FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Now in my old age, I feel compelled to confess my truth, as I lived it. I'm talking about modest men, who never boasted about their achievements, and about others who were silenced by the regime and buried in nameless tombs. In no case do I undertake to usurp the monopoly of the truth or to claim laurels for an event, where I was a casual attendee, although I was eager to feel a little bit my friends, who tactfully and kindly avoided me: "Byrazer, open your eyes... don't get confused... because you still have two months left"! Worry that stuck with me like a talisman, from the morning of May 21, 22 and 23, 1974, even followed me for the following months, until I was released. However, everything I saw and heard in those three days, I would not want to take to my grave.
Continues from last issue
"Where did he hit you"?!
"In the old beer"!
"Are you bleeding?"
"No bro, shit"! – and came out again, tying the udders. The water in the taps was running redder than ever.
"I put my palms together on the first curl. Blood”?
"The communists drowned the world in blood, now they are bringing it to us with pipes"! I pumped my fists, one, two, three times. "I'll be excused for ibret", but...! (The towel turned black).
"If you wanted to see black, kill the communists, they have sterile blood and tar soul..."! - said Nuni.
"Put your head in the water, what have you become as a curvaceous boy"!
"Black is the blood, Zake"? – and waved the towel at him.
"What blood, don't close your mind, you've become like a coal miner to me"!
"I see it, I see it"!
"Eyes that crack you see, don't you"!
"Gallery dust, O Zake..."!
Friu-u, friu-fiu-fi, the snakes started hissing.
Appeal!?
"On appeal! N'ap-eeee-el”! howled Tellalli.
"After the appeal wash off, let's go"!
Punishment earrings
The crowd poured into the central square from the cross-aisles, as the hum of the burgograd rang with the roar of the waterfall of the stream and shattered the wailing oshtima.
"All roads lead to Rome"! the old people said; "All the dogs will take you to the square", Shyqi translated, and the brown-haired girl hurried to get in line to escape the cops.
The square was filled with ghosts escaping from hell.
So, the whistles stopped and an officer with two policemen took the top of the stairs, followed by Medi Noku, with two or three laros.
I saw the yellow officer first.
"Start"! - the yellow man ordered and wrote something in a notebook.
"Hats off"! - shouted the policemen.
The three hundred heads formed a lush panorama: gray heads, black, yellow, big, small, from which the smell of male sweat burst out, the smell of which shrunk the thorns of the fence.
From behind the infirmary, there was a trio, two young men holding an old man by the arm, who was barely walking.
"You masquerades! – the trio reached the bottom of the stairs. - "You wanted to delay us, huh"!?
"The old man made a needle..."!
“S’i hamë këto dokrra ne”!
“Jo, Por dokt…”!
“Jak, hekurat këtij bandillit”! “Si urdhno, shoqi komandant”!
“Ishte i sëmu…” – tentoi të mbrohej mjerani. “Prengë, shkopin tjetrit”!
“Si urdhno”! – një tub i zi u plas në shpinën e qyqarit, si kamxhik ferri.
“Kthehi durt pas, a ndive, or tëj”? – gjermankat hynë në një palë duar.
“Fluturën në mish, Jak”!
“Si urdhno, shoqi komandant”! – zhurma e vidës kriq-friq gërvishti heshtjen.
“Kum-kum-kum”, u koll dikush. Tingulli shkërbeu gongun e altoparlantit të burgut.
“Me kë don mu tall, i dënuem”? – polici imcak, u zgjat mbi majat e çizmeve.
“Me veten”!
“E din ti, se njitu ky a Partëja”! – u trys polici tjetër. “Kum-kum-kum”! Kolla s’i mori leje policit.
“Qetësi të dënuem, se pasha Zo… idealin, kena m’u…”! Por kolla vazhdoi paprerë, kum-kum-kum.
“A sekretar byroje nji ky, or tëj”! – dhe tubi vazhiti mbi shpina.
Pas bishtit të turmës u dha mjeku i burgut, u avit avash-avash, diç i pëshpëriti kryetarit të zyrës teknike dhe u tërhoq, ky i fundit, u kërrus drejt oficerit.
“Qetësi të dënuar”!
“Mjau-mjau”! – kuisi macja që nga çatia e kapanonit tim.
“Ore, do pushoni ju apo…”?!
“Mjau-mjau”! – macja-spiune, ngriti njërën këmbë nga maja e kulmit, diç lëpiu nën vete dhe ja pati një mjau-mjau të çjerrë.
Asnjë pipëtimë veç maces, mjau-mjau! “Çiç moj shpirrë”! – i shfreu oficeri.
“Mjau-mjau”! – ia ktheu macja.
“Jak, Prengë, sillini ata dy karafilët, t’i shohin tërë mileti”!
“Njitu pra, se pasha z,z,z… idealin e partëjs, tapo t’i këpus durt krejt”!
“Zgjidhe, o Jak”!
Mjau, mjau.
“Si urdhno, shoqi komandant”! – por tashmë hekuri kish prekur ashtën dhe gjaku kullonte çurkë.
“Të dënuar, këta dy donin të na vononin me qëllim…”!
Mjau…!
“Të jetë hera e fundit, se për ideal…”!
Mjau-mjau!
-“Po ti tutkun, e gjete të sëmuresh në orën e apelit”?
Mjau…!
“More vesh”? – iu trus plakut dhe u shfreu shoqëruesve: – “Hyni në radhë”! Të ndëshkuarit u futën me shokët.
“Partia shpreson të rehabilitoheni, ndërsa ju…”!
Mjau-mjau…!
“…s’doni që s’doni”! – na përfshiu me një shikim atëror dhe vijoi: – “Ne ju dalim borxhit, po ju s’doni t’i hyni rrugës së drejtë…”!
Mjau-mjau!
“…përpiqemi me të mirë, ju prapë s’do…”!
Mjau-mjau!
“…më qafë paçi veten”!
Mjau, mjau!
“Hajt të parët”!
“Dy, katër, gjashtë,…., njëqind e gjashtë, dyqind e gjashtë, treqind e gjashtë, plus njëqind e nëntëdhjetë, turni i dytë, plus tre në spital, plus tetë në birucë, pesëqind e shtatë”.
Mjau-mjau.
“Në rregull”? – iu kthye policëve.
Mjau!
“Si urdhno shoqi komandant”! Fifi-fri-fiu, fiu, friu-iu.
Mjau!
“Shpërndahuni”!
“Apeli mbaroi”!
Mjau.
“Harrove macen, o komandant”!
Mjau.
“Ç’punë ka komanda me macet”?!
“Është në numër me ne, gjersa ha bukën e qeverisë! Sh-sh-sh-t! 731-shi…”!
“Posta”! – zëri i Malos zaptoi rrethimin me tela.
“Paska postë sot”?
“Kështu duket”!
“Epo shyqyr, se na u tha syri tash dy javë”!
“Erdhi Thanasi”?!
“Edhe tellalli”!
“Dëgjoni, ‘re milet”.
Zëri i çjerrë gjëmoi grykës së përroit, gërrici telat gjembaçë dhe u qep hinkës së Fanit, po kur nisi të thërriste emrat, seç përftoi një timbër mjalti:
“Bejo Kalaj, Njazi Bylybashi, Pashuk Bardhi, Andon Treska, Gjet Kadeli, Haki Slatina, Pavllo Popa, Fiqiri Muho, Riza Kamenica, Luan Koka, Xhevdet Zeqo, Xhevit Qesja, Milto Feshti, Zef Ashta, Bashkim…, Pajtim…, Luigj Miri, Kadri Thaçi, Marash Gjoka, Apostol Thana, Ylber Merdani, Myslim Iljazi, Çaush Çoku, Çun Mhilli, Mustafa Bylyshi, Sotir…, Mehmet…”!
“Vampir”!
“Lanet”!
“S’e zgjedhke dot emrin, vëllaçko”!
“E di”.
“Sa vjeç vate ti”?
“Nja tetëdhjetë”.
“Po ai flama”?
“Oh-u, nja dy dhjetëshe më pak”!
“S’paske faj, ta paska vjedhur”!
“Falem nderit”!
“Ndërroje, or burrë”!
“Të pret 731-shi me një dhjetëshe pas kurrizit”!
Kakofoninë e ndërpreu tellalli: …, Abdullah…, Vasil…, Myftar…, Haki….,Petref…, Enver…”!
“Qenef”!
“Hy-h, tu shoftë emri”!
“Ç’faj kam unë”?!
“Është i mallkuar”!
“E di, po lindi pas meje”!
“Ndërroje, mo”!
“Kollaj ajo punë, po kush ta bën se”!
Me gjyq, or burrë!
“Me një tetëdhjetë lekësh pas kresë, që mandej të harrohet edhe emri, edhe varri, edhe…”!
“Vërtet”!?
Sërish tellalli mbyti kakofoninë: “Vesel…, Vasfi…, Vat…, Muhamet…, Mynir…, Maxhun…, Pjerin…”, etj., etj., etj,.
“Bjere këtu”!
“Këtu, ore”!
“Këtu, ‘re”!
“Njitu bre, Vata a n’punë”!
“Bjere, ma jep, ma nep, nëma, a e jëmja, a i yti aj zarfi”!
“O Zot, u mbush viti”!
“Unë dy”!
“Kam njëzet vjet, pa një letër”!
“Të rrojë partia e zarfë-shqyerësve”! – u hodh marroku.
“Si the, bre”?!
“Shyqyr që s’më shkruajnë, se do m’i binin shalëshqyera”! – dhe bëri tej.
“Ani! Ani”!
“…, deri sa mbaruan të gjitha”.
“Po maces s’i paska shkruar kush”? – marroku i ra sheshit rreth e qark dhe u rikthye ku ishte.
“Ajo është jetime, të atin ia vranë, se donte të arratisej, të ëmën ja shqyen minjtë”! – ja pati Esati.
“Ndaj vajton majë çatisë, e gjora”!
“M’i lumtë, ç’i paska bërë hakun”!
“Kujt, bre”?
“Maçokut! Një armik më pak”! – marroku duartrokiti: – “Urra-a”!
“Është femër dhe e shton gjene tufën” – ja prishi qejfin Xhelal beu.
“Po mashkullin ku do ta gjejë?
“O-u-a, meshkuj ka këtu, sa të hajë dreqi me të birin”!
“S’i qasen se është spiune! Veç në e përdhunoftë Prengë Rrapi”! – marroku iu ngjit grupit tjetër. “Si the, or mik”?
“Hajde ta zhdukësh atë fare”! – ndërhyri Tomor Allajbeu.
“Sh-sh-sh-t, 731-shi… agjitacion dhe propaganda”! – Esati tregoi kufijtë e nenit famëkeq.
Atyre që ishin në punë, letrat ua tërhoqën shokët, kurse ne rishtarët e Repsit, qëndruam gjersa përfundoi dengu i zarfeve, nga kurioziteti, sepse askush s’priste letër, pa mbërritur haberi në familje.
Pas transferimit, letrat shkonin në adresën e vjetër. Kartelisti përtonte t’i lexonte, po lipsej edhe një korrier, t’i çonte në adresën e re, ndaj i binin shkurt, i kallnin në grykën e sobës dhe mbyllej meseleja; kësisoj ua shtonin mundimet armiqve dhe kënaqnin mazokizmin.
Madje edhe familjarët që vinin për takim, i kthenin mbrapsht, pa konsideruar tri ditë rrugë, për të kapur zemrën e Mirditës, sepse makinat s’i merrnin, hotelet s’ua hapnin derën, ndaj ecnin udhë pa udhë, me trasta në krah. Verës, e shtynin një farë soj, dremisnin pas ndonjë mullari apo ferre, por dimri ishte beterr, temperaturat zbrisnin nën zero, binte shi, borë, frynte firificka dhe asnjë s’të qaste në prag.
“Parja e ngre ujin përpjetë”! predikonte Xhaf Dema, por as kjo s’pinte ujë.
“S ‘i honepska njeri paret, edhe kur i ke, or Xhaf, sepse zbatojnë porositë e shokut Enver”:
“T’ua bëjmë jetën skëterrë armiqve të jashtëm e të brendshëm”! dhe zagarët i zbatonin pikë e presje. “Fundja, mirë t’iu bëhet, ç’kërkojnë që bredhin pas armiqve”?!
U largova shpresëshuar.
Kush mori letër zuri ndonjë cep, vetëm apo dy e nga tre dhe lexonin, dikush me sy, dikush me zë. Poshtë akacies, pashë Zaken me një zarf në dorë, e kthente mbarë e prapë, si të kish stampuar mbi syprinë fotot e të dashurve.
Ula kryet dhe mora tatëpjetë.
“Eh mo çapaçul, si je nashti”? “Më mirë”.
“E more ndonjë çikëz veten, mo”?
“Më tjetër” – dhe bëra për nga fjetorja.
“Ore djalkë, a s’vjen një çiçkë këtuzë, në paç kohë”! – më ftoi me takt.
“Kohë? O-hu-u, kam edhe tre vjet, or mik”!
“Jo bre, nuku dua kaqkë, më mjaftojnë pesë minuta, sa të më këndosh këtë kartën”! U ktheva dhe u ula pranë tij.
“I dashur baba, jemi mirë, këtë gëzojmë edhe për tynë! Sot mbaron lejen Fatua dhe u ulmë të të shkruajmë këtë kartë,… lusim të gjenj shëndoshë e mirë, siç jemi edhe ne këtejza”!
Letra me shkrim të gjerë dhe plotë gabime ortografike, vijonte me ca detaje të parëndësishme, si filani është kështu, fistani ashtu, gjer te lajmi kulmor:
“Nashtithi po të napim dy sihariqe. E para: të dielën martuam Verën, po s’bëmë dasmë, se krushqve iu vdiq gjyshi në Burrel. Ngritëm aheng pa saze, po e premë kur erdhën krushqit me dhëndrin dhe dy dajkot nga Moglica, ce s’vinte, ne me këngë, ata me qefin. Ama Verën e dhamë, ndë miq të mirë”!
“Fat çupkës dhe dhëndrit, jarabi! Mos paçin kësmetin tim dhe të gjyshit”! – shfreu një oh-of nga thellësia e gjoksit, teksa dy pika loti, përshkuan brazdat e thella dhe ranë mbi zarfin që mbante në duar.
M’u mblodh një lëmsh në fyt, por vazhdova: “Nusja e Takut lindi çun, një djalkë buçko, tre qillo e gjysëm. Nusja dhe kërthiu janë mirë dhe të marrin dorën. Emrin do t’ia vemë Riza…”!
“Si bre, si!? Djalkë!? Po këtëzë t’më kishe llëçitur të parën, mo”!
“Tani i erdhi radha”!
“O Zot, ç’farë haberi! Më lindi djalë, o miq”! – klithi, më rrëmbeu letrën dhe e nanurisi, si të mbante ndër krahë foshnjën e shumëpritur. – “S’i humb fara Riza Kamenicës bre Nevzatkë, o lugat i paudhë”! – dhe e puthi letrën si të puthte kopanecin.
“Sa më gëzove, o bir”! – s’kuptohej në m’u drejtua mua, apo foshnjës në Kamenicën e largët. – “Dale të të puth në ballë, mo”! – më ngjeshi buzët e njomura nga lotët, më giciluan mustaqet dhe m’u bë se më puthi im atë.
“Mbaje veten, bre Zake”!
“U bëra gjysh, mo”! – dhe hidhej përpjetë i përlotur.
"As far as I know, you were a grandfather"!
"I was a grandfather of Kechesh! Nashtithi, I am the man's grandfather, bro"!
"Congratulations, with a long life and white luck, to grow up with mother and father, with grandmother and grandfather"!
"Thank you for the honor and at the wedding jarabi, see my urata, son"! The news made him so happy that he lost interest in the rest.
"Leave the others, this one who talks about Riza sing to me"! - he put his finger on the lines, not knowing exactly where those words were.
I repeated this two or three times, but he did not hold back because he flew to the seventh heaven:
"God protects the chimney of Riza Kamenica"! – and was written in tears. - "The people of Rufjan remembered that they would close my door, if the hearth of Riza Kamenica is not extinguished, you sterrofçi tar and don't remain nam e nishan"! - with the card in his hand, he made for the square...!
I went to the bedroom, but at the door I remembered that I was unwashed and changed direction.
"What is Tomor doing"? - I asked my friend Tomor Balliu, in the private kitchen.
"I'm heating a kettle of water for the clothes."
"Can I have a bucket, to wash"?
"Take two, the fire is on"!
In the shed I took the clean clothes, hung the deck in a free box and returned to get water.
"If they needed more, we made a sound"! - Tomca filled two buckets for me.
"I believe it is enough"!
"This is how you are tarred, not even the river washes you"!
"Gallery, brother"!
"Go now, wash"!
I went into the alcove where I undressed, bathed and lathered, but the mud covered the cement underfoot and there was no foot. I lathered a second time, rubbed with a wool until my gums scalded, but the soles of my hands remained as black as they were at first.
"The day is gone, oh God"! After two hours it was ten. Relieved of the pain, I lay down on the bed and my eyes closed. Sleep? I don't know...! Dreams of galleys and policemen were removed from the brain, memories faded, hopes fled and gave way to apathy that plagued me like a vampire. I was surrounded by darkness without contours and without horizon, with the speed of falling into the abyss and I plunged into the abyss of oblivion...! Another Black night awaited me. Black people? Zezona with the third mound, they would accompany us like the cross behind the back of Christ./Memorie.al
Lini një Përgjigje