TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota22 Qershor 2026, 13:10

Frikë për Baltikun, Putini po përgatitet për luftë; lëvizja e radhës e Rusisë

Shkruar nga Pamfleti
Frikë për Baltikun, Putini po përgatitet për luftë;
Vladimir Putin

Marina Mbretërore ndodhet në gjendje alarmante, rezervat e municioneve janë të pakta dhe kërcënimet nga Rusia po shtohen. Sipas një analize të publikuar në The Telegraph, Mbretëria e Bashkuar duhet të ndërmarrë reforma urgjente në mbrojtje për t’u përballur me sfidat e dekadës së ardhshme...

Pothuajse të gjitha rishikimet strategjike të mbrojtjes që nga viti 1945 kanë përfunduar me shkurtime, të planifikuara ose jo, dhe shpesh me pasoja serioze. Sipas një analize të publikuar në The Telegraph, edhe Rishikimi Strategjik i Mbrojtjes (SDR), i prezantuar vitin e kaluar, nuk duket se do t’i shpëtojë këtij modeli.

Në artikullin e publikuar nga IPaper, me autor, Robert Fox, argumentohet se nëse Ministria e Financave i përmbahet planeve aktuale të shpenzimeve, do të nevojiten shkurtime të mëdha në të gjitha degët e forcave të armatosura. Një nga pasojat më të mundshme do të ishte reduktimi i ushtrisë britanike me rreth 10 mijë efektivë të tjerë, ndërsa ulje të ngjashme mund të prekin edhe Marinën dhe Forcat Ajrore.

Çështjet e mbrojtjes kombëtare, sigurisë së brendshme dhe mbrojtjes kibernetike nuk ishin pjesë e debatit publik gjatë zgjedhjeve të pjesshme në Makerfield. Sipas artikullit, kjo nuk është e pazakontë, pasi temat e sigurisë rrallë zënë vend qendror në fushata elektorale, përveç rasteve kur vendi ndodhet në luftë të hapur.

Megjithatë, kushdo që do të jetë në krye të qeverisë britanike në muajt e ardhshëm do të duhet të trajtojë me urgjencë çështjet e mbrojtjes, sigurisë kombëtare dhe mbrojtjes kibernetike. Në vijim, kritikohet qeveria e kryeministrit Keir Starmer, duke argumentuar se ajo ka treguar mungesë vendosmërie në fushën e mbrojtjes. Sipas autorit, propozimi për të shtuar 10 miliardë paund në buxhetin e mbrojtjes për zbatimin e planit të vitit 2025 mbetet shumë larg shumës prej të paktën 18 miliardë paundësh që kishin kërkuar zyrtarët ushtarakë.

Marina në gjendje kritike

Një nga shqetësimet më të mëdha lidhet me gjendjen e Marinës Mbretërore. Britania disponon aktualisht vetëm katër fregata dhe dy destrojerë plotësisht operacionalë. Një tjetër fregatë e klasit Type 23, HMS Portland, është detyruar të qëndrojë në port gjatë këtij muaji, me shumë gjasa për shkak të konsumimit të strukturës së saj, e cila nuk konsiderohet më e sigurt për misione të gjata detare.

Tre anije të tjera të të njëjtit klas kanë pësuar probleme të ngjashme gjatë vitit të fundit. Autori argumenton se kjo situatë pasqyron një problem më të gjerë në forcat e armatosura britanike. Të tri degët kryesore të ushtrisë po përballen me mungesa municionesh dhe pajisjesh luftarake.

Edhe pse qeveria urdhëroi vitin e kaluar ndërtimin e tetë impianteve të reja për prodhimin e municioneve, asnjë prej tyre nuk ka arritur ende kapacitetin e plotë operacional.

Paralajmërimet për Rusinë

Autorët e Rishikimit Strategjik të Mbrojtjes, ish-sekretari i NATO-s George Robertson, ekspertja Fiona Hill dhe gjenerali Richard Barrons, kanë paralajmëruar se Mbretëria e Bashkuar nuk mund të injorojë kërcënimin në rritje që paraqet Rusia e Vladimir Putinit pas luftës në Ukrainë.

Sipas analizës, këto paralajmërime janë bërë përpara përshkallëzimit të krizës në Lindjen e Mesme, e cila përfshin drejtpërdrejt interesa britanike dhe mund të vazhdojë për vite me radhë.

Autori argumenton se nuk bëhet më fjalë për përgatitje ndaj një stuhie të ardhshme, por për përballje me një krizë që tashmë ka filluar.

Ai përmend si shembull incidentet e fundit në Kanalin Anglez, ku fregata ruse Admiral Grigorovich u përfshi në një seri manovrash që tërhoqën vëmendjen e mediave, si dhe ndërhyrjen e komandove detare britanike ndaj cisternës Smyrtos.

Megjithatë, sipas ministrit të Jashtëm polak Radosław Sikorski, këto episode janë vetëm një paralajmërim për zhvillime më serioze që mund të ndodhin në të ardhmen.

Frika për shtetet baltike

Sikorski ka deklaruar se Rusia qëndron pas të paktën 200 sulmeve serioze kibernetike kundër Mbretërisë së Bashkuar që nga vjeshta e kaluar.

Sipas vlerësimeve të Qendrës Kombëtare për Sigurinë Kibernetike, këto sulme mund të shkaktojnë dëme të rënda në sisteme kritike si rrjeti kombëtar energjetik, administrata tatimore HMRC, Ministria e Financave dhe Shërbimi Kombëtar Shëndetësor (NHS).

Artikulli përmend gjithashtu aktivitetin e nëndetëseve ruse, të drejtuara dhe autonome, që i përkasin njësisë speciale GUGI, përgjegjëse për mbikëqyrjen dhe sabotimin e infrastrukturës nënujore.

Këto mjete janë vërejtur pranë nyjeve të rëndësishme të tubacioneve të gazit dhe kabllove të komunikimit në Evropë. Sikorski sugjeron se këto operacione mund të kenë qenë misione zbulimi për veprime të ardhshme më agresive.

Ai deklaroi se pret që Rusia të ndërmarrë lëvizje kundër fqinjëve baltikë të Polonisë, Estonisë, Letonisë dhe Lituanisë, gjatë verës, si mënyrë për të zhvendosur vëmendjen nga vështirësitë e saj në frontin ukrainas.

Nevoja për reforma urgjente

Në artikull sugjerohet që Qeveria britanike duhet të shmangë gabimin klasik ushtarak të vazhdimit të politikave që nuk japin rezultate. Në vend të kësaj, ai propozon një program të shkurtër, por urgjent reformash ushtarake, të fokusuar te rezultatet konkrete dhe jo te premtimet politike.

Sipas tij, hapi i parë duhet të jetë braktisja e objektivave tepër ambicioze dhe elementeve që ai i konsideron jorealiste në SDR 2025. Ai sugjeron hartimin e një plani praktik trevjeçar, në formën e një kapitulli shtesë të rishikimit strategjik.

Një qasje e ngjashme u përdor edhe pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001, kur SDR i vitit 1998 u përditësua për t’iu përshtatur realiteteve të reja të sigurisë.

Problemi i buxhetit

Autori argumenton se si SDR i vitit 1998 ashtu edhe ai i vitit 2025 kanë të njëjtin problem themelor: mungesën e një buxheti të qartë dhe të garantuar.

Sipas tij, planet strategjike janë hartuar pa një financim të sigurt, gjë që ka çuar në mosmarrëveshje të vazhdueshme për planin e investimeve në mbrojtje.

Ai kritikon gjithashtu faktin që SDR 2025 nuk merr parasysh ndryshimet demografike në Britani, veçanërisht plakjen e popullsisë.

Sipas autorit, kjo çështje ka pasoja të drejtpërdrejta për rekrutimin ushtarak dhe për funksionimin e shërbimeve publike në tërësi.

Analiza kërkon krijimin e një posti të posaçëm qeveritar për reformën e mbrojtjes, me kompetenca ministrore.

Autori argumenton se premtimet e pambajtura, projektet e dështuara dhe mosmarrëveshjet burokratike kanë kushtuar miliarda paund ndër vite.

Ai kërkon një rishikim të plotë të financimit, personelit, pajisjeve dhe doktrinës ushtarake.

Ndër projektet që ai kritikon janë dy aeroplanmbajtëset e mëdha britanike, të cilat sipas tij konsumojnë burime të konsiderueshme financiare dhe njerëzore pa arritur potencialin e tyre të plotë operacional.

Autori kërkon gjithashtu rishikimin e sistemit bërthamor Trident.

Sipas tij, programi konsumon nga një e katërta deri në një të tretën e buxhetit vjetor të mbrojtjes, i cili arrin rreth 62 miliardë paund.

Vetëm programi për modernizimin e kokave bërthamore kushton rreth 2 miliardë paund në vit.

Ai argumenton se sistemi britanik i parandalimit bërthamor mbështetet në mënyrë të konsiderueshme te Shtetet e Bashkuara dhe se pretendimi për një kapacitet plotësisht të pavarur mbetet i diskutueshëm.

Kritika ndaj programit Ajax

Një tjetër objekt kritikash është automjeti luftarak Ajax. Programi ka më shumë se 15 vjet që zhvillohet dhe ka kushtuar mbi 3 miliardë paund. Megjithatë, sipas autorit, automjeti ende nuk është plotësisht funksional.

Kostot shtesë për korrigjimin e problemeve teknike llogariten nga 250 milionë deri në 1 miliard paund, çka ngre pikëpyetje mbi vazhdimin e investimeve.

Artikulli argumenton se debati publik shpesh përqendrohet te pajisjet ushtarake dhe jo te personeli. Autori thekson nevojën për fuqizimin e rezervistëve dhe strukturave ndihmëse. Ai sjell si shembull rolin e Logjistikës Strategjike Rezervë gjatë pandemisë Covid-19, kur kjo strukturë ndihmoi në ngritjen e spitalit të përkohshëm Nightingale në Londër për rreth 2.000 shtretër brenda pak ditësh. Sipas tij, kriza të ardhshme, qofshin pandemi, katastrofa natyrore apo emergjenca të kombinuara, do të kërkojnë një angazhim edhe më të madh të forcave rezerviste.

Britania nuk është më një fuqi globale

Britania duhet të heqë dorë nga ideja e të qenit një fuqi globale në kuptimin tradicional. Sipas artikullit, burimet ushtarake dhe financiare janë shpërndarë në mënyrë të tepërt dhe nuk përputhen më me sfidat aktuale.

Gjithashtu propozohet ndërtimi i një force të integruar, ku ushtria, marina dhe forcat ajrore të veprojnë si një strukturë e vetme. Analiza përfundon me paralajmërimin se luftërat e së ardhmes do të karakterizohen nga inteligjenca artificiale, armët autonome, lufta biologjike, lufta kimike, operacionet kibernetike dhe kompjuterët kuantikë. Sipas autorit, sfida kryesore do të jetë ruajtja e rolit të vendimmarrjes njerëzore dhe etikës në një botë gjithnjë e më të dominuar nga teknologjia. /Përshtati Pamfleti nga I Paper/

 

putin baltiku lufta

Lini një Përgjigje