gjuhës së tyre.
Por lidhjet mes Erdoganit dhe HDP-së më vonë u përkeqësuan dhe HDP ra nën një goditje gjithëpërfshirëse që synonte PKK-në dhe degët e tyre. Kurdët janë pakica më e madhe në Turqi, duke përbërë nga 15% deri në 20% të popullsisë, sipas Grupit Ndërkombëtar për të Drejtat e Minoritetit. Është e paqartë nëse HDP do të mbështesë Kilicdaroglu, por analistët thonë se distanca e qëllimshme mund të jetë e dobishme për kandidatin e opozitës.
Pozicioni i pasigurt
Akuzat ndaj HDP-së e vendosin atë në një pozitë të pasigurt gjatë zgjedhjeve. Aktualisht ajo përballet me një çështje në Gjykatën Kushtetuese të Turqisë mbi lidhjet e dyshuara me PKK-në, e cila është përcaktuar si një grup terrorist nga Turqia, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian. Duke ditur se mund të ndalohet në çdo moment, kandidatët e saj konkurrojnë nën Partinë e Majtë të Gjelbër në parlament.
Nëse opozita shihet si aleate me HDP-në, Partia AK e Erdoganit mund të përdorë ndikimin e saj në media për ta diskredituar atë si pro-PKK-së, tha Murat Somer, profesor i shkencave politike në Universitetin Koc në Stamboll.
Kërcënimi i HDP-së për mbajtjen e Erdoganit në pushtet u bë i dukshëm pas zgjedhjeve të qershorit 2015, zgjedhjet e para të përgjithshme në të cilat mori pjesë. Ajo fitoi 13% të vendeve, duke i mohuar Partisë AK në pushtet shumicën e saj për herë të parë që nga viti 2002. Megjithatë, Erdogan, thirri zgjedhje të parakohshme pesë muaj më vonë, të cilat çuan në një rënie të mbështetjes së HDP-së në 10.7%, si dhe në rivendosjen e shumicës së përgjithshme të Partisë së AK.
“Ata janë krijues në këto zgjedhje sepse HDP-ja merr rreth gjysmën e votave të popullsisë kurde në Turqi,” tha Somer, duke shtuar se votuesit e tjerë kurdë më konservatorë kanë votuar tradicionalisht për Partinë AK të Erdoganit. Dhe muajin e kaluar, Partia e Kauzës së Lirë (HUDA-PAR), një parti e vogël kurdo-islamiste njoftoi mbështetjen për Erdoganin në zgjedhje. Partia nuk ka fituar asnjëherë vende në parlament.
HDP e di se pozicioni i saj është kyç për rezultatin e votimit të muajit të ardhshëm, por se është gjithashtu në një situatë delikate. Qeveria turke është përpjekur të lidhë HDP-në me PKK-në, por deri më tani ka dështuar të provojë një lidhje të vërtetë.
Një Turqi pas Erdoganit mund t'u japë pak hapësirë kurdëve dhe partive të dominuara nga kurdët në Turqi, tha Aydintasbas për CNN, duke vënë në dukje se shumë votues kurdë janë larguar së fundmi nga kampi i Erdoganit.
“Për HDP-në, kjo është më shumë se një zgjedhje ideologjike. Është një çështje mbijetese”, tha ajo.
Ozsoy thotë se partia e tij e kupton se çfarë është në rrezik, jo vetëm për kurdët e Turqisë, por për të gjitha pakicat e saj./ Përshtati “Pamfleti” nga “CNN”
Lini një Përgjigje