FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Lufta në Iran ka hyrë në ditën e saj të 18-të dhe Bota po pyet veten se si mund të përfundojë konflikti, i cili tani ka dalë jashtë kontrollit. Por me çfarë kushtesh do të donin të gjitha palët e përfshira që konflikti të përfundonte? Opinionet këtu ndryshojnë.
Shtetet e Bashkuara
Synimet e luftës të Presidentit Donald Trump kanë qenë disi të paqarta, pasi ato duket se luhaten midis një kufizimi të thjeshtë të programit bërthamor të Iranit, kapitullimit ndaj të gjitha kërkesave të SHBA-së dhe Izraelit, dhe rënies së plotë të regjimit të Republikës Islamike.
Deri më tani, Irani as nuk ka kapitulluar dhe as nuk është shembur. Por ushtria e tij është dobësuar rëndë pas 17 ditë bombardimesh precize të pandërprera. Bisedimet indirekte midis SHBA-së dhe Iranit në Gjenevë në shkurt, të ndërmjetësuara nga Omani, kanë bërë përparim në çështjen bërthamore.
Omani thotë se Irani ishte gati të bënte lëshime të rëndësishme që ofronin siguri të konsiderueshme se Teherani nuk po kërkonte armë bërthamore. Ajo që Irani nuk ishte i gatshëm të diskutonte ishte kufizimi ose anulimi i programit të tij të raketave balistike, as mbështetja e tij për grupet e ndërmjetësuara në rajon, siç janë Huthitët në Jemen ose Hezbollahu në Liban.
Në një botë ideale për Uashingtonin dhe shumë nga aleatët e tij, kjo luftë do të përfundonte me rrëzimin e sundimit të ajatollahëve, duke i hapur rrugën një qeverie paqësore dhe të zgjedhur në mënyrë demokratike, e cila nuk përbën më kërcënim për popullin e saj apo fqinjët e saj. Por që nga e hëna, kjo nuk tregon shenja se do të ndodhë.
Një rezultat tjetër më i mirë për Shtetet e Bashkuara do të ishte nëse një Republikë Islamike e goditur keq do të ndryshonte më pas sjelljen e saj, do të ndalonte abuzimin me qytetarët e saj dhe do t'i jepte fund mbështetjes për milicitë radikale në rajon. Përsëri, kjo duket e pamundur pas përzgjedhjes si udhëheqës suprem të një njeriu që ka të ngjarë ta bezdisë Uashingtonin. Mojtaba Khamenei është djali i paraardhësit të tij të ndjerë, Ajatollah Ali Khamenei.
Me rritjen e çmimeve globale të naftës, një Ngushticë të Hormuzit të bllokuar pjesërisht dhe shqetësimin në rritje në vend se Amerika po tërhiqet në një konflikt tjetër të kushtueshëm në Lindjen e Mesme, do të ketë presion në rritje mbi Presidentin Trump për ta ndërprerë këtë luftë. Por do të jetë e vështirë për të ta portretizojë atë si diçka tjetër përveç një dështimi nëse regjimi në Teheran mbijeton pa u ndëshkuar.
Irani
Irani dëshiron që lufta të përfundojë sa më shpejt të jetë e mundur, por jo me çdo kusht, domethënë, jo nëse kjo do të thotë t'u nënshtrohet të gjitha kërkesave të Uashingtonit. Ai e di se ndoshta ka "durimin strategjik" për të mbijetuar më shumë se Trump në këtë luftë, plus që ka edhe gjeografinë në anën e tij.
Irani ka vijën bregdetare më të gjatë se çdo shtet tjetër i Gjirit dhe ka aftësinë të kërcënojë për një kohë të pacaktuar transportin detar - i cili në rrethana normale transporton rreth 20% të furnizimeve globale me naftë, ndërsa kalon nëpër Ngushticën e ngushtë të Hormuzit.
Apeli i presidentit amerikan drejtuar vendeve që të vijnë dhe të ndihmojnë në përballimin e pasojave të një lufte që ai e nisi së bashku me Izraelin po pritet me ngurrim. Mbretëria e Bashkuar, Evropa dhe vendet e tjera janë të kujdesshme të mos i vënë në rrezik marinat e tyre duke shoqëruar anije tregtare përmes Ngushticës, edhe pse ato nuk e mbështetën këtë luftë që në fillim.
Zyrtarisht, Irani thotë se lufta duhet të përfundojë me një garanci të palëkundur se nuk do të sulmohet përsëri, dhe gjithashtu dëshiron dëmshpërblime lufte për dëmet prej miliarda dollarësh të shkaktuara nga sulmet ajrore amerikane dhe izraelite. Me shumë gjasa e di se nuk do të marrë asnjërën. Por udhëheqja e Republikës Islamike të Iranit dhe Trupave të Gardës Revolucionare (IRGC) duhet vetëm t'i mbijetojnë këtij konflikti në mënyrë që ta paraqesin atë para popullit të tyre dhe botës si një fitore.
Izrael
Nga tre kombet ndërluftuese, SHBA-të, Irani dhe Izraeli, izraelitët duket se nuk kanë shumë nxitim për t'i dhënë fund kësaj lufte. Ata duan të shohin sa më shumë të jetë e mundur shkatërrimin e rezervave të raketave balistike të Iranit, së bashku me depot e tij, qendrat e komandës dhe kontrollit, radarët dhe bazat e IRGC-së.
Sigurisht, e gjithë kjo mund të rindërtohet kur të ndalen të shtënat, kështu që Izraeli dëshiron që Irani të kuptojë se kjo ka një kosto serioze, domethënë që Forcat Ajrore Izraelite janë mjaft të afta të kthehen dhe t'i bombardojnë përsëri brenda pak muajsh.
Izraeli i sheh raketat dhe programin e dyshuar bërthamor të Iranit si një kërcënim ekzistencial. Irani ka ose të paktën kishte, deri në fillimin e kësaj lufte një industri vendase shumë të zhvilluar të raketave dhe dronëve. (I dha aleatit të saj, Rusisë, dronët Shahed që kanë goditur Ukrainën.)
Irani po pasuron gjithashtu uraniumin në pastërti 60%, shumë mbi nivelin e kërkuar për energjinë bërthamore civile. Në përgjithësi, qeveria e kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu i sheh këto kërcënime të dyfishta si diçka me të cilën Izraeli nuk mund të jetojë.
Shtetet e Gjirit
Shtetet arabe të Gjirit, Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari, Bahreini, Kuvajti dhe Omani, mendonin se mund të jetonin me Republikën Islamike matanë lumit. Deri më tani. Ato janë të indinjuara që, pavarësisht refuzimit të tyre për të mbështetur këtë luftë kundër Iranit, ato vazhdojnë të bombardohen pothuajse çdo ditë nga dronë dhe raketa iraniane.
Vetëm në orët e para të së hënës, Ministria Saudite e Mbrojtjes raportoi se kishte kapur më shumë se 60 raketa të drejtuara në territorin e saj. "Një vijë e kuqe është kaluar ", tha një zyrtar i Gjirit. "Nuk ka besim midis nesh dhe Teheranit dhe nuk mund të kemi marrëdhënie normale me ta pas kësaj." /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje