FLASH
Shkruar nga PamfletiKostot e mëdha ekonomike të luftës po përshkallëzohen. Banka Botërore vlerëson se dy vitet e para shkaktuan 152 miliardë dollarë dëme të drejtpërdrejta në Ukrainë. OKB-ja parashikon se nevojiten 486 miliardë dollarë për rimëkëmbjen dhe rindërtimin.
Duke reflektuar instinktet e një veterani të luftës së ftohtë, strategjia e Joe Biden ishte e njohur: kontrolloni konfliktin. Kur presidenti i SHBA foli në Varshavë në mars të vitit 2022, një muaj pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia, ai paralajmëroi Putin që të mos kalonte “vijën e kuqe”.
"Mos mendoni të lëvizni në asnjë centimetër të vetëm të territorit të NATO-s”, paralajmëroi Biden.
Ai u zotua se aleatët perëndimorë do të siguronin armë për Kievin, do të vendosnin sanksione gjithëpërfshirëse ekonomike dhe financiare ndaj Moskës. Megjithëse Ukraina nuk është anëtare e NATO-s, SHBA-të do ta ndihmonin vendin të fitonte këtë betejë simbolike për liri dhe demokraci. Por ajo nuk do të përballej drejtpërdrejt me Rusinë nëse Rusia nuk sulmonte fillimisht NATO-n.
Tridhjetë muaj më vonë, strategjia e kontrollit të Bidenit po dështon. Kriza në Ukrainë po përparon dhe pasojat e luftës bëhen çdo ditë edhe më shkatërruese.
Një luftë "e nxehtë" midis Rusisë dhe NATO-s është shmangur deri më tani. Megjithatë, territori polak dhe rumun është prekur nga raketat dhe sulmet detare. I gjithë rajoni i Detit të Zi është i përfshirë, ashtu si edhe Bjellorusia. Putin pretendon se Perëndimi tashmë po bën luftë kundër Rusisë dhe e kërcënon atë me armë bërthamore.
Kriza ka shkaktuar ndarje SHBA-Evropë, në NATO dhe brenda BE-së. Konfliktet shpërthyen për dërgimin e trupave dhe raketave me rreze të gjatë veprimi në Ukrainë, duke ftuar Kievin të bashkohet dhe për krijimin e një "identiteti mbrojtës" të veçantë evropian.
Suedia neutrale dhe Finlanda ishin në panik për t'u bashkuar me NATO-n. Republikat baltike kanë frikë nga ripërtëritja e agresionit rus. Hungaria dhe Serbia qetësojnë Kremlinin. Italia lëkundet. Askush nuk ndihet i sigurt.
Lufta po ushqen ekstremizmin politik të djathtë dhe të majtë, ndërsa mbështetja po rritet për apologjetët populistë të paguar të Putinit. Në Moldavi, referendumi i fundjavës së kaluar për anëtarësimin në BE u shtrembërua pasi presidentja Maia Sandu, e quajti një operacion të madh ryshfeti nga grupet kriminale që punojnë së bashku me forcat e huaja".
Tani Moska po sheh zgjedhjet e kësaj fundjave në Gjeorgji, ku komploton fshehurazi për të siguruar humbjen e partive pro-perëndimore. Një luftë e tillë hibride-përmbysje, dezinformim, operacione ndikimi, sulme kibernetike, mashtrime- është përhapur në mbarë botën që nga viti 2022, ndërsa regjimet autoritare ndjekin shembullin e Rusisë.
Dështimi për të frenuar luftën po inkurajon ndryshime sizmike gjeopolitike, veçanërisht partneriteti "pa kufij" Kinë-Rusi. Presidenti i Kinës, Xi Jinping, merr naftë të lirë; Putini i izoluar merr teknologji me përdorim të dyfishtë që shkatërron sanksionet, plus mbështetje diplomatike. Por është shumë më tepër se kaq. Në samitin Brics të javës së kaluar të organizuar nga Putin, ai parashikon një aleancë globale anti-perëndimore, një rend të ri botëror të shekullit të 21-të post-amerikan, të udhëhequr nga Kina.
Këto nuk janë ëndrra boshe. Për shumë vende të nivelit të dytë, dënimi nga Perëndimi i agresionit rus në Ukrainë dhe lehtësimi i agresionit izraelit në Palestinë përfaqëson një standard të dyfishtë të patolerueshëm. Disa po ndërrojnë anë.
Çfarë e ilustron më mirë natyrën e pakufishme të këtij konflikti në zgjerim të pashmangshëm sesa lajmi befasues se Koreja e Veriut po dërgon trupa në Ukrainë? Dhe sa e tmerrshme është që Donald Trump mund të përdorë në mënyrë cinike "luftën e përjetshme" të Ukrainës për të bindur votuesit amerikanë se demokratët si Kamala Harris nuk mund të kontrollojnë një botë kaotike, NATO është një mashtrim i drejtuar nga evropianët e lirë dhe OKB-ja është e padobishme.
Lufta largon vëmendjen nga konfliktet e tjera të rënda, nga Sudani në Mianmar. Sulmet ndaj eksporteve të drithërave të Kievit kanë shkaktuar mungesa ushqimore dhe rritje të çmimeve duke dëmtuar vendet më të varfra. Ajo pengon veprimin bashkëpunues për klimën; në të vërtetë, ka rritur shumë emetimet e gazit serrë, ndërsa Putini, i paditur për krime lufte, mbetet i pandëshkuar, respektimi i ligjit ndërkombëtar dhe kartës së OKB-së bie. Mosndëshkimi lulëzon.
Kostot e mëdha ekonomike të luftës po përshkallëzohen. Banka Botërore vlerëson se dy vitet e para shkaktuan 152 miliardë dollarë dëme të drejtpërdrejta në Ukrainë. OKB-ja parashikon se nevojiten 486 miliardë dollarë për rimëkëmbjen dhe rindërtimin. Çdo ditë, totali rritet. Ndërkohë, Rusia ndërton rrjete ndërkombëtare në hije – një treg i zi i miratuar zyrtarisht – për të anashkaluar sanksionet dhe për të minuar hegjemoninë e dollarit.
Kostoja e jetëve është zemërthyese. Vlerësimet konservatore të OKB-së sugjerojnë se rreth 10,000 civilë janë vrarë dhe dyfishi i këtij numri janë plagosur. Më shumë se 30,000 ushtarë ukrainas mund të kenë vdekur. Vdekjet ushtarake ruse vlerësohet se janë rreth 115,000 të vrarë dhe 500,000 të plagosur. Kostoja e shoqërisë ruse e intensifikimit të autoritarizmit, korrupsionit dhe shtypjes së disidencës dhe medias së lirë është e pamatshme.
Ukraina nuk e ka humbur luftën, e cila është një arritje e jashtëzakonshme në vetvete. Por as nuk po fiton. Mbështetja perëndimore po dobësohet, pavarësisht retorikës; Forcat ruse përparojnë. Disa zhvillime, si boshti Kinë-Rusi dhe rritja e populizmit të djathtë, po ndodhnin gjithsesi. Lufta thjesht i përshpejtoi. Por, shumë nga dëmet më të mëdha ishin të shmangshme, tërësisht ose pjesërisht.
Në Varshavë, Biden u tregua i sinqertë teksa tha se: në janar 2022, inteligjenca amerikane e dinte se pushtimi ishte i pashmangshëm. Ai tha se e kishte paralajmëruar vazhdimisht Putinin se do të ishte një gabim i madh.
Megjithatë, duke pasur parasysh besimin e tij se lufta e Ukrainës për demokraci dhe liri ka rëndësi jetike universale, Biden tha troç diktatorit rus: “Harroje pushimin! Përndryshe do ta gjeni veten duke luftuar një NATO më të armatosur dhe më të fuqishme”. Kjo quhet frenim. Për këtë është NATO. Putini mund të mos e ketë dëgjuar fjalën e tij akoma, por ndoshta ai do t'i shpëtonte të gjithë nga dhimbja./ Përshtati “Pamfleti”, nga “The Guardian”.
Lini një Përgjigje