FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Erweitert China seine Präsenz in den von Russland besetzten Gebieten der Ukraine? Oder handelt es sich hierbei nur um ein weiteres Propagandaspiel des Kremls?
„Im Dorf Urzuf haben die ersten Touristen die Strandsaison eröffnet“, berichtet eine russische Fernsehjournalistin von der Küste des Asowschen Meeres im besetzten Donezk. Sie fährt fort: „ Es gibt dort sogar eine neue Attraktion namens ‚Pendel‘, und wir sind heute die Ersten, die sie ausprobieren. Sie wurde vor Kurzem aus China importiert und von chinesischen Spezialisten installiert.“
Moskau möchte, dass die Welt die Besetzung von Teilen der Ukraine als gefestigte und normalisierte Realität anerkennt. Die Präsenz ausländischer Unternehmen ist ein Weg, dies zu erreichen. Es besteht jedoch ein großer Unterschied zwischen chinesischen Unternehmen, die Ausrüstung an Russen in der Ukraine verkaufen, und langfristigen Investitionen.
Der Steinbruch Karansky nahe der Siedlung Myrne im besetzten Donezk war bereits 14 Jahre vor der vollständigen russischen Besetzung stillgelegt. Recherchen der Realna Gazeta zufolge trafen 2022 Personen mit Verbindungen nach Peking ein, um den Betrieb wieder aufzunehmen.
Bis Mai 2023 beschäftigte der Steinbruch 243 Arbeiter und produzierte täglich etwa 250 Tonnen Schotter für den kommerziellen Gebrauch.
Die Amma Construction Machinery Co., Ltd. und die Zhongxin Heavy Industry Machinery Co., Ltd., beide in der chinesischen Provinz Henan ansässig, lieferten Ausrüstung und industrielle Unterstützung für die Sanierung der Anlage. Wie die Realna Gazeta berichtete, wurden 2024 im Rahmen eines Gemeinschaftsprojekts mit chinesischen Unternehmen eine Betonmischanlage und eine Steinbrechanlage auf dem Gelände errichtet.
Ein Bericht der Eastern Human Rights Group in Zusammenarbeit mit dem Institut für Strategische und Sicherheitsstudien identifizierte mindestens 17 chinesische Unternehmen mit Verbindungen zu den besetzten Gebieten. Ihre Beteiligung reicht von Vorgesprächen bis zur Lieferung von Ausrüstung für Bergbau- und Infrastrukturprojekte.
Der Bergbausektor scheint im Mittelpunkt des chinesischen Wirtschaftsengagements zu stehen. Im Jahr 2023 besuchten Vertreter des in Donezk ansässigen Bergbaukonzerns Nedra Hersteller von Bergbauausrüstung in ganz China und erhielten anschließend Industriemaschinen von Henan Liming Heavy Industry Science & Technology.
Ein Jahr später wurde der Maschinenbaugigant WISDRI mit der Modernisierung der metallurgischen Anlagen im besetzten Donezk beauftragt, während Moskau weiterhin um die Anwerbung chinesischer Unternehmen warb.
Mbetet e paqartë se sa ndikim fiton Kina nga shitja e pajisjeve që përdoren në territoret e pushtuara, apo nëse planifikon të zhvillojë veprimtari afatgjata atje. Disa analistë mbeten skeptikë dhe e shohin këtë si pjesë të makinerisë së dezinformimit të Kremlinit, e cila kërkon të shfrytëzojë marrëdhëniet tregtare afatshkurtra dhe shitjet e pajisjeve për të përforcuar legjitimitetin që Vladimir Putin përpiqet të marrë përmes takimeve me presidentin kinez Xi Jinping.
“Çdo dron ukrainas përmban 50 deri në 70 për qind komponentë kinezë. A do të thotë kjo se Kina mbështet Ukrainën?” pyeti Kostyantyn Batozsky, themelues i Agjencisë së Zhvillimit Azov të Ukrainës. Në vijim ai shtoi se “Kina i shet pajisje Rusisë hapur, por i shet edhe Ukrainës. Ajo ua shet të gjithëve.”
Batozsky paralajmëroi për rreziqe të tjera afatgjata, duke theksuar se Kina ka interes për një fitore ruse në Ukrainë, pasi kjo do të dobësonte Perëndimin. Sipas tij, interesat strategjike të Kinës në rajon lidhen me logjistikën dhe korridoret tregtare të nismës “Një Brez, Një Rrugë”.
“E vetmja gjë që i intereson vërtet Pekinit janë portet dhe korridoret e transportit, megjithëse portet e Azovit janë të cekëta dhe jo shumë të përshtatshme për ta,” tha ai, duke shtuar se “Kina nuk do të operojë kurrë zyrtarisht në territore që janë të rrezikshme dhe me status juridik të pasigurt.”
Ai paralajmëroi se shfaqja e punëtorëve kinezë në televizionin rus mund të jetë një “provokim” i Kremlinit dhe se Ukraina dhe aleatët e saj duhet të kenë kujdes të mos bien pre e këtyre manovrave. Sipas tij, Rusia përdor pretendimet për përfshirje kineze për të legjitimuar pushtimin dhe për të forcuar pozitat e saj në negociata.
“Ata duan gjithashtu t’u tregojnë amerikanëve, veçanërisht gjatë negociatave aktuale, se ‘shikoni, kinezët tashmë po vijnë. Ata po hyjnë në rajon. Ju mund të kishit qenë këtu në vend të tyre’. Kjo është pjesa e rrezikshme. Rusët do të ishin të kënaqur nëse ne do të fillonim ta kundërshtonim publikisht gjithë këtë, sepse kjo do ta zhvendoste debatin në një nivel tjetër, ku ne në mënyrë të tërthortë do të pranonim kontrollin e tyre de facto mbi këto territore”, tha ai.
Krahasuar me rajonin e Donetskut, interesi kinez në Luhanskun e pushtuar duket shumë më i kujdesshëm. Autoritetet e pushtimit kanë tentuar që nga viti 2024 të tërheqin investitorë kinezë, por deri tani pa rezultat.
“Investitorë kinezë janë sjellë atje, por deri më tani nuk shohim ndonjë projekt të madh kinez që të jetë vënë realisht në zbatim,” tha gazetari ukrainas Andrii Dikhtiarenko, një nga bashkautorët e hetimit të Realna Gazeta.
Një model i ngjashëm vërehet në Kherson dhe Zaporizhia të pushtuara, ku bashkëpunimi mbetet kryesisht në nivel deklarativ. Guvernatori i emëruar nga Rusia në Zaporizhia pretendoi në dhjetor 2025 se po bashkëpunonte me Emiratet e Bashkuara Arabe, Kinën, Bjellorusinë dhe Kirgistanin, ndërsa homologu i tij në Kherson deklaroi se rajoni kishte përdorur një forum ekonomik në Krime për të forcuar bashkëpunimin me Kinën.
Burime në Kherson thonë se nuk ka prova të forta për ndonjë aktivitet biznesi kinez në terren.
Ajo që është më e sigurt është se rreth 6.000 stacione bazë të telefonisë celulare janë vendosur në Ukrainën jugore dhe lindore të pushtuar duke përdorur pajisje kineze, ndërsa rrjetet e telekomunikacionit në jug mbështeten në serverë të kompanisë Huawei. Kjo ka krijuar një mjedis dixhital të mbyllur, të integruar me teknologji kineze të mbikëqyrjes, sipas Eastern Human Rights Group.
Ka gjithashtu dëshmi të një procesi të quajtur “juanizim”. Sipas grupit, 79 degë bankare në territoret e pushtuara shesin zyrtarisht juanin kinez. Ai është bërë tashmë monedha e dytë më e përdorur në këto zona, ndërsa bizneset po përdorin metoda të fshehta, si aplikacionet Alipay dhe WeChat, për të anashkaluar kufizimet ndërkombëtare.
Edhe pse Kina nuk e ka njohur zyrtarisht aneksimin e paligjshëm të Krimesë, “republikat” kukulla të krijuara nga Moska në Ukrainën lindore, apo pushtimin e pjesëve të Luhanskut, Donetskut, Zaporizhias dhe Khersonit, ajo po depërton gradualisht në hapësirën informative dhe kulturore të këtyre territoreve.
Blogerë dhe gazetarë kinezë kanë fituar qasje në zonat e pushtuara dhe kanë prodhuar përmbajtje për publikun kinez që pasqyron narrativat ruse. Gjatë betejës për Mariupolin, për shembull, korrespondenti i Phoenix TV, Lu Yuguang, raportoi përkrah forcave ruse, duke transmetuar versionin e tyre të ngjarjeve për miliona shikues.
Rusia përdor gjithashtu blogerë dhe artistë kinezë për propagandë. Këngëtarja kineze Wang Fang interpretoi këngën sovjetike “Katyusha” në rrënojat e teatrit të Mariupolit, ku forcat ruse vranë më shumë se 600 civilë që ishin strehuar aty gjatë muajve të parë të luftës në shkallë të plotë.
Qendra për mësimin e gjuhës kineze dhe shkolla private po hapen gjithashtu në rajonet e pushtuara. Një qendër studimi e gjuhës kineze në një universitet në Luhanskun e pushtuar ka ambiente dhe staf të dedikuar, çka tregon se synon të jetë më shumë se një iniciativë e përkohshme.
Yurii Poita, drejtues i seksionit Azi-Paqësor në Qendrën Ukrainase për Studime mbi Ushtrinë, Konvertimin dhe Çarmatimin, thotë se Kievi ka në dispozicion kanale të ndryshme komunikimi me Pekinin, përfshirë lidhje diplomatike, biznesi dhe inteligjence, dhe duhet t’i përdorë ato për të reaguar.
„Die chinesische Beteiligung stärkt Russlands Positionen in den besetzten Gebieten, trägt zur Aufrechterhaltung der Wirtschaftstätigkeit bei, unterstützt die industrielle Entwicklung, erleichtert die Ausbeutung natürlicher Ressourcen und trägt zum Aufbau einer Infrastruktur bei, die auch für militärische Zwecke genutzt werden kann“, sagte er.
„Die Ukraine muss Beweise für solche Aktivitäten vorlegen und China unter Druck setzen, seine Beteiligung zu reduzieren oder zu beenden.“ /Adaptiert aus einer Broschüre von Cepa/
Lini një Përgjigje