FLASH
Shkruar nga PamfletiSi mbrojtësve të Kushtetutës, gjyqtarët federalë po përpiqen të ruajnë ekuilibrin e pushtetit, ndërsa, nga detyrimet doganore te imigracioni, miliarderi vazhdon të shkelë fushëveprimin që normalisht i është caktuar presidentit amerikan.
Përballja e Donald Trump me gjyqësorin amerikan është kthyer në një luftë të hapur institucionale. Në vend që të respektojë rolin e drejtësisë si shtyllë e ndarjes së pushteteve, presidenti ka zgjedhur ta sulmojë atë, me një gjuhë që nuk është përdorur ndonjëherë nga një udhëheqës amerikan ndaj gjyqtarëve të vendit të tij.
Nga “komunistë” e “të çmendur” deri te “monstra që duan ta çojnë Amerikën në ferr”, sulmet e tij janë shndërruar në një retorikë të përditshme që minon legjitimitetin e sistemit gjyqësor. Që nga vendimet për tarifat doganore te reformat në emigracion e deri te ndërhyrjet në administratë, përplasjet me gjykatat janë kthyer në kronikën e përditshme të një presidencë që synon të zgjerojë autoritetin ekzekutiv përtej kufijve të ligjit.
Në Ditën e Përkujtimit, një ditë reflektimi për ata që kanë rënë për vendin, ai akuzoi gjyqtarët si armiq të Amerikës që duan ta çojnë vendin në ferr. Disa ditë më vonë, një nga zërat më të afërt të administratës, Stephen Miller, e përshkroi situatën si një “tirani gjyqësore”.
Kjo është mënyra se si administrata aktuale e përshkruan çdo përpjekje për të frenuar kapjen e pushtetit nga ana e presidentit.
Në terren ligjor, përplasjet janë të përditshme. Gjyqtarët kanë rrëzuar vendime që lidhen me tarifat doganore, me rregullat për emigracionin, me ndalimin e punësimit të studentëve të huaj, me prerjet buxhetore në departamente federale dhe me masa që prekin të drejtat themelore të personave pa dokumente. Kjo është bërë norma e re e qeverisjes: një luftë konstante mes dekretit presidencial dhe gjykatës që e sfidon atë. Në shumicën e rasteve, vendimet e gjykatave janë respektuar, por vetëm në letër. Fryma e tyre anashkalohet me lëvizje taktike, duke shtyrë kufijtë e ligjit drejt një autoritarizmi të heshtur.
Migracioni është fushëbeteja më e ndezur. Trump beson se suksesi i tij elektoral është i lidhur ngushtë me qëndrimin e ashpër ndaj emigrantëve. Tani, me bindjen se opinioni publik është më i gatshëm të pranojë masa drastike, ai ka shtyrë përpara një agjendë agresive për dëbime masive, për mohim të së drejtës për shtetësi të lindur dhe për kontraktim të shërbimeve të paraburgimit në vende të huaja. Gjyqtarët federalë kanë vendosur vazhdimisht se edhe emigrantët pa dokumente kanë të drejtë për proces të rregullt dhe për t’u dëgjuar, por administrata po kërkon çdo rrugë për të anashkaluar jo vetëm vendimet por edhe vetë parimet e drejtësisë.
Kjo përplasje e hapur ka sjellë një valë të frikshme kërcënimesh ndaj vetë gjyqtarëve. Më shumë se 160 kërcënime janë regjistruar brenda vetëm gjashtë javëve. Disa prej tyre kanë marrë porosi të rreme në shtëpi, të tjerë janë shënjestruar publikisht nga presidenti dhe figura të larta të administratës. Ngacmimi në rrjet është bërë i zakonshëm, dhe presioni për të ndikuar vendimet është i vazhdueshëm. Kjo është një formë e re e frikësimit institucional, që nuk synon thjesht individët por vetë themelet e sistemit gjyqësor.
Por rezistenca ekziston. Në gjykata po shfaqet një frymë që sfidon hapur pushtetin ekzekutiv, një lloj rebelimi i qetë institucional që i bashkon si gjyqtarët liberalë ashtu edhe ata konservatorë. Ka një vetëdije të qartë se çfarë është në rrezik. Gjyqtarja e Gjykatës së Lartë Sonia Sotomayor u bëri thirrje juristëve të rinj që të mos dorëzohen dhe të mos i lënë këto beteja të humbasin. Sepse nëse betejat humben sot, humbja e së nesërmes do të jetë më e thellë dhe më e pakthyeshme.
Gjithçka çon te pyetja themelore që ende nuk ka marrë përgjigje: çfarë ndodh nëse një ditë administrata vendos të shpërfillë hapur një vendim gjykate? Deri tani ka pasur përpjekje për ta shmangur në mënyrë taktike, por precedenti për moszbatim të plotë është vetëm një hap larg. Në atë moment, përplasja nuk do të jetë më mes presidentit dhe një trupi gjyqësor. Ajo do të jetë mes demokracisë dhe autoritarizmit, mes respektit për ligjin dhe sundimit të vullnetit personal. Dhe nga ajo përballje nuk do të dalë më vetëm një fitues apo një humbës politik, por do të përcaktohet nëse Shtetet e Bashkuara do të mbeten një republikë kushtetuese apo do të rrëshqasin drejt një modeli ku gjykatat heshtin, e presidentët urdhërojnë./ Përshtatur nga Le Monde
Lini një Përgjigje