FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Organizata ndërkombëtare e monitorimit të internetit NetBlocks e ka përshkruar ndërprerjen 240-orëshe të internetit në Iran si një nga ndërprerjet më të gjata të regjistruara ndonjëherë në nivel botërore. Sipas kësaj organizate, ajo përbën gjithashtu ndërprerjen e dytë më të gjatë në vend që nga protestat e janarit. NetBlocks vlerëson se Irani “ka kaluar rreth një të tretën e vitit 2026 jashtë linje”.
Ndërprerja e fundit lidhet me tensionet pas protestave të janarit. Në atë periudhë, autoritetet iraniane intensifikuan kontrollin mbi komunikimet digjitale dhe ndërmorën masa për të kufizuar përdorimin e rrjetit satelitor Starlink, i cili ishte bërë një nga kanalet e fundit të komunikimit me jashtë pas mbylljes së gjerë të internetit në vend.
Sipas raporteve të aktivistëve dhe vëzhguesve teknikë, autoritetet aktivizuan sisteme ndërhyrjeje që dobësuan ndjeshëm funksionimin e lidhjeve satelitore. Këto ndërhyrje shkaktuan shkëputje të shpeshta, humbje të mëdha të të dhënave dhe vështirësi praktike në përdorimin e rrjetit në disa zona të vendit.
Irani ka përvojë të gjatë në kontrollin e spektrit elektromagnetik. Në të kaluarën, autoritetet kanë bllokuar transmetime satelitore televizive të huaja dhe kanë ndërprerë në mënyrë sistematike rrjetet mobile dhe fikse gjatë periudhave të tensionit politik.
Edhe pse Starlink funksionon përmes satelitëve në orbitë të ulët dhe lidhjeve të koduara, ekspertët theksojnë se sistemi mund të ndikohet nga ndërhyrjet lokale në sinjal.
Sipas analistëve teknikë, ndërhyrja e autoriteteve nuk synon domosdoshmërisht të çaktivizojë plotësisht rrjetin satelitor, por ta bëjë atë të paqëndrueshëm në zona të caktuara. Ndërhyrjet me fuqi të lartë mund të shkaktojnë ndërprerje të shpeshta të lidhjes dhe cilësi të dobët të sinjalit, duke e bërë të vështirë përdorimin e tij për transmetim video apo komunikim në kohë reale.
Ekspertët e rrjetit raportojnë se në disa zona humbja e paketave të të dhënave arriti fillimisht rreth 30%, ndërsa në raste të caktuara deri në 80%, çka sugjeron ndërhyrje të forta në sinjal.
Analistët e krahasojnë këtë qasje me taktikat e bllokimit të sinjaleve satelitore dhe GPS të përdorura në konflikte të tjera, përfshirë luftën në Ukrainë. Në rastin e Iranit, megjithatë, teknologjia përdoret brenda territorit të vendit për të kufizuar komunikimin gjatë protestave.
Ndryshe nga ndërprerjet tradicionale të internetit — ku mjafton mbyllja e ofruesve të shërbimit — lidhjet satelitore kërkojnë ndërhyrje të vazhdueshme teknologjike për t’u penguar. Sipas vëzhguesve, autoritetet iraniane po investojnë pikërisht në këtë strategji: jo në bllokim të plotë, por në degradimin gradual të cilësisë së lidhjes.
Lini një Përgjigje