FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Now in my old age, I feel compelled to confess my truth, as I lived it. I'm talking about modest men, who never boasted about their achievements, and about others who were silenced by the regime and buried in nameless tombs. In no case do I undertake to usurp the monopoly of the truth or to claim laurels for an event where I was a casual attendee, even though I tried to feel a little bit my friends, who tactfully and kindly avoided me: "Byrazer, open your eyes... don't get confused... because you still have two months left"! Worry that stuck with me like a talisman, from the morning of May 21, 22 and 23, 1974, even followed me for the following months, until I was released. However, everything I saw and heard in those three days, I would not want to take to my grave.
It was the first time I heard this topic spoken openly, even though I had been under surveillance all my life, but when I heard the conjectures from the mouth of a protagonist, it was special. I tried to find relatives of Ali, until I contacted one of his villagers, who recommended a niece, married in Uznovo.
I met him and told him who I was, but he didn't welcome me, he even let me understand that apart from his maiden name and being from a mahal, he had nothing to do with Afi Hoxhallar.
The fellow villager insisted on his:
"I don't know what he said to you, he's a slave brother." She is also the cause of the quarrel with Zejnullah's daughter, which was the reason for the uncle's arrest and punishment".
"Maybe she is wrong, she admitted that they are from the same family, but they are not related by blood".
"C'lafos, do you or I know him!? We grew up in a village"!
"That's what he said"!
"Pa-pa-pa what rabbits, the fever of fear has entered, how much they deny even their relative"?!
"She refused to have a relationship."
"Will we go together"?
"Agreed".
We went the next day.
The workers had gathered in the hangars and were discussing politics, someone was shouting that the future will be better, the other expected that they would die of hunger, because the farms were being distributed to the beylers and agallars, back in power.
The companion entered, and after two minutes came out in the company of a lady wrapped in a scarf. I recognized the woman the first day, who blushed as soon as she saw me, maybe she was terrorized by the presence of a stranger.
"Why did you deny uncle Alina, my sister"? - the fellow villager wrote to him.
"I have reeds, Selo"! - he answered and his eyes widened.
"This is my uncle's friend, my teleshman"!
"I don't remember uncle, not his friends"!
"Don't you understand that communism turned the horseshoes away from the sun, my dear"?!
"Aman Selo, take my neck"! - he begged almost in tears.
"I'm sorry! You don't have to worry, times have changed", I intervened.
"No one protects us, brother! They will take your name"!
“Natyrisht kanë mbjellë frikë, po të jesh krenare për xhaxhanë tënd, që iu kundërvu sistemit pa iu dridhur qerpiku dhe sot meriton të nderohet”.
“Ku do ta gjejmë që ta nderojmë, i ka humbur emri dhe hija”! – u shkreh në vaj.
Teksa rrekej të mbyste dënesat, supet iu drodhën dhe herë-herë kthente kokën drejt hangarëve.
“Pse druhesh”? – e pyeta.
“Kam kunatin këtu”!
“Thirre, ç’të keqe ka”?
“Do marrë vesh brigadieri”!
“Punë e madhe, po pastaj”? – u hodh bashkëfshatari.
“Na hoqe kafshatën e kalamajve, Selo”!
“Akoma ke frikë ti? A e di kush është ky”? – shënjoi me gisht nga unë.
“Jo”!
“Shefi i kuadrit të Degës së Brendshme, moj tutkune”!
U step, ndofta s’u besoi veshëve.
“Lermë rehat, Selo vëllai, mos u tall me mua”!
“Pse, për t’u tallur kemi ardhur ne?! Është pe vërteti, o shushkë”!
Hija e policëve të komunizmit dhe uniforma blu, ishte më shumë se impresion, për mbesën e një të dënuari politik. Një polic i asaj kohe, të kallte datën, shefi i kuadrit të bënte gjëmën, vetëm emrin t’iu dëgjoje, jo të kishe të bëje me ta.
Nga poshtë shamisë, ngriti një palë sy të shqyer e të përlotur që shprehnin frikë, panik, terror, pyetje, shpresë… dhe m’i nguli me mosbesim.
“Motër, është e vërtetë! – ndërhyra. – Tash ca muaj gjërat kanë ndryshuar, polici dhe shefi i kuadrit, s’janë më qenie të pakapshme nga njeriu i thjeshtë. Perënduan shefat që bënin biografitë, në demokraci bëjmë vetëm politikën e personelit”.
Ngriu me kryet lart, mbi fytyrë iu ndeh një zbehtësi meiti, iu morën këmbët dhe u plas mbi një cung fiku.
“E vërtetë është kjo”? – pyeti sy çakërritur.
“Sigurisht”!
Punëtorët që panë kolegen duke qarë, u afruan, por s’e kuptuan ç’kish ngjarë. Nja dy të rinj që më njihnin qysh nga fushata zgjedhore, m’u drejtuan:
“Shefo, ç’e mirë të solli këtyre anëve”?
“Kisha një takim me këtë zonjën”!
“Me këtë?! Kjo është shoqe, i nderuar”!
“Pse e gjykoni keq”?
“Është me komunistët”!
“S’besoj të jetë e tillë, mbesa e mikut tim të burgut! Përsërite se s’ma zuri veshi”? – dhe zgjati qafën.
“Është plotësisht e vërtetë”!
“O Zot, ç’kemi hequr ta bindnim, të votonte për ne”!
“Për Partinë Demokratike kam votuar”! – u hodh gruaja, nga trungu ku ish ulur.
“Jo moj, jo”!
“Për kokën e fëmijëve”! – u betua.
“Na e prure majë hundës, moj të ngrënça hallvanë”!
“Ç’të bëja, kisha frikë”!
“Nga kush, moj”?
“Nga brigadier”! – dhe ktheu kryet e tromaksur.
“Nga ai spiuni, moj”?! – e pasoi me një sharje ordinere.
“Qetësohu, do takohemi më vonë”, – e mbylla, u zgjata dorën dhe u largova. Pa hedhur pesë hapa, dëgjuam:
“Selo, o Selo”! një meso burrë iu afrua dhe diç folën.
Kur erdhi, më kumtoi se pasdite do takoheshim me vëllanë e Aliut dhe burrin e mbesës.
Në orën e caktuar, zura një tavolinë karshi një të moshuari, që e njihja nga koha e internimit dhe një më i ri.
Kur erdhi Sela, iu drejtua klientëve kundruall:
“Pse rrini atje”?
“Kemi një takim”! – u hodh më i riu.
“Me kë, o”?
“Me një mik”! – ia pati i vjetri.
“E njihni”?
“Jo”!
“Ky është miku”!
“Si!? Ky me ty”!?
“Po”!
“Tamam ky”!?
“Ky po ju them”!
“Si, si, ky”!?
Gajasjes së Selës, dy të tjerët, iu përgjigjën me habi, kurse unë s’po iu besoja syve.
Me Muharremin kisha punuar dy vjet dhe s’e kisha ditur, se mund të kishte ndonjë lidhje me Aliun. Mbante mbiemrin Hoxha dhe hiqej veteran lufte, të gjithë i druheshin, sepse e mendonin hafije, unë më shumë se të tjerët. Prej vitesh shërbente në stallat e kuajve dhe qeve; atje hante, atje flinte, atje rrinte, në fshat shkonte një, apo dy here, në muaj.
Përflitej për vese, sidomos në çështje nderi dhe kishte relata të ngushta me brigadierin e operativin, gjë që më detyroi t’i rrija larg. S’e imagjinoja pse sillej kësisoj, ndoshta bënte jetë dyfishe, si shumë anonimë në atë regjim, por qenia partizan, m’u duk e mjaftë, për të ruajtur distancën.
Jetë dyfishe
O Zot, ç’tjetërsim pësoi personaliteti në socializëm! U deformua karakteri, u përçudnua mentaliteti dhe individi bënte jetë të dyzuar; qeshte kur duhej të qante, qante kur duhej të qeshte, të tjera bluante në tru, të tjera shprehte.
Lindi homo-amorfi, hibridi ‘Shiva’ gjysmë burrë e gjysmë grua, roboti me mekanizëm të komanduar, në vend të trurit, me zemër krudele që qarkullonte limfë, në vend të gjakut. U projektua; l’uomo nuovo, impianti me zemberek, në vend të trurit, robi-kameleon, me njëqind lëkurë, vampiri homofag, me dhëmbë çatallë, kuçedra e gatshme të shqyente të afërmin, në emër të Partisë, madje t’i pinte gjakun, evlatit!
Për t’ju fshehur ndërgjegjes, sajuan pamjen-karnaval dhe ngjitën maska për t’iu mbuluar hallkut. Lejfenizimi ngjizi dhe instaloi sistemin e regjimin maskë!
Maska dhe maska, dhe maska kudo…!
Një për rrugë, një për punë, një për mbledhje, një për kafene, një për shkollë, një për stadium, një për kinema, një për teatër, një në takime me të njohur, një me të panjohur dhe kur mbyllej dita e kthehej në shtëpi, i flakte mënjanë, për të vënë më të shëmtuarën, maskën familjare.
Maska shtëpiake ishte më e pështirë, sepse lipsej cicëruar me masë edhe brenda kuvlisë. Mos o zot të shpëtonte ndonjë xhevahir që e dëgjonin fëmijët dhe të nxirrnin zbuluar në mexhlis.
Në shtrat ku shpresoje të ishe i njëmendtë, duhej të zotëroje orgazmat dhe të dominoje ëndrrat, se vaj medet, po të shfaqej ndonjë fantazmë borgjeze, që ndëshkohej njësoj si zhgjëndrrat.
Askund dhe askush s’guxonte të shfaqte fytyrën reale. Mbase në arkivol! Por, pasi të shprehje kënaqësinë se po vdisje i lumtur, që lije Partinë të fortë! Pra, edhe pasvdekja, dënohej njësoj…! U gjeneruan maskat. Maska dhe maska, dhe maska kudo…! Lipsej të mohoje të tjerët dhe veten.
Propaganda, premtoi lugën e florinjtë dhe të ardhmen e ndritur. Teksa lufta klasore lëshoi frerët dhe vazhdonte të prodhonte armiq në fshat, në qytet, në qendra pune, në shkolla, në reparte ushtarakë, gjer në celulën familjare, një urrejtje e shfrenuar, që do ta zilepsnin edhe kanibalët, u kall në gjirin e masave; eliminuan etërit e Kombit, elitën intelektuale, patriotët e pavarësisë, të edukimit, të evropianizimit; bllokuan gjer në ndrydhje dhe i zëvendësuan me paçavuret bolshevike të socrealizmit (gënjeshtrës), literaturën e traditës dhe trashëgiminë popullore; didaktikën ‘Makarenko’ e shndërruan në palavi sociale, që ndikoi në intoksikimin kolektiv.
Banditët antropofagë, iu këndonin vrasësve:
“Tradhtarët porsi miu, i dënon Bedri Spahiu…”! “Armiqtë në varr, tradhtarët në litar! T’u pimë gjakun! T’u bëjmë hakun! T’i varim! T’i vrasim! T’i presim! T’i dhjesim”!
“Urra-a-a-a”! ovacionet i dhanë emrin epokës. Nisi tollovia kolektive:
Shembull themeli edukativ, u bënë anëtarët e Byrosë Politike të Komitetit Qendror të Partisë së Punës Shqipërisë, lapërdharët që zgërdhiheshin në posterat e ngulur në fasadat e atdheut, që ndanë gratë dhe braktisën fëmijët, për t’iu gëzuar të rejave të bukura, të arsimuara, sidomos të partishme.
Majmunët i imituan dhe anatemuan të afërmit e farefisin, nënën, babanë, motrën, vëllanë, pse s’u bënë me komunistët në kohë të luftës, po zunë barrikadën matanë.
U shprish gjenetika, lindi një grup gjaku “komunist”, që nën shembullin e shëmbëlltyrave pa din e iman, qenë gati të këpusnin çdo gjen e çdo fije, që i lidhte me familjen; emër, mbiemër, racë, fis, të afërm e të largët, madje të ndërronin edhe gjakun.
“Do bëj dializë”! – ulërinin delirantët në delirium ideologjik.
“Nga se vuani”? – i pyeste mjeku.
“Nga epilepsia klasore”!
“Ju zuri, do ta hiqni”! – këshillonin pragmatistët
“Duam gjak të ri”! – ngulnin këmbë delirantët në delirium.
“Ç’gjak o rezilë”? – merakoseshin prindërit.
“Gjakun e Partisë”! – dhe delirantët flaknin portretin e prindërve e, puthnin “Njëshin”.
Telendarët u vetë-shpallën vullnetarë permanent. S’lanë aksion rinie pa marrë pjesë, për të “pastruar” biografinë. Vunë në qafë nga një shami me surratet e dy të pafytyrëve, një djali-femër, me kazmë e, një femre-mashkull, me pushkë dhe punonin sa për tre, me synim të mbushnin gjoksin me SSS, S, S, S, S, të mëdha e të vogla. Sa mbyllej muaji, e shtynin edhe një, edhe dy, edhe tri të tjerë.
“Do rri gjersa ta përfundojmë këtë vepër”! – shpallte telendari.
“Sikur të bënim dhe një hekurudhë tjetër”! – hidhej i ngjashmi.
“Për ku, ore”?
“Për në Sazan, pastaj dhe një tjetër nga Sazani në Durrës”!
“Sikur është det në ato anë”!
“Ku lë det pa tharë dhe mal pa çarë, Partia jonë syshqiponjë”!
“Të rrojë Partia”!
“Parti, gjithë bota”!
“Urra-a-a-a! Parti-Enver, jemi gati kurdo…”!
“Pse mos të bëjmë edhe një për në hënë”! – hidhej më telendari.
“Për në hënë”?!
“Pse jo”!
“Të lumtë goja! Si s’na shkoi mëndja më parë”!
“Ku do t’i mbështesim shinat”? – shprehte habinë ndonjë skeptik.
"The Party and Comrade Enver know"! - bloodshed awaited him.
"Long live the mountains, friend Enver"!
"Hooray! Party-Enver, we are ready whenever..."!
"Why, the American imperialists will trample in front of us"?! - defended the idea first.
"Hang the bag to the fraudsters, surely they have nothing to step on"!
"As for the ideal, only Marxism-Leninism can conquer the globe and the galaxies"!
"Glory to Marx, Engels, Lenin, Stalin"!
"Even Enver"!
"Enver above others, because he is fighting neck to neck, with the enemies of communism"!
"It is the shining beacon of the world proletariat"!
"Oh, how lucky we were"!
"We are lucky that Enver was born here"!
"Welcome Enver, boy, we missed you", said the boys.
"Taken from my days"!
"Even from mine"!
"How would you have fared if you hadn't been born at all, or if you had been born in America"?!
"Sh-ë-ët, squeeze your ass, only this earth gives birth to lions"!
"As if I've heard of one over there from China..."?
"Two lions that the world has, one Asia, one Europe..."!
"Ehu-uu, the Chinese is big, but ours is giant".
"Hooray! Party-Enver, we are-ready whenever".
"Dad, I hate you"! - cursed prodigality.
"I love you, son"! - his father replied.
"Why was I born a kulak"? - accused the curse.
"Others made us, I gave birth to the zeng"!
"Mother, why did you take me with my father"? - he returned to his mother.
"With whom shall I live, my son"?
"With the Party, my"
"Where was the Party at that time"?
"You don't know the office secretary, you"!
"Hodon, watch"!
"Yes, my"!
"He was two years old when I gave birth to you"!
"I'm black on his side, because he knew how to hunt down communists"!
"He was a gendarme, son"!
"That's how it looked to you, it was disguised with a Party mission"!
"I knew, when I do it for the second time, I will keep it in mind"!
The people of Lapangjo lost sight of their feet, to lose track of the village, the city, the neighborhood, the village, the alley, the house, the tribe, the brotherhood. Boys like Nuri arranged marriages with communist girls in order to stay in the province where they performed military service. "Let it be that it's completely lame, blind, crippled, wise, malukate, just to escape the war, the truthers were aware of it, drove it without knowing it!
Being ready to do any stupid thing, for the survival of the children they were trying to bring to life, they married a woman to escape the mud and corn bread, the insolent gyvenden of the city or çyryk, syphilitic and venereal, on the condition to be close to the government and provide the groom with a comfortable life. Memory.al
Lini një Përgjigje