Sukseset e fundit të inteligjencës perëndimore në eliminimin e udhëheqjes iraniane kanë shërbyer si një paralajmërim ekzistencial për Pekinin zyrtar. Kjo e ka detyruar Kinën të përshpejtojë izolimin e saj teknologjik dhe forcimin e kontrollit të brendshëm, duke e parë sovranitetin mbi të dhënat si mbrojtjen e vetme kundër një fati të ngjashëm...
Lufta mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit nuk zhvillohet vetëm në qiell, në qendrat e komandës, në bazat ushtarake apo në infrastrukturat bërthamore. Ajo zhvillohet edhe brenda sistemeve informatike, në rrjetet e inteligjencës, në kanalet e fshehta të komunikimit, në zinxhirët e furnizimit teknologjik dhe në dyshimet që përshkojnë aparatet e sigurisë së shteteve autoritare.
Për këtë arsye, Pekini e ndjek me një vëmendje të veçantë atë që ndodh në Teheran. Jo për solidaritet ideologjik automatik, por për interes strategjik. Historia e afërt ofron një precedent serioz. Midis viteve 2010-2012, rrjeti i CIA-s në Kinë pësoi një nga komprometimet më të rënda në historinë e inteligjencës amerikane.
Sipas disa rindërtimeve, Pekini arriti të çmontojë një pjesë të konsiderueshme të aparatit klandestin amerikan, duke çuar në vrasjen ose arrestimin e dhjetëra burimeve. Shkaku i saktë mbetet i diskutueshëm, por një nga hipotezat më shqetësuese e lidh këtë katastrofë me Republikën Islamike të Iranit.
Në atë kohë, Irani po përpiqej të kuptonte se si ishte e mundur të ndodhte sulmi me virusin kompjuterik “Stuxnet” ndaj impiantit bërthamor të Natanzit. Ky program keqdashës, i atribuar Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, kishte goditur centrifugat iraniane për pasurimin e uraniumit, duke shkaktuar dëme fizike në infrastrukturat industriale përmes një arme informatike.
Ishte vërtet një pikë kthese: sabotimi nuk kishte të bënte më vetëm me eksplozivë, infiltrime dhe inkursione ushtarake. Ai mund të futej në zemër të një sistemi teknik dhe ta kthente kodin në shkatërrim material.
Sipas disa burimeve, gjatë këtyre hetimeve Teherani zbuloi se CIA përdorte faqe në dukje të padëmshme për të komunikuar me informatorët e saj. Pastaj ky informacion ishte ndarë me Kinën, ku agjencia amerikane përdorte mjete të ngjashme. Nëse ky rindërtim është i saktë, “Stuxnet” nuk prodhoi vetëm pasoja mbi programin bërthamor iranian. Ai kontribuoi në mënyrë të tërthortë në një shkatërrim të inteligjencës amerikane në Kinë.
Sot mund të hapet një kapitull i dytë i mundshëm. Operacioni i përbashkët amerikano-izraelian me vrasjen e zyrtarëve të lartë iranianë, përfaqëson një hap cilësor në luftën e inteligjencës.
Sepse nuk bëhet më fjalë vetëm për sabotimin e infrastrukturave, por për “prerjen e kokës” së udhëheqjes politike dhe strategjike të një shteti armik përmes një kombinimi të inteligjencës njerëzore, penetrimit informatik, mbikëqyrjes, lokalizimit dhe kapaciteteve ushtarake precize. Për Pekinin, ky operacion është një paralajmërim.
Sigurisht, Kina nuk është Irani. Ajo zotëron aparate sigurie shumë më të gjera, një kontroll të brendshëm më të sofistikuar dhe një kapacitet teknologjik jashtëzakonisht më të lartë. Por parimi mbetet i njëjtë: nëse Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli arrijnë të kombinojnë spiunazhin njerëzor, luftën informatike dhe sulmet e synuara kundër një aleati strategjik të Pekinit, atëherë edhe Republika Popullore duhet të rillogarisë rreziqet e saj.
Çështja nuk është se Xi Jinping i druhet një operacioni identik që mund të ndodhë nesër në mëngjes. Çështja është se çdo sukses i inteligjencës perëndimore kundër një regjimi armiqësor forcon bindjen kineze se siguria e shtetit duhet të jetë totale, parandaluese dhe e përhershme.
Që kur Xi Jinping mori drejtimin e vendit në vitin 2012, siguria kombëtare është shndërruar në qendër të politikës kineze. Nuk është më një sektor ndër të tjerë, por parimi organizues i shtetit. Siguria e Partisë, siguria teknologjike, ideologjike, sociale, ushqimore, energjetike dhe dixhitale: gjithçka përfshihet në të njëjtin vizion.
Në këtë këndvështrim, korrupsioni nuk është vetëm një problem moral apo ekonomik. Ai është një dobësi sigurie. Një zyrtar i korruptuar mund të blihet. Një oficer i paguar keq mund të afrohet për bashkëpunim. Një funksionar lokal i shantazhueshëm mund të bëhet një portë hyrëse për inteligjencën e huaj.
Në vitet 2000, kombinimi i korrupsionit, pagave të ulëta dhe mungesës së transparencës mund të ketë favorizuar aftësinë e agjencive amerikane për të rekrutuar burime brenda aparatit kinez. Dhe pikërisht këtu qëndron një nga arsyet e thella të fushatave të mëdha antikorrupsion: jo vetëm eliminimi i rivalëve politikë, por mbyllja e hapësirave për penetrimin e fuqive të huaja.
Pra, shtypja e brendshme ka edhe një logjikë kundërspiunazhi. Çdo spastrim është një mesazh për Partinë Komuniste: askush nuk është i paprekshëm, askush nuk është jashtë kontrollit qendror, askush nuk mund të ndërtojë rrjete autonome.
Natyrisht, kjo makineri shtypëse prodhon edhe dobësi. Nëse drejtuesit, oficerët dhe funksionarët jetojnë në një klimë dyshimi të përhershëm, disa mund të kenë frikë, pakënaqësi ose mosbesim. CIA duket se synon pikërisht këtë terren.
Përhapja e videove propagandistike të drejtuara ndaj burimeve të mundshme kineze, sidomos pas spastrimeve të profilit të lartë në Ushtrinë Popullore të Çlirimit, tregon se Uashingtoni përpiqet ta shndërrojë klimën e frikës në një mundësi rekrutimi.
Mesazhi është i qartë: kush është ambicioz, i aftë apo shumë i dukshëm rrezikon të eliminohet nga sistemi; prandaj mund të jetë më mirë të bashkëpunojë me Shtetet e Bashkuara. Është një logjikë e vjetër e inteligjencës: rekrutimi nuk bëhet vetëm për para, por edhe për frikë, hakmarrje, zhgënjim apo për shkak të ndjenjës së pasigurisë personale. Pekini e di këtë. Dhe pikërisht për këtë arsye, pas çdo krize ndërkombëtare që demonstron fuqinë e spiunazhit perëndimor, do të priret të forcojë edhe më tej kontrollin, verifikimet, mbikëqyrjen dhe disiplinën e brendshme.
Një tjetër pikë vendimtare lidhet me teknologjinë. Shpërthimi i pajisjeve të përdorura nga Hezbollahu në vitin 2024, që i atribuohet një operacioni të sofistikuar infiltrimi në zinxhirin e furnizimit, tregoi sa i cenueshëm mund të jetë një sistem që varet nga komponentë, platforma apo mjete të jashtme.
Edhe këtu është i qartë mësimi për Pekinin: çdo teknologji e huaj mund të jetë një “Kalë Troje”. Kina e përballon prej vitesh këtë problem. Për një kohë të gjatë, edhe administratat kineze kanë përdorur sisteme operative perëndimore, veçanërisht Microsoft Windows.
Por prej më shumë se një dekade, Pekini po punon për zëvendësimin e softuerëve, komponentëve dhe arkitekturave të huaja me alternativa vendase. Nuk është vetëm një zgjedhje industriale. Është një zgjedhje e sigurisë kombëtare.
Autarkia teknologjike kineze lind edhe nga kjo frikë: që kodi i huaj, komponenti i importuar apo aplikacioni i zakonshëm mund të shndërrohen në mjete survejimi, sabotimi apo lokalizimi. Lufta kundër Iranit, me përdorimin e kamerave, aplikacioneve, përgjimeve dhe programeve shkatërruese, e forcon këtë perceptim.
Për Pekinin, sovraniteti i së ardhmes kalon nga kontrolli i plotë i zinxhirit: çipat, rrjetet, sistemet operative, të dhënat, platformat, telekomunikacionet, inteligjenca artificiale dhe infrastrukturat kritike. Dhe Kina nuk kufizohet vetëm në mbrojtje.
Ajo disponon kapacitete të konsiderueshme sulmuese. Operacione të atribuuara grupeve të lidhura me Ushtrinë Popullore Çlirimtare apo Ministrinë e Sigurisë së Shtetit, si Volt Typhoon dhe Salt Typhoon, tregojnë një strategji më të gjerë: infiltrimin e infrastrukturave kritike, telekomunikacioneve dhe rrjeteve të ndjeshme të kundërshtarëve.
Këto operacione nuk janë thjesht spiunazh. Janë përgatitje e fushëbetejës. Në rast krize mbi Tajvanin, Detin e Kinës Jugore apo në Paqësorin Perëndimor, aftësia për të njohur, ndërprerë apo sabotuar rrjetet logjistike amerikane do të ishte vendimtare.
Marrëdhënia mes Pekinit dhe Teheranit nuk i ngjan aleancave të strukturuara të Perëndimit. Është një raport më oportunist, fleksibël, i ndërtuar mbi interesa konkrete: energjia, tregtia, shmangia e sanksioneve, bashkëpunimi diplomatik dhe teknologjik, dhe ndonjëherë edhe inteligjenca.
Ky fleksibilitet është një avantazh. Pa një arkitekturë formale shumë të dukshme, të dy vendet mund të ndajnë informacion kur u leverdis dhe të mbajnë distancë kur kostoja politike rritet. Megjithatë, dobësimi i Iranit pas goditjeve të fundit krijon pasiguri mbi të ardhmen e këtij bashkëpunimi.
Pasoja më e rëndësishme ekonomike lidhet me përshpejtimin e ndarjes teknologjike globale. Çdo operacion perëndimor kundër Iranit forcon në Kinë idenë se varësia nga teknologjitë e huaja është një rrezik ekzistencial. Lufta bëhet kështu një karburant për autonominë teknologjike kineze.
Kjo do të thotë më shumë investime në gjysmëpërçues vendas, më shumë kontroll mbi kompanitë teknologjike dhe më shumë kufizime për produktet e huaja. Por autarkia ka kosto: kërkon kohë, kapital dhe sakrifica në efikasitet. Kina mund ta reduktojë varësinë, por vështirë se mund ta eliminojë plotësisht në një periudhë afatshkurtër.
Ajo që bie në sy është se Kina nuk ka nevojë të goditet drejtpërdrejt për të reaguar. Asaj i mjafton të vëzhgojë çfarë u ndodh të tjerëve. Irani, Hezbollahu apo Venezuela bëhen pasqyra paralajmëruese. Kështu lind gjeopolitika e frikës: Kina i trembet infiltrimit, SHBA zgjerimit kinez, Irani “prerjes së kokës”, Izraeli rrethimit rajonal.
Secili forcon sigurinë e vet, duke rritur pasigurinë e të dytit. Pekini nuk ka gjasa të ndryshojë rrënjësisht strategjinë e tij për shkak të luftës kundër Iranit. Përkundrazi, do ta përdorë atë për të konfirmuar bindjet ekzistuese.
Bota ka hyrë në një fazë konkurrimi total, ku siguria e shtetit përkon me mbijetesën e regjimit. Përgjigjja kineze do të jetë e parashikueshme: më shumë spastrim, më shumë kundërspiunazh, më shumë mbikëqyrje, më shumë autarki teknologjike dhe më shumë kujdes ndaj çdo infrastrukture të huaj.
Lufta e padukshme s’ka nevojë për deklarata zyrtare. Ajo zhvillohet në serverë, telefona, programe, satelitë, ambasada, universitete dhe kompani teknologjike. Operacioni kundër udhëheqjes iraniane tregon se informacioni mund të vrasë një regjim.
Kina e ka nxjerrë përfundimin e saj: në luftën e shekullit XXI, kush humbet kontrollin mbi të dhënat, humbet kontrollin mbi pushtetin. Dhe për Partinë Komuniste Kineze, ky është kërcënimi më i madh nga të gjithë./Pamfleti nga “Inside Over”
Lini një Përgjigje