TAGS-AT E JAVËS

Lifestyle14 Korrik 2026, 19:10

Sheqer mes yjeve, zbulimi i ri mund të ndihmojë në zbardhjen e origjinës së jetës!

Shkruar nga Pamfleti
Sheqer mes yjeve, zbulimi i ri mund të ndihmojë në zbardhjen e
Foto ilustruese

Astronomët kanë identifikuar një lloj sheqeri në hapësirën ndëryjore, një zbulim që mund të ndihmojë shkencëtarët të kuptojnë më mirë se si u formuan përbërësit bazë të jetës në Univers.

Bëhet fjalë për eritrulozën, një sheqer që gjendet edhe në natyrë, përfshirë te mjedrat, si dhe në disa produkte kozmetike për nxirjen e lëkurës. Ai u zbulua në një re të madhe gazi dhe pluhuri pranë qendrës së galaktikës sonë, Rrugës së Qumështit.

Për ta identifikuar këtë molekulë, studiuesit përdorën dy radioteleskopë në Spanjë, të cilët analizuan sinjalet elektromagnetike të emetuara nga reja ndëryjore. Më pas, këto sinjale u krahasuan me mostra laboratorike, duke konfirmuar praninë e eritrulozës në gjendje të gaztë.

Sheqernat nuk kanë rëndësi vetëm në ushqim. Në biologji, ato janë burim energjie për qelizat dhe përbëjnë elementë thelbësorë të molekulave si ADN-ja. Pikërisht për këtë arsye, zbulimi i molekulave të tilla në hapësirë konsiderohet me rëndësi për kërkimet mbi origjinën e jetës.

Ky nuk është zbulimi i parë i përbërjeve organike në galaktikë. Gjatë dekadave të fundit, astronomët kanë identifikuar molekula që lidhen me materialin gjenetik dhe me strukturat bazë të qelizave. Gjithashtu, mostrat e sjella nga asteroidi Bennu në kuadër të misionit OSIRIS-REx të NASA-s përmbanin sheqerna të tjerë, përfshirë një përbërës të rëndësishëm të ADN-së.

Sipas astrofizikanes Erika Hamden nga Universiteti i Arizonës, eritruloza nuk është një molekulë e domosdoshme për jetën, por mund të shndërrohet lehtësisht në forma të tjera sheqernash që konsiderohen të rëndësishme në proceset prebiotike.

"Është një shembull i pastër i lëndës që thjesht noton nëpër galaktikë", tha Hamden.
Zbulimi mbështet hipotezën se shumë prej përbërësve kimikë të nevojshëm për lindjen e jetës mund të kenë qenë të pranishëm në renë ndëryjore nga e cila u formua Sistemi Diellor, dhe jo domosdoshmërisht të jenë sjellë më vonë në Tokë nga kometat apo asteroidët.

Studiuesit synojnë tashmë të kërkojnë molekula të tjera sheqeri në rajone të ndryshme të galaktikës, me shpresën se do të hedhin më shumë dritë mbi proceset kimike që i paraprinë formimit të jetës.

astronomët universi

Lini një Përgjigje