FLASH
Shkruar nga Maxim Tucker
Eksperienca e Kievit në ndalimin e dronëve Shahed ngre pikëpyetje sepse u refuzua ndihma nga Zelensky
Zhurma dhe goditjet e raketave interceptuese në qiellin mbi Kiev u japin qytetarëve një ndjenjë sigurie të frikshme, mbrojtja ajrore e Ukrainës po funksionon.
Forcat ajrore ukrainase, që përfshijnë si sistemet ajër-ajër ashtu edhe ato tokë-ajër, janë dëshmuar në luftime të ashpra gjatë katër viteve, duke pretenduar 140,000 “goditje” ndaj raketave, dronëve, bombave dhe avionëve armik. Më shumë se 44,000 prej tyre kanë qenë dronë të tipit Shahed, të cilët tani po godasin bazat amerikane në Lindjen e Mesme.
Megjithatë, presidenti Trump ka refuzuar ofertën e Ukrainës për ndihmë. “Personi i fundit nga i cili kemi nevojë për ndihmë është Zelensky”, tha ai për NBC News të shtunën.
Justin Bronk, studiues i lartë për fuqinë ajrore dhe teknologjinë në Royal United Services Institute, tha se “ishte një veprim i nxituar të shpërfillet ajo që Ukraina mund të kontribuojë në aspektin e këshillave të specializuara. Ukraina është pa dyshim një nga liderët në botë në mënyrën si organizon komandimin dhe kontrollin e mbrojtjes ajrore”.
Ukraina ka një nga sistemet më komplekse të mbrojtjes ajrore në botë. Ajo ka integruar sisteme të epokës sovjetike dhe ato të NATO-s për të krijuar një qasje me shtresa që përfshin luftë elektronike të avancuar, avionë luftarakë, helikopterë, sisteme tokë-ajër Patriot, dronë interceptues dhe mitralozë të thjeshtë të montuar.
Merops, sistemi amerikan për interceptimin e dronëve, është zhvilluar përmes testimeve të gjera në fushën e betejës në Ukrainë, megjithëse është e vërtetë që Amerika nuk ka nevojë për ndihmën e Kievit për ta përdorur atë, tha Bronk.
“Mendoj se për sa i përket furnizimit me interceptorë dronësh nga Ukraina, në nivel pajisjesh, është e arsyeshme nga këndvështrimi amerikan që nëse duan të rrisin ndjeshëm prodhimin, mund ta bëjnë pa ndihmën e Ukrainës”, shtoi ai.
Pavarësisht deklaratave të Trump, Komanda Qendrore e SHBA-së ka kërkuar këshilltarë ukrainas, të cilët tashmë janë dislokuar në Gjirin Persik, tha për The Times një oficer i lartë i forcave ajrore ukrainase. Sipas Zelenskyt, ekipe këshilltarësh prej 200 personash janë dërguar në Kuvajt, Katar, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Arabinë Saudite për të ndihmuar në mbrojtjen kundër raketave dhe dronëve.
Oficeri tha se u habit kur dëgjoi se shtetet e Gjirit kanë lëshuar deri në 8 raketa interceptuese Patriot (secila me vlerë mbi 3 milionë dollarë) për një objektiv të vetëm, madje duke përdorur këto sisteme të shtrenjta për të goditur dronë të lirë.
Trupat ukrainase thanë se përdorin vetëm një ose dy raketa për të rrëzuar raketa balistike ruse. Megjithatë, shkalla e interceptimit ndryshon ndërsa Rusia ndryshon taktikat, tha Bronk.
Të dhënat nga misionet e ekuipazheve Patriot ukrainase janë ndarë me aleatët që përdorin këtë sistem. Megjithatë, SHBA dhe aleatët e saj në Gjirin Persik nuk duket se i kanë kushtuar vëmendje llogaritjeve komplekse që Ukraina ka bërë për të përmirësuar normat e interceptimit. “Nuk e kuptoj çfarë kanë bërë ata gjatë katër viteve që ne kemi luftuar”, tha oficeri ukrainas.
Më 1 mars, tre avionë luftarakë amerikanë F-15E u rrëzuan nga mbrojtja ajrore e Kuvajtit ndërsa ndiqnin dronë. Ukrainasit u shokuan. “Në çdo luftë ndodh zjarr miqësor, por në këtë rast ishte qartësisht neglizhencë”, tha oficeri i lartë.
Analistët sugjerojnë se ndryshimi në qasje mund të lidhet me faktin se trupat e Gjirit largohen nga bateritë për t’u strehuar dhe sistemet Patriot funksionojnë në mënyrë automatike, ndërsa ukrainasit qëndrojnë në kontroll dhe i përdorin manualisht.
“Ngatërrimi i një avioni me një UAV është, në parim, shumë i vështirë. Është krejt e paqartë se ku po shikonin drejtuesit e fluturimit. Në fund të fundit, sistemet nuk janë plotësisht të automatizuara”, tha oficeri. “Piloti nuk fluturon në vakum. Dikush e drejton, i jep komanda dhe i cakton detyra”.
Në katër ditët e para të luftës me Iranin, SHBA dhe aleatët e saj lëshuan më shumë se 800 raketa Patriot, rreth 200 më shumë se sa ka marrë Ukraina në tre vitet e fundit, sipas Zelenskyt. Që nga fillimi i pushtimit të plotë, Ukraina ka marrë rreth 1,000 raketa Patriot. Vitin e kaluar, Lockheed Martin prodhoi 620 të tilla dhe planifikon të arrijë në 2,000 në shtatë vitet e ardhshme.
“Shpesh ata qëllonin pa menduar”, tha oficeri. “Për shembull, përdorën raketa SM-6, nga një anije, një raketë shumë e mirë kundër raketave. Kjo raketë kushton rreth 6 milionë dollarë dhe u përdor për të rrëzuar një Shahed që kushton 70,000 dollarë”.
Dronët e lirë Shahed kanë shkaktuar dëme me vlerë miliarda dollarë për SHBA dhe aleatët e saj në Gjirin Persik. Një radar paralajmërimi të hershëm amerikan AN/FPS-132 me vlerë 1 miliard dollarë raportohet se është goditur, si dhe të paktën një radar i sistemit THAAD, që kushton rreth 300 milionë dollarë. Këto radarë ishin të dukshëm në imazhe satelitore publike.
“Për dy muaj qëndruan në të njëjtin vend. Pastaj erdhën Shahedët. Tre Shahed me kosto rreth 70,000 dollarë secili. Dhe kjo ishte e gjitha”, tha oficeri ukrainas. Në një luftë me shkallë dhe intensitet të tillë, kostoja ka rëndësi dhe ruajtja e pajisjeve më të shtrenjta është thelbësore.
Ukrainasit janë bërë mjeshtra të fshehjes dhe manovrimit në luftën kundër Rusisë, veçanërisht për sistemet e mbrojtjes ajrore. Ata kanë mësuar kur, ku dhe si t’i vendosin ato pas gabimeve të hershme. Tani duan t’i ndajnë këto mësime me amerikanët.
Ekuipazhet ukrainase të Patriot kanë zhvilluar edhe mënyra të reja përdorimi, duke i kthyer sistemet nga mbrojtëse në mjete sulmuese. Më 13 maj 2023, një oficer 25-vjeçar me nofkën “Matyoryi” rrëzoi tre avionë rusë dhe dy helikopterë mbi rajonin e Bryanskut në Rusi.
“Ata po hidhnin bomba rrëshqitëse mbi qytetin e Çernihivit nga përtej kufirit dhe askush nuk mund të bënte asgjë. Rrëzimi i bombave nuk ishte racional, ato janë të lira krahasuar me raketat që kushtojnë miliona”, tha ai. Goditja e avionëve që i lëshonin ishte zgjidhja më efektive.
Ai dhe ekipi i tij lëvizën baterinë pranë kufirit rus për të zënë në pritë avionët, duke e montuar dhe çmontuar sistemin shumë më shpejt se sa parashikojnë manualet amerikane, dhe duke u larguar përpara se të zbuloheshin.
Ata kanë mësuar gjithashtu se kundër raketave balistike më të reja ruse duhet të çaktivizojnë drejtimin automatik dhe të presin momentin e duhur për goditje, shpesh vetëm sekonda para impaktit.
Koloneli Kyrylo Peretyatko theksoi se asnjë vend nuk duhet të jetë i vetëkënaqur në studimin e mbrojtjes ajrore. Ai u nderua me titullin “Hero i Ukrainës” pasi komandoi një bateri Nasams që rrëzoi 12 raketa lundruese në dy minuta, duke mbrojtur një objekt strategjik.
“Askush nuk bëri asnjë gabim, as për një sekondë. Operacionet me sisteme raketore janë punë ekipore”, tha ai.
Sipas tij, përvoja e Ukrainës në përballjen me një gamë të gjerë kërcënimesh ajrore mund të ndihmojë vendet e tjera. “Konflikte të tilla nuk kanë ekzistuar më parë në histori. Kjo është një luftë krejtësisht e re, të cilën po e studiojnë të gjitha vendet.” /Përshtatur nga The Times/
Lini një Përgjigje