Me Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë dhe një Perëndim të lodhur nga konflikti, Ukraina po përballet me presion të jashtëzakonshëm për të pranuar ndarjen e Donbasit si çmim për “paqe të menjëhershme”; një ofertë që rrezikon sovranitetin e vendit...
Në rrafshin më të lartë të diplomacisë globale, ku fjalët “paqe” dhe “kompromis” shpesh fshehin interesa të tjera, Ukraina ndodhet në një pikë kthese historike. Trump, si President aktual i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ka vendosur një agjendë të re për konfliktin e vazhdueshëm me Rusinë, një agjendë që kërkon zgjidhje të shpejtë dhe “paqe” me çdo çmim. Dhe ky çmim po matet me kilometra katrorë të tokës ukrainase.
Në takimet e fundit, emisarë të Shtëpisë së Bardhë i kanë bërë të qartë qeverisë në Kiev se mbështetja amerikane nuk është më e pakushtëzuar. Përkundrazi, në tryezë është vendosur ideja e krijimit të një zone ekonomike të lirë dhe të demilitarizuar në Donbas, me një tërheqje të pjesshme të trupave ukrainase, në këmbim të një armëpushimi të menjëhershëm dhe premtimeve për mbështetje financiare dhe politike.
Presidenti Volodymyr Zelensky ka qëndruar i vendosur se asnjë centimetër i tokës ukrainase nuk mund të diskutohet pa pëlqimin e popullit përmes mënyrave demokratike. Por kur kërkesa për referendum vihet përballë presionit të një Presidenti amerikan që kërkon një “fitore” diplomatike para sesionit të ardhshëm zgjedhor, balanca e vendit zhvendoset nga parimet drejt pragmatizmit të dhimbshëm.
Trump, i fokusuar te rezultati i menjëhershëm dhe imazhi i tij politik, shihet nga shumë qendra të fuqisë si njeriu që mund të mbyllë një konflikt të gjatë dhe të shtrenjtë për Uashingtonin. Për të, një armëpushim, edhe nëse i dorëzon territore, është një sukses përpara një lufte të pafund.
Kjo qasje është pritur me shqetësim në Bashkimin Europian. Shtetet kryesore europiane, që të mos mbeten jashtë lojës, kanë kërkuar që çdo marrëveshje të mos jetë thjesht produkt i një formule amerikane, por një zgjidhje që mbron rendin europian dhe parimet e tij. Megjithatë, realiteti është se pa mbështetjen e SHBA-së, tashmë nën drejtimin e Trump, procesi për të arritur një paqe të qëndrueshme bëhet shumë më i vështirë për Kievin.
Kjo situatë duhet të alarmojë jo vetëm Ukrainën, por edhe vendet e vogla të Europës dhe Ballkanit: kur superfuqia botërore kërkon “paqe” me çdo kusht, parimet e integritetit territorial dhe sovranitetit shtetëror shpesh bien ndesh me logjikën e negociatave. Çdo fuqi e madhe që lëviz në fushën e konfliktit global do të shikojë interesat të veta para se të mbrojë të drejtat e popujve të tjerë.
Zelensky po reziston jo vetëm për një copë toke, por për një parim universal: se një komb nuk duhet të dorëzohet për të kënaqur ambicie diplomatike të të tjerëve. Dhe në një botë ku fuqitë e mëdha shpesh vendosin interesin mbi drejtësinë, kjo rezistencë është më e rëndësishme se kurrë./Pamfleti
Lini një Përgjigje