
John Phelan u largua nga detyra pasi dështoi të paraqesë një plan realist për programin ambicioz të anijeve luftarake
Sekretari i Marinës i Donald Trumpit, John Phelan, nuk ndodhet më në postin e tij. Largimi i John Phelan nga administrata Trump erdhi në mënyrë të papritur dhe me tension. Phelan, ish-sekretar i Marinës së SHBA dhe bashkëpunëtor i afërt i Trumpit, u shkarkua nga detyra, edhe pse pak më herët presidenti e kishte lavdëruar publikisht. Një rol vendimtar duket se luajti humbja e besimit nga kreu i Pentagonit, Pete Hegseth.
Phelan kishte marrë përsipër zbatimin e një prej projekteve kryesore presidenciale: një gjeneratë të re anijesh luftarake. Trump kishte deklaruar se bëhej fjalë për “anijet më të shpejta, më të mëdha dhe shumë më të fuqishme në botë”. Anija e parë pritej të ishte gati deri në vitin 2028, një objektiv që rezultoi tepër ambicioz.
Sipas zyrtarëve të lartë të qeverisë amerikane dhe Departamentit të Mbrojtjes, Phelan nuk arriti të paraqesë një plan realist për dorëzimin e anijeve brenda afatit shumë të ngushtë të vendosur nga Trump, siç raportojnë The New York Times.
Në qendër të projektit është e ashtuquajtura “Flota e Artë”. Anija e parë, USS Defiant, synon të vendosë standarde të reja. Fillimisht planifikohet ndërtimi i dy anijeve.
Anija e parë pritet të ndërtohet në Filadelfia, në një kantier detar të kompanisë koreano-jugore Hanwha. Vetë Trump dëshiron të ketë përfshirje personale në projektim. Kostoja e anijes së parë vlerësohet rreth 17 miliardë dollarë. Mbetet e paqartë nëse do të përdorë shtytje konvencionale apo bërthamore, por konsiderohet e sigurt se do të jetë në gjendje të kryejë një gamë të gjerë misionesh dhe do të ketë kapacitet për uljen e helikopterëve.
Në armatim përfshihet programi SLCM-N (raketa lundrimi me mbushje bërthamore të lëshuara nga deti), i cili filloi në vitin 2018 për të forcuar kapacitetin parandalues të SHBA-së, kryesisht ndaj Kinës dhe Rusisë. Parashikohet gjithashtu përdorimi i raketave hipersonike, të cilat janë të vështira për t’u interceptuar.
Anijet do të pajisen me radarë të avancuar, të aftë për të zbuluar dhe ndjekur njëkohësisht shumë objektiva. Megjithatë, kostoja konsiderohet shumë e lartë: me 17 miliardë dollarë zakonisht ndërtohen disa shkatërrues. Edhe pse njësitë pasuese pritet të jenë më të lira, ekspertët shprehin dyshime nëse përfitimi justifikon investimin.
Pavarësisht objektivit për vitin 2028, futja në shërbim e USS Defiant konsiderohet më e mundshme në mesin ose në fund të viteve 2030. Faza e projektimit pritet të zgjasë deri në vitet 2031–2032.
Oficeri i lartë i Marinës, Daryl Caudle, deklaroi se Marina ka nxjerrë mësime nga gabimet e së kaluarës: “Ne filluam ndërtimin para se të përfundonte projektimi”.
Këtë herë, synimi është që të përfundojë të paktën 80% e projektit para fillimit të ndërtimit. Ky program ambicioz merr rëndësi edhe më të madhe për shkak të tensioneve të vazhdueshme me Iranin, me anije amerikane që tashmë ndodhen në përballje me forcat e Teheranit. Për këtë arsye, Trump pritet të vazhdojë të ushtrojë presion për realizimin e tij.
Lini një Përgjigje