FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Turqia kërkon të qëndrojë larg luftës që po përshkallëzohet në Lindjen e Mesme, ndërkohë që përpiqet të mbajë kanale të hapura komunikimi mes palëve të përfshira, tha Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan në një intervistë ekskluzive për agjencinë ndërkombëtare të lajmeve Associated Press.
Kreu i diplomacisë turke tha se Ankaraja është në kontakt me Shtetet e Bashkuara, Evropën dhe vendet e rajonit, ndërsa vlerësoi se Irani mbetet i hapur për kontakte diplomatike prapa skenave pavarësisht tensioneve.
“Që nga fillimi i luftës kemi folur hapur me të gjithë. Por këtë herë kushtet janë të ndryshme, sepse vendet me të cilat bashkëpunojmë më shumë në rajon tani janë nën zjarr, nën sulm. Kjo i vendos në një pozicion tjetër. Sidomos Katari, Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe janë nën sulm. Mënyra se si filloi lufta dhe mënyra si u përshkallëzua është e gabuar dhe një gabim i madh nga të gjitha palët. Prandaj po flasim me evropianët, me amerikanët dhe me disa vende në rajon”, tha Fidan.
Ai theksoi se aktualisht nuk ka ndonjë iniciativë serioze për rinisjen e negociatave mes SHBA-së dhe Iranit, por vlerëson se Teherani është i hapur për bisedime paralele.
“Kushtet nuk janë shumë të favorshme për diplomacinë në këtë moment”, tha Fidan, duke shtuar se po përpiqet të bindë iranianët të ndalojnë këto sulme.
Irani ndihet i tradhtuar
Ministri i Jashtëm turk vuri në dukje se është në komunikim të rregullt me homologun e tij iranian dhe se Teherani beson se është sulmuar ndërsa ishte në negociata.
“Mendoj se çdo dy ose tre ditë flas me homologun tim iranian. Ndjesia ime është se ata ndihen të tradhtuar, sepse për herë të dytë u sulmuan ndërsa ishin në bisedime. Për këtë arsye mendoj se nuk ka arsye që ata t’u referohen publikisht diskutimeve. Vlerësimi im është se ata janë të hapur për çdo diplomaci të arsyeshme prapa skenave. Të paktën duhet të jenë. Mendoj se disa mesazhe mund të shkëmbehen mes palëve. Por para së gjithash duhet të kuptojmë përkufizimin e qartë të objektivave ushtarake të SHBA-së. Presidenti Trump i përcakton këto objektiva herë pas here. Duhet të ketë një plan për rezultatin përfundimtar”, tha ai.
Fidan theksoi se Turqia, pavarësisht aftësive të saj ushtarake, nuk dëshiron të përfshihet në konflikt.
“Siç e ka bërë shumë të qartë presidenti ynë, Turqia është një vend me kapacitete të mëdha, por në këtë rast nuk duam të përfshihemi në luftë. Nuk duhet të provokohemi dhe nuk duhet të tërhiqemi në konflikt. Qëndrimi ynë për momentin është mbrojtës. Sistemet e NATO-s janë shumë efektive në neutralizimin e raketave. Qëllimi ynë kryesor është të mos futemi në këtë luftë”, tha ai.
Turqia nuk do t’i përgjigjet Iranit
Zyrtarët iranianë kanë këmbëngulur se nuk kanë lëshuar raketa drejt Turqisë, megjithëse provat sugjerojnë se ato kanë origjinën nga Irani, tha ministri i Jashtëm turk.
Ai përjashtoi një përgjigje ushtarake në këtë fazë, duke theksuar se sistemet mbrojtëse të NATO-s kanë qenë efektive dhe se “qëllimi kryesor” i Ankarasë është të qëndrojë larg konfliktit.
“E di që po na provokojnë dhe do të vazhdojnë ta bëjnë këtë, por qëllimi ynë është i qartë. Ne duam të qëndrojmë larg kësaj lufte”, theksoi ai.
Baza e Incirlikut në përdorim nga NATO dhe SHBA
Siç pranoi Fidan, Turqia është anëtare e NATO-s dhe një bazë ajrore në jug të vendit përdoret nga forcat e aleancës, përfshirë trupat amerikane.
Propozim për diplomaci rajonale
Ministri i Jashtëm turk përsëriti propozimin e Ankarasë për dialog mes vendeve të rajonit dhe Iranit, përtej çështjes bërthamore.
“Amerikanët dhe iranianët mund ta diskutojnë plotësisht çështjen bërthamore, ndërsa ne si vende të rajonit mund të bashkohemi dhe të diskutojmë me Iranin dy çështje të tjera. Përtej çështjes bërthamore mes Iranit dhe SHBA-së, ekzistojnë edhe çështje besimi që vazhdojnë të ndikojnë në rajon”, tha ai.
Kritika ndaj Izraelit
Fidani kritikoi ashpër politikën e Izraelit, duke akuzuar udhëheqjen izraelite se po kërkon përshkallëzimin e konfliktit.
“Nëse i shikoni izraelitët, ata po kërkojnë skenarin më të keq të mundshëm, sepse nuk po e paguajnë çmimin. Rajoni po e paguan çmimin, amerikanët po e paguajnë dhe evropianët po e paguajnë. Izraelitët kanë qenë gjithmonë në një pozicion shumë të favorshëm. Ata duan ta shohin Iranin, si vend dhe si komb, të zhduket dhe e thonë këtë hapur. Por pjesa tjetër e bashkësisë ndërkombëtare mund të punojë së bashku për të adresuar problemet ekzistuese, përfshirë sigurinë e Izraelit në rajon. Sepse Netanyahu nuk mund t’u sjellë siguri izraelitëve, por vetëm luftë”, tha ai.
Pasiguri për gjendjen e udhëheqësit suprem të Iranit
I pyetur për gjendjen shëndetësore të udhëheqësit suprem të Iranit, Fidan tha se informacioni është i kufizuar.
“Kjo është një pyetje për të cilën nuk e dimë përgjigjen e saktë. Ajo që dimë është se ai është gjallë dhe funksionon normalisht. Mendoj se është plagosur pjesërisht si pasojë e sulmit, por ende po kryen detyrat e tij”, tha ai.
Roli i Gardës Revolucionare
Ministri i Jashtëm turk vlerësoi se Garda Revolucionare ka marrë një rol më të madh në menaxhimin e luftës në Iran për shkak të zhvillimeve në udhëheqjen e vendit.
“Mendoj se procesi i zgjedhjes së një udhëheqësi të ri dhe gjendja shëndetësore e tij krijuan një boshllëk. Besoj se ky boshllëk është mbushur nga komanda e lartë e Gardës Revolucionare. Ata tani po drejtojnë luftën dhe po udhëheqin operacionet. Strukturisht, siç kanë deklaruar, ata kanë qendra autonome komande dhe kontrolli si dhe njësi të ndryshme ushtarake”, tha Fidan.
B R A V O T U R K I Y E ????????