Një tjetër paradoks tipik i Donald Trump. Sot, të mërkurën, presidenti amerikan dominoi zhvillimet në samitin e NATO-s në Ankara, duke kritikuar aleatët, përfshirë edhe Italinë, se nuk e kishin mbështetur në konfliktin me Iranin. Në të njëjtën kohë, ai urdhëroi bombarduesit amerikanë të godisnin 80 objektiva në territorin iranian.
Edhe një herë, Trump nuk e pa të nevojshme të njoftonte, e aq më pak të konsultohej, me liderët me të cilët kishte darkuar një natë më parë. As me presidentin francez Emmanuel Macron, as me kryeministrin britanik Keir Starmer, as me kancelarin gjerman Friedrich Merz dhe as me kryeministren italiane Giorgia Meloni.
Sipas raportimeve, ekziston mundësia, por jo siguria, që presidenti amerikan ta ketë diskutuar këtë çështje me presidentin turk Recep Tayyip Erdoğan gjatë takimit dypalësh të zhvilluar të martën.
Rifillimi i armiqësive ka rikthyer gjendjen e alarmit në Evropë dhe te partnerët arabë të Gjirit Persik. Sipas diplomatëve evropianë, shpjegimi më i besueshëm është se Memorandumi i Mirëkuptimit, i nënshkruar më 17 qershor nga Donald Trump dhe presidenti iranian Masoud Pezeshkian, nuk i rezistoi provës së realitetit në një pikë kyçe: kontrollin e Ngushticës së Hormuzit.
Ditët e fundit, Garda Revolucionare Iraniane (Pasdaranët) sulmoi tre cisterna nafte, njëra prej të cilave mbante flamurin e Katarit, ndërsa lundronin në një itinerar që, sipas Iranit, nuk ishte miratuar nga autoritetet iraniane. Sipas analizës së cituar në artikull, Teherani besohej se kishte mbështetjen amerikane për interpretimin e marrëveshjes. Megjithatë, javët e fundit interpretimet e ndryshme të memorandumit janë shndërruar në një përplasje gjithnjë e më të fortë në ngushticën strategjike, përmes së cilës kalon rreth 20 për qind e naftës së konsumuar në botë.
Për Uashingtonin, lundrimi duhet të rikthehet plotësisht i lirë, ashtu si para konfliktit. Ndërsa Teherani argumenton se situata ka ndryshuar dhe se çdo anije që kalon duhet të paguajë një tarifë tranziti. Tani marrëveshja fillestare rezultoi tepër e paqartë dhe nuk përcaktoi qartë mënyrën e zbatimit të saj.
Tashmë vëmendja është përqendruar te zhvillimet e ardhshme. Deri ku mund të shkojë Trump? Si do të reagojë Irani?
Shqetësimi është i pranishëm jo vetëm në kryeqytetet evropiane, por edhe brenda administratës amerikane dhe në radhët e ligjvënësve republikanë.
Ndërkohë, çmimi i naftës është rritur ndjeshëm në tregjet ndërkombëtare, me rreth 6 për qind, ndërsa pritshmëritë flasin për rritje të mëtejshme. Për Evropën kjo mund të nënkuptojë rikthimin e pasigurisë ekonomike. Edhe për Shtetet e Bashkuara perspektivat konsiderohen të vështira, veçanërisht për shtresën e mesme dhe atë me të ardhura të ulëta, si dhe për bizneset, ndërsa çmimi mesatar i benzinës mbetet rreth 4 dollarë për gallon (3.7 litra).
Në këtë situatë, mbetet e paqartë se si do të veprojë presidenti amerikan. Megjithatë, pavarësisht retorikës së ashpër ndaj udhëheqjes iraniane, Trump nuk ka anuluar negociatat e parashikuara nga marrëveshja paraprake, të cilat parashikojnë një afat prej 60 ditësh duke filluar nga mesi i qershorit. Kjo interpretohet si një shenjë se faza aktuale e tensioneve mund të mbetet e kufizuar dhe të mos përshkallëzohet në një luftë të përgjithshme.
Ishte edhe te Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, i cili përshëndeti publikisht bombardimet amerikane. Autori ngre pikëpyetje se në çfarë cilësie dhe në emër të kujt u shpreh ai, duke theksuar se, sipas vlerësimit të tij, disa prej qeverive kryesore evropiane janë irrituar nga qëndrimi i konsideruar tepër pranë administratës Trump./ Corriere della Sera
Lini një Përgjigje