TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota 6 Gusht 2025, 17:33

Me zhdukjen e parandalimit, mbetet vetëm bomba atomike; sa rrezikon Europa nga përballja bërthamore me Rusinë

Shkruar nga Francesco Strazzari

Me zhdukjen e parandalimit, mbetet vetëm bomba atomike; sa rrezikon Europa

"Ajo e shtënë i dha fund luftës. Nuk dua të përdor shembullin e Hiroshimës dhe Nagasakit, por ishte e njëjta gjë..." Kjo është ajo që tha Trump, duke duartrokitur "punën fenomenale" të bërë nga superbombat e tij…

"Ajo e shtënë i dha fund luftës... Nuk dua të përdor shembullin e Hiroshimës dhe Nagasakit, por ishte e njëjta gjë..." Kjo është ajo që tha Trump, duke duartrokitur "punën fenomenale" që superbombat e tij bënë kundër objekteve bërthamore iraniane.

Presidenti amerikan më pas publikoi një mesazh nga ambasadori izraelit, duke e lavdëruar atë si të zgjedhurin e Zotit, duke e krahasuar me Presidentin Truman në vitin 1945. Deri në fund të atij viti, Japonia kishte humbur afërsisht 140,000 jetë; dhjetëra mijëra të tjera u shtuan për shkak të efekteve afatgjata të një bombardimi atomik për të cilin japonezët nuk morën kurrë një kërkimfalje.

Nga fushat e betejës ukrainase, ku vazhdon mobilizimi dhe grumbullimi përkatës i kufomave , deri te shkatërrimi gjenocidal i Gazës, i cili i ofron syrit një skenar post-atomik, luftërat e sotme na rikthejnë në dimensionin e masës dhe numrave të mëdhenj.

Nëntë shtetet e armatosura me armë bërthamore po shpenzojnë miliarda dollarë për të modernizuar dhe zgjeruar arsenalet e tyre. Në Ukrainë, Rusia ka demonstruar raketat e saj hipersonike. Putini është përpjekur vazhdimisht të përcjellë kërcënimin bërthamor, duke ngritur shqetësime se nëse lufta rezulton keq, ai, pavarësisht paralajmërimeve kineze, mund të thyejë tabunë që ka ekzistuar që nga viti 1945. Disa ditë më parë, në përgjigje të një kërcënimi të fshehur bërthamor nga ish-Presidenti Medvedev, Trump urdhëroi dy nëndetëse bërthamore t'i afroheshin Rusisë. Medvedev u përgjigj me mesazhin e mëposhtëm: "Trump nuk duhet të mendojë se arkivi i imoraliteteve të tij të së kaluarës është vetëm në duart e Mossadit."

Siç shkruan Guardian, ne jemi të kërcënuar nga udhëheqës që janë "versione në këmbë të triadës së zezë: narcizëm, psikopati dhe makiavelianizëm; në një botë të kërcënuar nga ndryshimet klimatike, armët bërthamore, inteligjenca artificiale dhe robotët vrasës".

Shpenzimet globale të mbrojtjes parashikohet të arrijnë në 2.46 trilionë dollarë në vitin 2024, një rritje prej 7.4% në terma realë, shumë më lart se rritjet prej 6.5% dhe 3.5% të regjistruara tashmë në vitet 2023 dhe 2022. Rastësisht, buxheti ushtarak i Kinës pritet gjithashtu të rritet me 7.4%, ndërsa buxheti ushtarak i Evropës parashikohet të rritet me 11.7% (duke arritur kulmin në 23.2% në Gjermani) dhe ai i Rusisë me 41.9%. Këto janë vlerësime nga IISS me seli në Londër, i cili hedh dyshime serioze mbi qëndrueshmërinë ekonomike, sociale dhe klimatike të këtij trendi.

A e mban mend ndokush Presidentin Obama duke folur në Pragë në vitin 2009 për një botë pa armë bërthamore?

Logjika paradoksale që mbështeti Luftën e Ftohtë, sipas së cilës të qenit gati për të lëshuar apokalipsin bërthamor shërben për ta parandaluar atë, dukej si një kujtim i zbehur. Në vend të kësaj, kemi qenë dëshmitarë të përkeqësimit, madje edhe të shembjes, të mekanizmave të kontrollit të armëve. Jemi kthyer të flasim për luftën bërthamore.

New START, traktati i fundit që kufizon armët bërthamore, skadon shkurtin e ardhshëm, pa asnjë zëvendësim në horizont: SHBA-ja dhe Rusia nuk do të jenë më të detyruara nga limiti prej 1550 kokash bërthamore strategjike, ndërsa zhvillimet teknologjike (komunikimet, satelitët, lëshuesit hipersonikë) dhe rëndësia bërthamore e Kinës (që synon drejt një mijë kokave bërthamore) po destabilizojnë llogaritjet e parandalimit.

Në Shtetet e Bashkuara, ka debat mbi koston joproporcionale të mburojave raketore dhe dobinë e aftësisë bërthamore tokësore. Siloset e lëshimit për raketat ndërkontinentale, duke qenë të njohura mirë, bëhen një objektiv prioritar. Përballë një sulmi hipersonik, presidenti do të kishte vetëm disa minuta për të vendosur nëse do t'i përdorte raketat e tij për t'iu përgjigjur apo do të rrezikonte t'i humbiste ato. Rezultati është një rrezik më i madh i llogaritjeve të gabuara dhe përshkallëzimit.

Rajoni Indo-Paqësor, në të cilin po përqendrohet Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, ofron skenarë për luftë me Kinën, të përshkuar nga anije dhe të mbushur me baza ajrore në ishuj të vegjël. Disa besojnë se një "luftë bërthamore e zhvilluar" me armë bërthamore me rendiment të ulët është e mundur këtu. Por kjo nuk është vetëm spekulim. Bombarduesit strategjikë rusë, të mbajtur të ekspozuar në përputhje me traktatet, tashmë janë arritur dhe goditur nga dronë ukrainas. 

Përplasjet e fundit midis Pakistanit dhe Indisë kanë ngritur frikën e një përshkallëzimi në shkallë të plotë (nga terrorizmi te armët bërthamore) në një rajon të dendur të populluar. Në Evropën e fuqive bërthamore si Franca dhe Britania, debati po zhvendoset në autonominë strategjike dhe ombrellën bërthamore. Për ta thënë troç: nëse Ukraina humbet luftën, me konvergjencat midis Moskës dhe Uashingtonit dhe rritjen e mëtejshme të së drejtës sovraniste, problemet me të cilat do të duhet të përballet Evropa do të jenë shumë serioze, madje edhe në frontin bërthamor.

Trump shprehu dëshirën e tij për të përgjysmuar shpenzimet ushtarake përmes bisedimeve me Kinën dhe Rusinë, por ky ishte një gabim: as Pekini dhe as Moska nuk e morën seriozisht ofertën, ndërsa establishmenti republikan beson se ka nevojë për më shumë armë bërthamore dhe në përputhje me rishikimin e qëndrimit që Trump mbështeti në vitin 2018 për më shumë fleksibilitet në adresimin e skenarëve rajonalë. 

Edhe në aspektin civil, ne jemi në mes të një rilindjeje bërthamore, të cilën industria e paraqet si të nxitur nga shtytja drejt emetimeve zero të karbonit, duke e projektuar atë drejt Jugut global, siç demonstrohet nga investimet e njoftuara në Paraguai dhe Ugandë.

Tetëdhjetë vjet pas bombardimeve atomike të Hiroshimës dhe Nagasakit, Kryqi i Kuq Ndërkombëtar deklaron se armët bërthamore nuk duhet të përdoren më kurrë dhe duhet të eliminohen përpara se historia të përsëritet. Pak njerëz po flasin për kontrollin e armëve dhe shumë po qëllojnë kundër Kryqit të Kuq. / Përshtatur nga Il Manifesto/

Lini një Përgjigje