FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The Constitutional Court has left in force the property compensation law of 2022 thus overturning the appeal of the Muslim Community.
In the lawsuit, the methodology of calculating the financial compensation for the properties for which the cadastral item has changed was contested.
This is because, according to the new law, more than 10,000 files will be re-evaluated from scratch with the new scheme, while penalized are those owners who are affected by the change in the cadastral item, who will have to settle for only 10 per percent of the property's value in the market today.
But in the decision taken today by the Constitutional Court, it is stated that the claims raised by KMSH do not stand, as their demands are foreseen in the changes made to the law in November 2022.
We recall that on November 9, 2023, the Constitutional Court suspended the law on property restitution and compensation. The reason for the suspension of the implementation of the law was the Muslim Community of Albania. They filed a lawsuit calling the law unfair, and the Constitutional Court made a decision to suspend it until a final decision is made. With the suspension of the law, the 2.3 billion ALL allocated fund for 2023 was burned.
Notice of the Constitutional Court:
The Constitutional Court of the Republic of Albania on 13.12.2023 and 12.01.2024 considered in a public plenary session case no. 18 (K) 2023 of the Basic Register, with the applicant Muslim Community of Albania, with object: "Repeal of point 2 of article 1 and points 1 and 2 of article 2 of law no. 77/2022, dated 17.11.2022 "On some additions and changes to law no. 133/2015 "On the treatment of property and completion of the property compensation process", as incompatible with the Constitution of the Republic of Albania. Repeal of points 2, 3/1 and 3/2, letter "c", added to the Decision of the Council of Ministers no. 223, dated 23.03.2016 from point 3 of the decision of the Council of Ministers no. 313, dated 24.05.2023 "For some additions and changes in decision no. 223, dated 23.03.2016 of the Council of Ministers "On determining the rules and procedures for the assessment and execution of the final decisions on property compensation and the distribution of the financial and physical fund for property compensation", amended, as incompatible with The Constitution of the Republic of Albania. Repeal of point 8 of the decision of the Council of Ministers no. 313, dated 24.05.2023 "For some additions and changes in decision no. 223, dated 23.3.2016 of the Council of Ministers, "On determining the rules and procedures for the evaluation and execution of final decisions on property compensation and the distribution of the financial and physical fund for property compensation", as amended", in the part that adds point 16/7 in decision no. 223, dated 23.03.2016 of the Council of Ministers, as incompatible with the Constitution of the Republic of Albania. The suspension of the implementation of these acts until the entry into force of the final decision of the Constitutional Court."
The Constitutional Court, after considering the request and claims presented by the applicant, as well as the objections of the interested entities, the Assembly of Albania, the Council of Ministers and the Property Handling Agency, at the end of the consideration of the case today, on 13.02.2024, by majority vote and unanimously for one claim, decided to reject the claim.
More specifically, the Court notes that:
1) The applicant requested the repeal as unconstitutional of Article 1, Point 2, of Law no. 77/2022, which amended article 6, point 7, of law no. 133/2015, determining that for compensation decisions, determined by value and not yet executed, from the period of recognition of the right to compensation until the date of publication, the expropriated entities will benefit from indexation, according to the official value of inflation and the bank interest, according to the annual average issued by the Bank of Albania at the time of its entry into force, claiming that this provision violates the principle of legal certainty.
Në lidhje me këtë pretendim, Gjykata vlerësoi se neni 6, pika 7, i ligjit nr. 133/2015 përmban dy koncepte, indeksimin sipas normës së inflacionit dhe llogaritjen e interesit bankar për vonesat në ekzekutimin e pagesës së kompensimit financiar.
Gjykata vlerëson se të dyja këto koncepte përmbushin detyrimin e shtetit për shpërblimin e drejtë. Gjykata e vlerësoi nenin e mësipërm bashkërisht me nenin 16, pika 6/1, të ligjit, i cili përcakton qartësisht se llogaritja e interesave bëhet deri në ditën e ekzekutimit të vendimit të kompensimit, pra deri në marrjen e shpërblimit.
2) Kërkuesi ka kërkuar, gjithashtu, shfuqizimin si antikushtetues të pikës 1 të nenit 2 të ligjit nr. 77/2022, që ka ndryshuar pikën 2 të nenit 7 të ligjit nr. 133/2015 dhe të pikës 2 të nenit 2 të ligjit nr. 77/2022, që ka shtuar edhe pikën 3 në nenin 7 të ligjit nr. 133/2015, duke pretenduar se bien ndesh me parimin e sigurisë juridike, të drejtën e pronës private dhe shpërblimin e drejtë të saj, si dhe parimin e barazisë përpara ligjit dhe të mosdiskriminimit.
Në lidhje me këto pretendime, Gjykata vëren, fillimisht, se ndryshimet e miratuara me ligjin nr. 77/2022 erdhën si rezultat i vendimmarrjes së kësaj Gjykate nr. 4, datë 15.02.2021 dhe vendimmarrjes së GJEDNJ-së në çështjen Beshiri dhe të tjerë kundër Shqipërisë të datës 17.03.2020, në vijim të të cilave ligjvënësi duhej të merrte masa për të rregulluar legjislacionin në fuqi për trajtimin e pronës me qëllim që të garantohej shpërblimi i drejtë i pronës në pragun minimal prej 10% të vlerës së saj, sipas zërit kadastral aktual, në rastet kur zëri kadastral i saj kishte pësuar ndryshime.
Në rastin konkret, Gjykata vlerësoi se ndryshimet e bëra nga ligjvënësi përmes dispozitave të kundërshtuara kanë marrë parasysh këto vendimmarrje dhe garantojnë shpërblimin e drejtë të pronës, sipas nenit 41 të Kushtetutës.
3) Me të njëjtat argumente si më lart kërkuesi ka kërkuar edhe shfuqizimin si antikushtetues të nenit 2, pika 2, të ligjit nr. 77/2022, në pjesën që shton pikën 5 në nenin 7 të ligjit nr. 133/2015.
Në lidhje me këtë pretendim, Gjykata vlerësoi se ky parashikim ligjor jep garanci akoma më të larta, pasi garanton një shpërblim më të lartë sesa pragu minimal prej 10%, duke e ruajtur 10%-shin si standard minimal të kompensimit të përcaktuar nga GJEDNJ-ja, në çështjen Beshiri, etj. kundër Shqipërisë.
4) Për sa i përket kërkimit në lidhje me shfuqizimin e pikës 2 të VKM-së nr. 313/2023, në pjesën që ka shtuar pikat 3/1, 3/2, shkronja “c”, kërkuesi ka pretenduar cenimin e parimit të sigurisë juridike, së drejtës për pronën private, së drejtës për shpërblim të drejtë, parimit të proporcionalitetit dhe parimit të barazisë përpara ligjit e mosdiskriminimit.
Gjykata konstatoi se pika 2 e VKM-së nr. 313/2023 ka pasqyruar me të njëjtën përmbajtje ndryshimet në formulën e përllogaritjes së kompensimit të parashikuar në ligj. Për sa kohë, kjo e fundit nuk u gjet në papajtueshmëri me Kushtetutën, Gjykata vlerësoi se edhe kjo dispozitë e VKM-së nuk bie ndesh me Kushtetutën.
5) Për sa u përket pretendimeve në lidhje me pikën 8 të VKM-së nr. 313/2023, që ka shtuar pikën 16/7 në VKM-në nr. 223/2016, kërkuesi ka pretenduar se bie ndesh me parimin e hierarkisë së akteve.
Për sa u përket këtyre pretendimeve, sipas nenit 116 të Kushtetutës, Gjykata vlerësoi se parashikimi i nenit 8, pika 5, të ligjit nr. 133/2015 të ndryshuar me ligjin nr. 77/2022, përmes të cilit Këshilli i Ministrave është i autorizuar të përcaktojë rregullat dhe procedurat e shpërndarjes së kompensimit, radhën e përparësisë ndërmjet formave të kompensimit, si dhe rregullat për kompensimin nëpërmjet një ose disa formave bashkërisht, përmban delegimin e nevojshëm për rregullimin e parashikuar në pikën 8 të VKM-së nr. 313/2023 në lidhje me kompensimin përmes dy formave, atij financiar dhe fizik.
Vendimi përfundimtar do të shpallet i arsyetuar brenda afateve ligjore të parashikuara nga ligji nr. 8577, datë 10.02.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë”, i ndryshuar dhe Rregullorja për Procedurat Gjyqësore të Gjykatës Kushtetuese.
Ligji i ri “Për trajtimin e pronës dhe përfundimin” u miratua në nëntor të vitit 2022 dhe nis zbatimin në fillim të 2023. Ligji u ndryshua pasi Kushtetuesja rrëzoi skemën e kompensimit dhe qeveria u detyrua të ndërhynte.
Sipas ligjit të ri, më shumë se 10 mijë dosje do të rivlerësohen nga e para me skemën e re, ndërsa të penalizuar janë ata pronarë që preken nga ndryshimi i zërit kadastral, të cilët do të duhet të mjaftohen vetëm me 10 për qind të vlerës që ka prona sot në treg.
Por një ndryshim i rëndësishëm është edhe hapja e afatit për dosjet e patrajtuara në fazën e parë. Janë më shumë se 7 mijë dosje, një pjesë prej të cilave në Gjykatën e Shkallës së Parë, të cilat do të rimerren në shqyrtim nga Agjencia e Pronave. Afati për rivlerësimin e tyre përfundon në 31 dhjetor 2024.
Kështu, pavarësisht kontestimeve dhe betejave ligjore me grupet e interesit, qeveria nuk hoqi dorë nga skema e vlerësimit të pronës, bazuar mbi zërin kadastral të saj në kohën e shpronësimit. Pra, nëse ka qenë tokë bujqësore, vlera e kompensimit do të jetë për tokë bujqësore dhe nëse ka qenë tokë truall, do të kompensohet si e tillë edhe sot. Por gati gjysma e vendimeve janë pasuri që kanë qenë jashtë vijës së verdhë, ndërsa sot kanë statusin e tokës truall. Këto familje do të përfitojnë vetëm 10 për qind të vlerës që kjo pronë ka sot në treg.
" The financial assessment of the final decisions must ensure that the total value of compensation, regardless of the form of compensation, is not less than 10 percent of the value of the property, calculated according to the current cadastral item. For this purpose, when the cadastral item has changed for the property recognized for compensation, as well as from the evaluation of the final decisions, according to points 1 and 2 of this article, it results that the expropriated entity benefits from less than 10 percent of the value of the property calculated according to the current cadastral item, the property recognized for compensation is assessed based on the current cadastral item ", the law states.
Lini një Përgjigje