FLASH
Shkruar nga Paolo Rossetti
Si po fshihet kriza sociale pas zhurmës për armatime. Retorika nacionaliste e Zagrebit dhe Beogradit, po shërben si një mjet politik për të larguar vëmendjen nga varfëria dhe dështimet e brendshme ekonomike...
Rekrutim ushtarak, blerje armësh, takime institucionale të shtyra. Kroacia dhe Serbia duket se janë në konflikt dhe disa spekulojnë se tensioni mund të shpërthejë në një përplasje me pasoja të paimagjinueshme.
Por në realitet, shpjegon Azra Nuhefendiç, gazetare dhe shkrimtare boshnjake, e cila bashkëpunon me të përditshmen e Triestes, “Il Piccolo”, të dyja vendet janë aq të dobëta ekonomikisht sa nuk mund të përballojnë as mbështetjen e ushtarëve, të cilët kanë frikë se do të përdoren si mish për top.
Ato po përpiqen vetëm të fitojnë besueshmëri te opinioni i tyre publik në emër të nacionalizmit ekstrem, pas të cilit fshihen problemet serioze sociale dhe ekonomike të dy realiteteve territoriale që po shpopullohen.
Ndërkohë, Serbia dhe Kroacia vazhdojnë të ndërhyjnë në punët e Bosnjës, duke u përpjekur të bindin ato pjesë të popullsisë që janë më të ngjashme me to në kulturë dhe fe.
Presidenti kroat Milanoviç ka anuluar takimet e planifikuara me Serbinë. A po rritet tensioni në Ballkan? Dhe nëse po, deri në ç’masë?
Është e gjitha një mashtrim. Asnjëri nga dy vendet nuk ka forcën të bëjë asgjë. Ata po “pështyjnë” në oborrin e fqinjit të tyre, por pa hyrë në të. Nuk mund të bëjnë asgjë dhe as që kanë ndërmend të bëjnë asgjë.
Gjithçka që thonë është vetëm për konsum të publikut të tyre. Të dyja vendet janë në një gjendje të vështirë politike, janë hipernacionaliste dhe kjo nuk ndihmon në nxitjen e ekonomisë apo krijimin e vendeve të reja të punës.
Megjithatë, të dyja vendet po blejnë armë. A nuk është kjo një shenjë shqetësuese?
E njëjta gjë po ndodh në Evropë, edhe nëse nuk ka luftë. Evropianët nuk kanë nevojë për 800 miliardë euro në shpenzime për armë dhe mbrojtje, shifër kjo që ka planifikuar BE-ja. Prapa kësaj qëndrojnë lobistë që nxisin blerje të shfrenuara armatimesh sipas logjikës së shekullit XIX.
Megjithatë, Kroacia blen mallra të dorës së dytë nga vendet e tjera të NATO-s. Një vend si Kroacia, anëtare e Aleancës Atlantike dhe BE-së, nuk mund të sulmojë Serbinë, e cila nga ana tjetër nuk mund të përballojë sulmimin e kroatëve, duke qenë se ata janë anëtarë të këtyre organizatave ndërkombëtare.
Pra, mosmarrëveshjet midis kroatëve dhe serbëve janë vetëm për spektakël?
Ata po u tregojnë fuqinë popullsive të tyre, për të mos përmendur faktin se sa keq janë gjërat në këto vende. Kroacia dhe Serbia po shpopullohen sepse njerëzit nuk mund të jetojnë më atje, veçanërisht të rinjtë.
Serbia ka përjetuar dy vjet demonstrata shumë të justifikuara studentore. Por asgjë nuk ndodhi. Presidenti Vuçiç ndihet ende rehat në pushtet sepse kontrollon të gjitha mediat; tani po përpiqet të marrë kontrollin e të vetmes media që ofron ndonjë lloj opozite, rrjetit N1.
Disa kohë më parë, u përgjuan biseda midis një besniku të Vuçiçit dhe pronarit të këtij rrjeti, ku diskutohej se si të heshtte edhe ky zë i fundit i opozitarizmit. Kjo është media e fundit që nuk kontrollohej nga presidenti.
A ekziston një problem i klasave sunduese në Ballkan?
Është e rëndësishme të kujtojmë se shumë politikanë serbë patën një dorë në luftën në Bosnjë dhe Hercegovinë, morën pjesë në luftën në Kroaci dhe më pas u konvertuan nga komunistë të linjës së ashpër në turbonacionalistë. Megjithatë, Milanoviç nuk mund t’u refuzojë turistëve serbë të drejtën për të vizituar bregdetin kroat, sepse ai ka nevojë për ta.
Ndërkohë, edhe disa analistë kanë shprehur alarmin sepse të dy vendet kanë rikthyer shërbimin e detyrueshëm ushtarak. A nuk është edhe kjo një shenjë shqetësuese?
Ata nuk do të dinin se çfarë armësh t’u jepnin këtyre ushtarëve, ku t’i fshihnin apo si t’i ushqenin. Është e gjitha një dredhi për të larguar vëmendjen nga problemet e vërteta: nuk ka para, vende pune, nuk ka drejtësi. Në këto vende, duhet të luftosh me shtetin. Mungojnë të drejtat elementare, të gjitha sistemet janë shkatërruar, dhe korrupsioni është shumë i përhapur.
A është i gjithë Ballkani një katastrofë? Kur bota ta largojë vëmendjen nga luftërat në Ukrainë dhe Lindjen e Mesme, a do ta kuptojë më në fund se ekziston një zonë depresive e Evropës?
Ekonomikisht, ata po shesin gjithçka. E bënë me industrinë, dhe tani me ujin, pyjet dhe tokën. Djali i madh i Trump vizitoi së fundmi Banja Llukën, në Republikën Serbe të Bosnjës. Dhe nuk shkoi për të vendosur lule në memorialin e luftës.
Ai ishte përpjekur më herët edhe në Beograd të blinte atë që ka mbetur nga selia e ish-Jugosllavisë në qendër të qytetit, dhe populli u rebelua. Kush e di se çfarë do t'i ofrojnë këtë herë? Në këto vende, klasa politike është diskredituar, duke u mbështetur në aparatin ideologjik të nacionalizmit, te Kisha Katolike në Kroaci dhe Kisha Ortodokse në Serbi. Por këto janë kombe të destinuara të shkërmoqen.
Por a nuk ekziston rreziku i përplasjes midis Kroacisë dhe Serbisë?
Serbia nuk mund t’i bëjë asgjë Kroacisë dhe anasjelltas, megjithatë të dyja nuk kanë hequr dorë kurrë nga ndarja e Bosnjës dhe Hercegovinës. Ato ndërhyjnë në politikën e brendshme të Bosnjës, duke synuar popullsinë ortodokse për të minuar institucionet boshnjake. Zagrebi bën të njëjtën gjë me katolikët. Por serbët, ortodoksët, katolikët dhe myslimanët janë që të gjithë qytetarë të Bosnjës./Pamfleti nga “Il Sussidiario”
Lini një Përgjigje