FLASH
Shkruar nga Federico Rampini
Ishte pushtimi i Polonisë nga Hitleri dhe Stalini që shkaktoi Luftën e Dytë Botërore.
Polonia pikasi një shkelje të hapësirës së saj ajrore nga dronë rusë dhe thirri ‘Nenin 4’ të NATO-s, në ditën kur Ursula von der Leyen mban fjalimin e saj për Gjendjen e Kombit. Administrata Trump nga ana tjetër kërkon që evropianët t'i bashkohen asaj në vendosjen e sanksioneve masive kundër Kinës dhe Indisë për të ndëshkuar blerjet e tyre të lëndëve djegëse fosile nga Moska, duke rritur kështu kërcënimin e një përshkallëzimi në luftën ekonomike kundër Putinit.
Fronti ukrainas po përjeton kështu një përshkallëzim të ri në çdo kuptim, ushtarakisht dhe diplomatikisht, duke u zgjeruar, duke përfshirë Bashkimin Evropian më nga afër.
Inkursioni rus me dron në qiellin mbi Poloni i raportuar sot ka gjithashtu precedentë që datojnë që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës në shkurt 2022. Një listë e detajuar e këtyre incidenteve mund të gjendet në Wikipedia, për shembull, nën "Shkeljet e hapësirës ajrore jo-luftarake gjatë pushtimit rus të Ukrainës".
Siç mund të shihet, forcat ruse kanë "ndërhyrë" vazhdimisht në hapësirën ajrore të NATO-s, jo vetëm me dronë, por edhe me raketa, avionë luftarakë-bombardues dhe helikopterë ushtarakë. Përveç Polonisë, shumë vende të tjera në Frontin Lindor janë shkelur, duke përfshirë Rumaninë, Hungarinë dhe Kroacinë. Megjithatë, kohët e fundit, duket se ka pasur një rritje të këtyre incidenteve me dronë në Poloni, me një vazhdimësi të shpejtë në ditët e fundit.
Më 4 shtator, dy dronë rusë hynë në hapësirën ajrore polake gjatë një sulmi në Ukrainën perëndimore. Më 8 shtator, një dron me shkrim cirilik u rrëzua pranë kufirit Bjellorusi-Poloni. Natën e 8-9 shtatorit, shumë dronë rusë (deri në tetë) hynë në hapësirën ajrore polake pranë Zamość. Autoritetet polake, së bashku me forcat amerikane dhe aleate, ngritën alarmin e radarit dhe mbrojtjes; aeroportet në Varshavë, Rzeszów dhe Lublin u mbyllën përkohësisht.
Inkursioni i 9-10 shtatorit sigurisht që nuk është i pari i këtij lloji, por duket se është një nga më seriozët deri më sot. Prandaj erdhi edhe thirrja në Nenin 4 të NATO-s. Megjithatë, ky veprim nuk është i paprecedentë. Përveç 24 shkurtit 2022, ditës kur filloi lufta në shkallë të plotë në Ukrainë (kur Bullgaria, Republika Çeke, Estonia, Letonia, Lituania, Polonia, Rumania dhe Sllovakia thirrën Nenin 4), qeveria polake e kishte bërë këtë edhe një herë më parë, më 3 mars 2014, gjatë tensioneve të mëparshme me Rusinë (viti i aneksimit të Krimesë).
Polonia konfirmon pozicionin e saj si një vend kyç në gjeopolitikën e re evropiane. Ose ndoshta është një kthim në mënyrat e vjetra, në pikën e fillimit: ishte pushtimi i Polonisë nga Hitleri dhe Stalini që shkaktoi Luftën e Dytë Botërore. Gjatë Luftës së Ftohtë, pas dekadash shtypjeje nga Moska, Polonia ishte pjesa e parë e bllokut lindor që u shkërmoq: me grevat e sindikatës së tregtisë së lirë Solidarnosc në kantieret detare të Gdanskut, nën udhëheqjen e Lech Walesa dhe me "mbështetjen e jashtme" të Papa Gjon Pali II. Dhe sot, nuk është rastësi që Polonia është vendi që shpenzon përqindjen më të lartë të PBB-së së saj për mbrojtje, midis të gjithë anëtarëve të NATO-s: më shumë se vetë Shtetet e Bashkuara.
Me pranimin e dy vendeve ish-neutrale, Suedisë dhe Finlandës, në NATO, Varshava është bërë nyja gjeopolitike e një Boshti Verilindor: ku është përqendruar ndërgjegjësimi më i madh për kërcënimin e ekspansionizmit rus.
Ky përshkallëzim i tensionit nuk e ka lënë indiferent Donald Trumpin. Iluzioni që presidenti amerikan kishte ushqyer gjatë samitit me Putinin në Alaska duket se po zhduket shpejt. Toni i Shtëpisë së Bardhë ndaj Moskës po ngurtësohet përsëri, padyshim i ndikuar nga Sekretari i Shtetit dhe Këshilltari i Sigurisë Kombëtare Marco Rubbio, i cili nuk ka qenë kurrë rusofil. Financial Times parashikoi lëvizjen e fundit të Trumpit në përshkallëzimin e ri të kërcënimeve ekonomike: ai i kërkoi Bashkimit Evropian të vendoste tarifa deri në 100 përqind ndaj Indisë dhe Kinës, si pjesë e një përpjekjeje të përbashkët për të rritur presionin ndaj Rusisë. Presidenti thuhet se e bëri këtë kërkesë të jashtëzakonshme pasi u bashkua me një takim të martën midis zyrtarëve të lartë amerikanë dhe evropianë të mbledhur në Uashington për të diskutuar se si të rritet kostoja ekonomike e luftës për Moskën.
Një hap i tillë drastik, megjithatë, do të shkelte konsensusin e brishtë të ndërtuar në takime të ndryshme në Gjenevë, Londër dhe Stokholm midis delegacioneve amerikane dhe kineze. Mund të provokojë një reagim nga Pekini që do të përfshinte një ngadalësim të ri në eksportet e magneteve të rrallë të tokës. Nuk është e qartë nëse Trump është vërtet i gatshëm ta marrë këtë rrezik.
Ngjarjet në frontin ukrainas sugjerojnë që duhet të hapim sytë ndaj të vërtetës së pakëndshme me të cilën Ursula von der Leyen u përball në fjalimin e saj për Gjendjen e Kombit: Riarmatimi evropian është jetik, i domosdoshëm nga rreziqet në rritje përreth nesh. Meqenëse ky riarmatim shpesh kritikohet si një sakrificë e padurueshme, një sakrificë që do ta bënte Evropën më të varfër duke u mohuar burimet shërbimeve sociale, ia vlen të kujtojmë se dilema "gjalpë ose armë" është mashtruese./Përshtati “Pamfleti” nga “Corriere Della Sera”
Lini një Përgjigje