FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Departamenti Amerikan i Shtetit po zhvillon një portal online që do t’u mundësojë përdoruesve në Evropë dhe në rajone të tjera të shohin përmbajtje të ndaluar nga qeveritë e tyre, përfshirë materiale të klasifikuara si gjuhë urrejtjeje apo propagandë terroriste. Tre burime të njohura me planin i thanë agjencisë Reuters se Uashingtoni e sheh këtë nismë si një mënyrë për të kundërshtuar censurën.
Sipas burimeve, faqja do të funksionojë në adresën “freedom.gov”. Një prej tyre tha se zyrtarët kanë diskutuar përfshirjen e një funksioni VPN (rrjet privat virtual), që do ta paraqiste trafikun e përdoruesit si të origjinuar nga Shtetet e Bashkuara. I njëjti burim shtoi se aktiviteti i përdoruesve në faqe nuk do të gjurmohet. Projekti drejtohet nga Nënsekretarja për Diplomaci Publike, Sarah Rogers. Sipas burimeve, ai pritej të prezantohej javën e kaluar në Konferencën e Sigurisë në Mynih, por u shty.
Reuters nuk arriti të përcaktojë arsyet e shtyrjes. Dy burime thanë se disa zyrtarë të Departamentit të Shtetit, përfshirë juristë, kanë shprehur shqetësime për planin, pa dhënë detaje mbi natyrën e tyre.
Projekti mund të shtojë tensionet mes administratës Trump dhe aleatëve tradicionalë evropianë të SHBA-së. Marrëdhëniet janë ndikuar tashmë nga mosmarrëveshje për tregtinë, luftën e Rusisë në Ukrainë dhe qëndrimin e Presidentit Donald Trump për Groenlandën. Portali mund ta vendosë Uashingtonin në një pozicion të pazakontë, duke u perceptuar si nxitës i shmangies së ligjeve vendore nga qytetarët.
Në një deklaratë për Reuters, një zëdhënës i Departamentit të Shtetit tha se qeveria amerikane nuk ka një program specifik për Evropën për shmangien e censurës, por theksoi se “liria digjitale është prioritet për Departamentin e Shtetit, dhe kjo përfshin përhapjen e teknologjive të privatësisë dhe shmangies së censurës si VPN-të”. Zëdhënësi mohoi që të jetë shtyrë ndonjë njoftim dhe hodhi poshtë pretendimet se juristët e Departamentit kishin ngritur shqetësime.
Administrata Trump e ka vendosur lirinë e shprehjes në qendër të politikës së saj të jashtme, veçanërisht në rastet kur vlerëson se zërat konservatorë po kufizohen në internet, përfshirë në Evropë dhe Brazil.
Qasja evropiane ndaj lirisë së shprehjes ndryshon nga ajo amerikane, ku Kushtetuta mbron pothuajse çdo formë shprehjeje. Kufizimet e Bashkimit Evropian lidhen me përpjekjet për të parandaluar rikthimin e propagandës ekstremiste që nxiti nazizmin, përfshirë gjuhën kundër hebrenjve, të huajve dhe pakicave. Zyrtarë amerikanë kanë kritikuar politikat e BE-së, duke argumentuar se ato kufizojnë politikanë të krahut të djathtë në vende si Rumania, Gjermania dhe Franca, si dhe se rregullore si Akti për Shërbimet Digjitale i BE-së dhe Akti britanik për Sigurinë Online kufizojnë lirinë e shprehjes.
Delegacioni i BE-së në Uashington nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës së Reuters për koment mbi planin amerikan.
Në kuadër të një sërë rregullash dhe ligjesh të miratuara që nga viti 2008, BE-ja kufizon disponueshmërinë dhe, në disa raste, kërkon heqjen e shpejtë të përmbajtjeve të klasifikuara si gjuhë e paligjshme urrejtjeje, propagandë terroriste apo dezinformim i dëmshëm. Këto rregulla zbatohen veçanërisht për rrjetet sociale dhe platformat e mëdha si Facebook i kompanisë Meta dhe X.
Përplasje me rregullatorët evropianë
Sarah Rogers është shfaqur si mbështetëse e qartë e qëndrimit të administratës Trump ndaj politikave evropiane për përmbajtjen online. Që nga marrja e detyrës në tetor, ajo ka vizituar mbi gjashtë vende evropiane dhe është takuar me përfaqësues të grupeve të krahut të djathtë, për të cilat administrata pretendon se po përballen me kufizime. Departamenti i Shtetit nuk e vuri Rogers në dispozicion për intervistë.
Në Strategjinë Kombëtare të Sigurisë të publikuar në dhjetor, administrata Trump paralajmëroi se Evropa përballet me “zhdukje civilizimi” për shkak të politikave të migracionit dhe njoftoi se SHBA-ja do t’i japë përparësi “kultivimit të rezistencës ndaj drejtimit aktual të Evropës brenda kombeve evropiane”.
Rregullatorët e BE-së u kërkojnë rregullisht platformave me bazë në SHBA të heqin përmbajtje dhe, si masë të fundit, mund të vendosin ndalime. Platforma X, në pronësi të Elon Musk, aleat i Trump, u gjobit me 120 milionë euro në dhjetor për mosrespektim të rregullave.
Në Gjermani, gjatë vitit 2024, autoritetet lëshuan 482 urdhra për heqjen e materialeve që i konsideruan si mbështetje ose nxitje të terrorizmit dhe detyruan ofruesit të fshinin 16.771 përmbajtje. Po ashtu, bordi mbikëqyrës i Meta-s urdhëroi në vitin 2024 heqjen e postimeve të një partie politike polake që përdorte fyerje racore dhe i paraqiste emigrantët si përdhunues, kategori që ligji i BE-së e trajton si gjuhë të paligjshme urrejtjeje.
Kenneth Propp, ish-zyrtar i Departamentit të Shtetit që ka punuar mbi rregulloret digjitale evropiane dhe aktualisht është pjesë e Qendrës për Evropën në Atlantic Council, e cilësoi planin amerikan si “një goditje të drejtpërdrejtë” ndaj rregullave evropiane. Sipas tij, freedom.gov “do të perceptohej në Evropë si përpjekje e SHBA-së për të penguar zbatimin e dispozitave të ligjeve kombëtare”.
Dy burime thanë se në projekt është përfshirë edhe Edward Coristine, ish-anëtar i Departamentit për Efiçencën e Qeverisë, i lidhur me Elon Musk. Coristine punon me National Design Studio, një njësi e krijuar nga Trump për përmirësimin estetik të faqeve qeveritare. Reuters nuk arriti ta kontaktojë për koment.
Nuk është e qartë se çfarë avantazhesh konkrete do të ofrojë portali qeveritar krahasuar me VPN-të komerciale ekzistuese. Sipas regjistrit federal get.gov, adresa freedom.gov u regjistrua më 12 janar. Të mërkurën, faqja nuk kishte përmbajtje, por shfaqte logon e National Design Studio, frazën “fly, eagle, fly” dhe një formular hyrjeje.
Para mandatit të dytë të Presidentit Trump, qeveria amerikane ka financuar VPN komerciale dhe mjete të tjera për të nxitur demokracinë dhe për të ndihmuar përdoruesit të kenë qasje në informacion të lirë në vende si Kina, Irani, Rusia, Bjellorusia, Kuba dhe Mianmari.
Lini një Përgjigje