FLASH
Shkruar nga PamfletiChristopher Nolans „Odyssee“, das Ende der Zivilisation des Krieges und die Reise zur Sonne, die niemals untergeht
Nolan geht über das homerische Abenteuer hinaus und präsentiert einen Film über den Menschen, Macht, Führung und die Folgen des Krieges. Sein Odysseus verlässt den Thron, während Penelope sich angesichts von Ruhm und falschen Mythen für das Leben entscheidet.
Christopher Nolan, der nicht ohne Grund als Meisterregisseur des 21. Jahrhunderts gilt, sorgte mit „Die Odyssee“ schon lange vor dem Kinostart für Furore.
Abgesehen vom Marketing-Gerede, das in der Filmbranche mittlerweile üblich ist, hat die Rückkehr des Dramas auf die Leinwand, die schon oft von verschiedenen Autoren inszeniert wurde, einen Sturm der Entrüstung ausgelöst, der das Internet seit fast einem Monat erfasst.
Die Kontroversen reichten von Verschwörungstheorien bis hin zur Unzufriedenheit homerischer Puritaner, die selbst unter unseren Turbofolk-Omnologen nicht fehlen.
Abgesehen von den Debatten, die das weltweite Interesse geweckt haben, blieben die drei Stunden der Wiederaufführung von Homers Meisterwerk jedoch unbeachtet.
Nolans „Odyssee“ ist nicht einfach nur eine moderne Adaption eines der Meisterwerke der Weltliteratur. Der Film schafft ein Werk, das weit über die Abenteuer des Odysseus und deren schockierende Darstellung hinausgeht. Nolan spricht über den Menschen, Führung, Krieg und vor allem über Zivilisation.
Das Werk beginnt in der bedrückenden Atmosphäre, die über Ithaka liegt, wo Freier um Penelope werben. Die Britin Anne Hathaway erweckt es durch eine romantische Interpretation zum Leben, die an John Galsworthys „Apple Blossoms“ erinnert.
Nolans Penelope ist nicht die klassische und majestätische Figur, die wir aus dem von Irene Papas mit großem Verdienst geschaffenen Bild in Erinnerung haben.
Hathaways Penelope ist vor allem eine Frau. Sehnsucht und Liebe zu ihrem Mann sind die stärksten Gefühle, die sie dem Zuschauer vermittelt. Sie erscheint als romantische Penelope, bereit, den Thron zu verlassen und mit dem Mann, den sie liebt, durchzubrennen. Dann sollen die Götter tun, was sie schon immer wussten und wollten: die Geschöpfe, die sie angeblich liebten, quälen und ihnen Tag für Tag das Leben zur Hölle machen.
Eine Nacht vor seiner Abreise nach Troja fleht Penelope Odysseus an, Agamemnon mit seinem wahnwitzigen Ehrgeiz allein zu lassen. Einem Ehrgeiz, der nicht einmal seine Tochter Iphigenie verschonte, die Agamemnon für seinen eigenen Ruhm opferte.
Nolans Penelope übertrifft sogar Homer, als sie Odysseus inständig bittet, noch in derselben Nacht an Bord zu gehen und der unvergänglichen Sonne entgegenzusegeln. Sie erscheint nicht als eine der starken und strengen Frauen der Antike, sondern als eine Frau unserer Zeit, die die Tage des Lebens höher schätzt als Ruhm und falsche Mythen.
Më pas vjen akti i dytë, intermexo që rrëfen versionin e Nolanit për poemën homerike dhe sjell përballjen e dy divave. Odiseu i Matt Damonit, më shumë përjetim sesa lojë aktoriale, dialogon me Kalipson e Charlize Theronit.
Ishulli Ogjigia i nimfës Kalipso nuk paraqitet si një Eden me gjelbërim dhe jetë të shfrenuar për Odiseun. Ai shfaqet si një breg i shkretë pranë detit, ku heroi i Trojës përpiqet të mbledhë copat e anijes së mbytur bashkë me të gjithë ushtarët e tij.
As nimfa nuk shfaqet si një mbigrua posesive, që adhuron burrin të cilin e ka mbajtur peng për shtatë vjet. Ajo vuan, sepse e kupton se po mban pranë vetes, gabimisht, dikë që nuk e do. Edhe pse demenca ia ka fshirë kujtesën, Odiseu përmend Penelopën në ëndërr dhe mban karficën me perëndeshën Athina, dhuratë nga bashkëshortja e tij.
Pushtimi dhe djegia e Trojës vijnë përmes rrëfimeve të Odiseut në ishullin e Kalipsos. Nolan sjell tragjedinë e Homerit dhe e paraqet luftën me një realizëm tronditës.
Ashtu si në “Oppenheimer”, ku Nolan e trajton tmerrin e bombës bërthamore si një kërcënim aktual, ndërsa fuqitë e mëdha e përmendin përdorimin e saj sikur të flasin për bukën dhe djathin, edhe Troja e tij ngrihet si një paralajmërim kundër luftës dhe pasojave shkatërruese të saj për njerëzimin.
Një nga zgjedhjet më interesante të filmit lidhet me Helenën dhe Klitemnestrën. Nolan nuk i sjell ato përmes një provokimi snob. Dy motrat u martuan me dy vëllezër: Agamemnonin dhe Menelaun, mbretërit e Mikenës dhe Spartës.
Lupita Nyong’o interpreton të dyja rolet, pa e bërë menjëherë të dallueshme se pas të dyja figurave qëndron e njëjta aktore. Zgjedhja e Nolanit për ta sjellë Helenën si një grua me ngjyrë shkaktoi polemika, kryesisht mes puritanëve dhe atyre që mbeten të fiksuar pas imazhit klasik të gruas që shkaktoi Luftën e Trojës, një bjonde me sy bojëqielli.
Kultura europiane dhe Rilindja e përpunuan këtë imazh, ndërsa puritanët e kontinentit të vjetër e ruajtën dhe e trashëguan më tej.
E njëjta kulturë e paraqiti edhe Jezu Krishtin si një burrë të bardhë me sy blu, megjithëse ai ishte një hebre semit nga Lindja e Mesme, rajon ku njerëzit kishin përgjithësisht lëkurë të zeshkët dhe flokë të zinj.
Kështu paraqiten edhe Helena dhe Klitemnestra në vazot antike greke të shekujve IV dhe III para Krishtit, me flokë të errët dhe lëkurë të zeshkët.
Zgjedhja metaforike e Nolanit për përkatësinë racore të Helenës përcjell një mesazh për rikthimin te racionaliteti historik dhe logjik. Regjisori thyen klishetë që një ideologji mbisunduese i ka rrënjosur në kulturën europiane.
Megjithatë, finalja përbën pjesën më emocionuese dhe më të fuqishme të filmit. Hakmarrja e Odiseut ndaj pretendentëve që kishin shkelur ligjin e Zeusit për mikpritjen, “Trajtoji miqtë ashtu siç dëshiron që ata të të trajtojnë ty”, vjen me gjithë forcën dramatike që i dha Homeri.
Në fund, “Odisea” e Christopher Nolanit shkon përtej veprës së kolosit të letërsisë botërore dhe i jep poemës antike një zgjidhje krejt tjetër.
Odysseus weiß, dass er im Laufe von zwanzig Jahren Zeus' Gesetz mehrfach gebrochen hat. Selbst als er alle Freier tötet, bricht er es. Deshalb dankt er ab und macht sich mit Penelope auf den Weg zur Sonne, die niemals untergeht.
Nolan schildert damit den Niedergang einer rohen und brutalen Zivilisation, die durch die Gier nach Macht und Reichtum zugrunde gerichtet wurde. Odysseus und Penelope brechen auf in der Hoffnung, an der Seite des Mannes, den sie lieben, ein friedliches Leben ohne Schuldgefühle zu finden.
Ein filmisches Werk, das eine Lektion über das Leben, Führung, Krieg und vor allem über die heutige Zivilisation, die sich an einem Scheideweg befindet, vermittelt. / Broschüre
Lini një Përgjigje