FLASH
Shkruar nga Pamfleti
How the "strongmen" of Fier won their battles with justice, dropping charges of murder and other crimes, avoided extradition requests from Italian justice and moved to the business world, where for years they have been feeding on public finances, benefiting from tenders from million euros, in the absence of competition.
The investigation by the prosecutor's office of the public denunciation of the socialist deputy in the district of Fier, Petro Koçi, in July 2021 for the capture of public funds in this city by crime, could be the key to opening the "Pandora's Box" of financial sources of organized crime .
"Protagonists of drug trafficking and violence have already legalized business entities that win public tenders. They do this through direct connections with any institution holders, through the threat of certain officials who execute the procurements, through the elimination of competitors in the tendering process, threatening the owners of business entities. Empowered, especially by laundering the dirty money in the construction industry, they continue to appropriate colossal profits from our taxes", - wrote then MP Koçi on his Facebook account.
He repeated the same attitude during a television interview. This description of the activity of organized crime in Fier by MP Koçi, similar to the activity of the Camorra in Italy, became the subject of a referral by the Judicial Police to SPAK, with which a complaint was registered for corruption and for "Violation of equality of participants in tenders...". Four days after the registration of the report, after listening to the statements of MP Koci, prosecutor Edvin Kondili decided not to start the criminal proceedings, dated July 30, 2021.
Koçi affirmed in SPAK that his statements were general and in accordance with the perception of the electorate. According to him, this assessment was reinforced by the attitude of local officials, who did not welcome his statements. This was noticed by their public reactions.
Prosecutor Kondili has argued that Koçi did not have any evidence, concrete information, facts or witnesses and therefore concluded that his claims do not contain elements of criminal offenses.
Asked by INA Media, MP Petro Koçi said that he had spoken with complete conviction. After repeating the support for SPAK, Mr. Koçi considers the invitation to give statements not very normal. "My call to SPAK could have been avoided. I suggested that the law enforcement agencies in Fier should be called to witness the phenomena politically denounced by me", he explained.
Four years before Petro Koç, in October 2017, the chairman of the DP, Lulzim Basha, denounced the hostage-taking of a young man in Fier. He posted on his Facebook profile an anonymous message, which was sent by a police officer. According to the whistleblower, a 20-year-old man was kidnapped and held hostage for three days by "Renato Çami" and the police did not intervene. The post stated that the hostage taker was the biggest sponsor of SP in Fier. The Fier Police said that the event was reflected on the official website of the State Police. According to the police, on October 3, 2017, the materials for the criminal offense of "Illegal Deprivation of Liberty" were referred to the Fier Prosecutor's Office, since on the same date a 20-year-old FL citizen, beaten by several people and held hostage for a few hours in a flat. The Prosecutor's Office of Fier did not respond until the publication of this article, if it has taken any action on this report.
From murder charges to public tenders
The character accused by Basha, 52-year-old Renato Sali, is known in Fier as Renato Çami. Although he has stayed away from public attention and his name is rarely mentioned in the media, he is not an unknown name for justice. Court documents, which INA Media owns, show that he
was taken as a defendant by the Prosecutor's Office of Fier together with Gramoz Yzeir for the murder of Xheladin Qelija in 1998. The Court of Fier, on November 8, 2010, declared only Gramoz Yzeir guilty. For Sal, it was stated that there was no evidence, as the witnesses had given contradictory statements against him. The decision was also upheld by the higher courts.
To INA Media's question about SPAK regarding possible proceedings registered against Renato Sali, this prosecutor replied that, in April 2004, criminal proceedings no. 131, for "Organization and management of criminal organizations", "Unauthorized production and possession of military weapons and ammunition", in large quantities and in cooperation, and for "Forgery of documents". The Prosecution of Serious Crimes has announced its incompetence and has sent the acts to the Prosecution of Fier.
The Prosecutor's Office of Fier did not respond until the publication of this article to the request for information regarding the current progress and status of this proceeding. On the other hand, this prosecutor informed that proceedings no. 1783 of 2019, suspended in 2020. The information provided does not clarify the criminal offense.
Po ashtu, Prokuroria e Fierit nuk ktheu përgjigje lidhur me ecurinë e hetimeve për disa çështje për të cilat Sali ka qenë i dyshuar, si dhe statusin aktual të tyre. Renato Sali sot është një sipërmarrës, që ka fituar dhjetëra miliona euro nga tenderët publikë të bashkive dhe të Albpetrol-it. Në vitin 2014 ai ka blerë për 2.6 milionë lekë 50% të kuotave në shoqërinë AGA-1 sh. p. k., në Fier, me objekt të veprimtarisë tregtimin e karburanteve, sektorin e ndërtimit, import-eksport, etj. Shoqëria është regjistruar në 2005-ën më kapital fillestar 100 mijë lekë. Deri në vitin 2022, shoqëria zotëron kapital në vlerën 52.7 milionë lekë, nga 26 milionë e 350 mijë lekë secili prej ortakëve.
Sipas të dhënave të publikuara në Open Procurement Albania, shoqëria AGA-1, që prej vitit 2016 e deri para pak muajve, ka fituar 38 tenderë nga pushteti vendor. Nga Bashkia e Fierit ka fituar 23 tenderë dhe 15 të tjerë prej Bashkisë së Roskovecit, me vlerë mbi 790 milionë lekësh ose rreth 7.5 milionë euro. Pothuajse gjysma e tyre, 15 tenderë, janë me flamur të kuq për mungesë konkurrence. Bashkia e Fierit prej dekadash drejtohet nga socialistët dhe që prej vitit 2015 nga Armando Subashi, ish-gjyqtar dhe ish-deputet i Partisë Socialiste. Prej vitit 2015 edhe në krye të Bashkisë së Roskovecit është socialistja Majlinda Bufi.
Prej vitit 2019 AGA-1 ka fituar 10 tenderë nga Albpetrol, me vlerë 695 milionë lekë, afro 7 milionë euro. Nga 10 tenderë të fituar, gjashtë identifikohen me flamur të kuq. Në pesë raste ka munguar konkurrenca, ndërsa në një prokurim janë skualifikuar të gjithë garuesit, përveç fituesit. Thuajse të gjitha tenderat e fituara janë për furnizimin e këtyre institucioneve me karburante të llojeve të ndryshme.
Të dhënat tregojnë se Sali dhe ortaku i tij janë nga përfituesit më të mëdhenj të fondeve publike në Fier që nga viti 2016. Biznesmeni Renato Sali ishte i paarritshëm për tu pyetur për koment deri në publikimin e këtij shkrimi.
Akuza për trafik droge dhe ndërtim
Renato Sali nuk është i vetmi person, që ka qenë i dyshuar për krim të organizuar, i cili ka përfituar fonde publike. Arben Isufaj, i njohur edhe si “Ben Qimja”, i dënuar në Itali për trafik droge, i cili arriti që të shmangte ekstradimin e tij në vendin fqinj në vitin 2014, ka përfituar tenderë në vlera të konsiderueshme. Isufaj është përsonazh i lakuar për një sërë ngjarjesh kriminale.
Një vendim i Gjykatës së Fierit, i janarit 2009, ekspozon pushtetin dhe reputacionin kriminal që Arben Isufaj, që arriin t’u drejtojë armën funksionarëve të policisë. Për këtë ngjarje u dënua me gjobë. Në vendim sqarohet se, më 27 maj 2007, shefi i Policisë Kriminale në Komisariatin e Policisë, Fier, Luan Hysenaj, së bashku me dy vartës të tij kanë shkuar në një objekt, që po ndërtohej dhe kanë kërkuar shoqërimin e Ahmet Isufajt, xhaxhait të Arben Isufajt, pasi ai kërkohej nga Prokuoria e Durrësit. Ai ka refuzuar që të shkojë, duke pretenduar se e kishte mbyllur çështjen. Në vendngjarje ka mbërritur edhe shefi i Luftës Kundër Krimit të Organizuar dhe forca të tjera, policore. Nga ana tjetër ka mbërritur i armatosur Arben Isufaj.
“Nuk e shoqëron dot ti, se erdhi Ben Qimja”, – i është drejtuar shefit të Krimeve një nga personat, që kishte qenë së bashku me Ahmet Isufajn. Ndërkohë, Arben Isufaj i ka thënë funksionarit të policisë: “Lëshoje, se ti hodha zorrët në tokë!”. Në vendim thuhet se, Ben Qimja i ka drejtuar pistoletën edhe shefit të Luftës Kundër Krimit të Organizuar, i cili po ashtu ka nxjerrë pistoletën për t’u vetëmbrojtur. Arben Isufaj dhe xhaxhai i tij, janë larguar me një automjet, ndërsa policia ka vijuar t’i ndjekë, por pa sukses.
Afro dy vjet pasi kishte ndodhur ngjarja, Gjyqtarja e Fierit, Lindita Sinanaj, pavatësisht se konstaton që vepra është e rëndë dhe nuk ka rrethana lehtësuese, i dënon të dy autorët me gjobë. Në aplikim të gjykimit të shkurtuar, Isufaj është dënuar vetëm me 800 mije lekë gjobë. Xhaxhai i tij me 66.667 (më pak se 700 Euro).
Xhaxhai i Isufaj ka gjithashtu një të shkuar të pasur kriminale. Në vitin 2006 ai është vendosur nën akuzë për prodhim dhe shitjes se narkotikeve. Por, një vit më vonë, prokuroria e Durrësit, ndërsa ka cuar për gjykim, gjithë bashkëpunëtorët e tij, për Ahmetin ka vendosur të pushojë hetimet. Pesë vite më pas, në 2011, Ahmeti është arrestuar nga Prokuroria e Prishtinës me akuzën e pjesëmarrjes në krimin e organizuar dhe trafikut të drogës. Pasi ka zbutuar masën e sigurisë në detyrim paraqitje, ky i fundit është larguar nga Kosova, për tu arrestuar në Shqipëri për llogari të drejtësisë kosovare. Ai është ekstraduar në Kosovë në janar 2021, për krim të organizuar dhe trafik droge. Arben Isufaj u akuzua nga Prokuroria e Tiranës për vrasjen e Pirro Koçiut në vitin 2002, por gjykata e nxorri të pafajshëm.
Gjithashtu, ekziston një vendim i Gjykatës së Torinos për Isufajn të vitit 2010, për trafik droge dhe si pjesëmarrës në organizatë kriminale. Bazuar në kërkesën e ekstradimit nga Italia, Isufaj u arrestua në mars të vitit 2014, dhe Gjykata e Tiranës caktoi masën e sigurimit “Arrest në burg” ndaj tij, masë që u la në fuqi dhe nga Apeli. Por Kolegji Penal i Gjykatës së Lartë, i drejtuar nga Aleksandër Muskaj, dhe me anëtarët Edmond Islamaj, Shkëlzën Selimi, Artan Zeneli dhe Tom Ndreca, në 2 korrik të vitit 2014, konkludoi se Gjykata e Tiranës nuk e kishte kompetencën për shqyrtimin e ekstradimit të Arben Isufajt dhe kaloi dosjen në Fier.
Gjykata e Fierit hoqi masën e sigurisë, duke “refuzuar” në këtë mënyrë kërkesën e autoriteteve italiane për ekstradimin e tij.
Prokuroria e Përgjithshme kërkoi atëherë inspektim dhe vlerësim të procedurave, që janë ndjekur për vendimmarrjen dhe lirimin e Isufajt. Sipas prokurorisë, vendimi për mos-zgjatjen e afateve të masës “Arrest në burg” për Isufajn ishte i pabazuar në ligj dhe në prova dhe cenonte marrëdhëniet e besimit të mirë dhe të reciprocitetit të institucioneve shqiptare me shtetet e huaja.
Por, pasi vendimi i Gjykatës së Fierit u konfirmua nga Gjykata e Apelit në Vlorë dhe Gjykata e Lartë, ish-Këshilli i Lartë i Drejtësisë, vendosi arkivimin e ankesës së Prokurorit të Përgjithshëm, duke mos evidentuar shkelje ligjore.
Të pestë gjyqtarët e Kolegjit Penal të Gjykatës së Lartë që gjykuan ekstradimin e Arben Isufajt u përjashtuan nga sistemi gjyqësor nga procesi i vetting-ut.
Gjykata e Apelit të Torinos rrëzoi akuzën për krijim të organizatës kriminale dhe la në fuqi akuzën e trafikimit të lëndëve narkotike. Rrëzimi i njërës prej akuzave nga Gjykata e Apelit të Torinos u përdor si argument nga gjykatat shqiptare për të rrëzuar kërkesën e prokurorisë për ekstradimin e Isufajt. Pasi Gjykata e Fierit i hoqi masën e sigurisë duke e lënë të lirë, vendosi edhe mos lejimin e ekstradimit të tij.
Arben Isufaj, prej dy dekadash është një biznesmen i suksesshëm në fushën e ndërtimit, si dhe zotëron prona të paluajtshme, të konsiderueshme.
Në vitin 2020, operacioni Forca e Ligjit i Policisë së Shtetit i dërgoi Isufajt kërkesën për vetë-deklarim të pasurisë.
SPAK regjistroi në maj të vitit 2021, procedim pasuror në ngarkim të Arben Isufajt, bazuar në një shkresë përcjellëse nga Drejtoria e Policisë së Fierit e vitit 2017. Në vendimin e Gjykatës së Posaçme të Shkallës së Parë për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar, të majit 2023, lidhur me kërkesën e SPAK për konfiskimin e pasurive të Arben Isufajt dhe personave të lidhur me të, pasqyrohen të gjitha pasuritë e verifikuara në kuadër të këtij hetimi pasuror, ku ka rezultuar se janë përfituar edhe tenderë publikë.
Në vendim shkruhet se nga të dhënat e materialit kallëzues dhe nga hetimet e kryera, është konstatuar se Arben Isufaj dhe persona të lidhur me të, familjarë dhe një person tjetër, kanë kryer transaksione të shpeshta bankare në shuma të konsiderueshme, në emër të tyre apo të shoqërive të krijuara, tregtare, kryesisht në fushën e ndërtimit dhe të hidrokarbureve. Këto transaksione dyshohen të jenë produkt i veprimtarisë kriminale të Arben Isufajt apo familjarëve të tij. Po ashtu, janë konstatuar edhe investime të shumta në pasuri të luajtshme dhe të paluajtshme.
Sipas prokurorisë, Arben Isufaj i ka kaluar pronat, që zotëron, në administrim apo në pronësi të familjarëve. Nga hetimi janë identifikuar: dy troje, një nga të cilët me sipërfaqe 10 mijë m2; tre pallate; dy hotele në Radhimë; dhjetë hektarë truall në lagjen Mbrostar Ura, në Fier, ku janë të instaluara dy magazina; katër sipërfaqe toke në Fier, që janë vendosur si kolateral për interesat e një kreditimi prej 8 milionë eurosh në vitin 2015, etj.
Nga aktivitetet ekonomike të lidhura me Isufajn, ka rezultuar se në vitin 2004, ka regjistruar një shoqëri me objekt në fushën e ndërtimit, që e ka filluar aktivitetin e saj me kapital fillestar prej 1 milion lekësh, ndërkohë që për një periudhë dhjetëvjeçare ka rritur ndjeshëm treguesit ekonomiko-financiarë.
Në vitin 2012, ka ofruar një ambient për tregun ambulant të Fierit, në katin e parë dhe të nëndheshëm të pallatit në qendër të Fierit, të quajtur Cupola, ku ndodhen 200 dyqane, që janë dhënë me qira. Isufaj bashkë me menaxherin e tij, në vitin 2010, kanë krijuar një shoqëri me objekt përpunimin dhe pastrimin e naftës bruto, me kapital fillestar 2 milionë lekë. Kjo shoqëri fitoi tenderin për blerjen e 60 mijë tonëve naftë bruto në vitin 2010. Në vendim thuhet se për këtë tender Iufaj ka depozituar një shumë prej 7 milionë eurosh, si dhe ka bërë pjesë disa ortakë, lidhje të tij shoqërore.
Me një shoqëri tjetër për rritjen e shpendëve dhe prodhimin e vezëve ka rezultuar se ka realizuar ndërtime godinash në Fier, në Durrës dhe në Tiranë. Një tjetër shoqëri ka si objekt veprimtarie në fushën e ndërtimit, mediave vizive, shërbime lavanderie, hoteleri etj. Pa harruar edhe një lavazh.
Nga pasuritë e verifikuara, prokuroria ka sekuestruar e më pas ka konfiskuar një pjesë të tyre; 33% të kuotave të kapitalit të shoqërisë Akili Alb; një pulari, pjesë e shoqërisë Isufaj 2001; shoqëria Isufaj 2004; truall 3289 m2 në Fier; tokë pa fryt 14 mijë m2 në Hasturkas, Fier; dy ngastra tokë-arë; si dhe 6 automjete.
Gjytari Erjon Bani vendosirevokimin e sekuestros ndaj shoqërisë Isufaj 2004, me argumentin se është provuar se pallatet janë ndërtuar me paratë e paguara paraprakisht nga porositë nga ana e klientëve dhe për rrjedhojë janë konsideruar të ligjshme.
Kajolli, pjesë e krimit dhe e politikës
Another figure of the underworld in Fier is the former member of the Fier City Council, Fatmir Kajolli, who in 2011 became part of local politics under the Republican Party logo. Although his reputation does not measure up to that of Sal and Isufaj, being a public person, engaged in business and politics, as well as problems with the law inside and outside the country, have made him known. Kajolli, as a businessman, owns real estate of considerable value, some of which have been seized, while most have been assessed by the former Court of First Instance for Serious Crimes, in 2018, as having been donated and the legality of their source.
Thanks to court decisions, he escaped extradition to Italy, for the sentence received in 2000 by the Court of Rome with 6 years in prison, and in 2001 by the Court of Milan with 16 years of imprisonment for participation in criminal organizations and drug trafficking. Also, he had in his favor a series of decisions of the Albanian courts for reduced sentence and amnesty.
Regarding the prosecution's request to allow extradition to Italy, the Court of Fier found that extradition was requested for the sentence of 6 years in prison, while the Italian judiciary did not give Kajolli a guarantee that he would not be subject to the restriction of deprivation of liberty and for the other sentence of 16 years in prison.
Most of the seized properties on the coast of Seman, acquired through donation contracts, were returned to Kajolli and the persons related to him, with the argument that their legality had been proven. The decision to return part of the properties was also upheld by the Supreme Court in 2023, which overturned the prosecution's appeal.
In 2011, Kajolli's son signed a contract with the Municipality of Fier for the administration of parking lots, a business that brought him to the doors of the prosecutor's office, but in this case the court declared him innocent.
A look back in time reveals how exponents accused of organized crime have infiltrated public finances in Fier and beyond. Individuals accused of serious crimes have been found innocent by local justice and have managed to consolidate their assets through public tenders and other financial activities, all the while untouched by justice./Ina media
Lini një Përgjigje