FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Fitore Danaj herself, a member of the commission at that time, in a short communication for INA Media, reiterated her position: "For me, it was a violation of the law, so I did not sign it myself."
In Tropoja, public funds are ending up in the hands of companies connected to the president Rexhë Byberi, raising suspicions of corruption and favoritism. A tender for the reconstruction of a road, where cheaper companies were excluded for small details, was won by his cousin's company. This is just one of many cases where public tenders favor the president's relatives, while legal procedures are ignored, involving millions of euros in dubious deals.
In April 2023, the company "Sëndelli" was disqualified from a tender opened by the Municipality of Tropoja for the reconstruction of a road, because in its proposal it had written that it would cut 90 small plants, herbs and flowers more than it had established by the municipality.
The municipality of Tropoja, with its chairman Rexhë Byberin, in March 2023 opened a tender for the reconstruction of the road "Bylbyl Breçani" in the village of Markaj, with a fund of 54,502,005 lek (546,605 euros).
5 companies were disqualified from the competition, among which 3 had competed together.
"Shandelli" was disqualified, because the municipality had asked to cut 3,218 small plants from 0 to 10 centimeters, while the company had written that 3,128 small plants would be cut.
The tender was won by the merger of the companies "Vllaznimi" sh.pk & "Griald" sh.pk with the offer of 42,425,171 alleks (425,485 euros), while "Shandelli" submitted an offer of 39,821,486 alleks (399,373 euros). The difference between the two offers was 2,603,685 lek (26,112 euros), but the shadows of doubt start exactly with the winner of the tender.
The company "Vllaznimi" sh.pk, announced as the winner, is owned and managed by Bashkim Byberi, the son of the uncle of the holder of the Contracting Authority, Rexhë Byberi.
Unlike the tender above, the Municipality of Tropoja is not so scrupulous in other tenders.
On July 15, 2021, the Municipality of Tropoja opens the tender to buy a truck worth 6,400,000 lek (64,186 euros)
According to the High State Control, there are violations of the law in the order for the opening of the tender. Specifically, on July 6, the deputy mayor of the municipality, Abedin Kërnaja, authorized by the mayor, Rexhë Byberi, orders the establishment of the working group, part of which is the PR, which is also a member of the Bid Evaluation Commission.
This appointment is in violation of the Decision of the Council of Ministers no. 285, dated 19.05.2021, where article 75, point 2, expressly states: "Persons responsible for the drafting of tender documents cannot be appointed members of the Bid Evaluation Committee" and charges the Holder of the Contracting Authority and the employee himself with responsibility, who stated in both cases.
Violations in this tender, according to KLSH, continue, as the municipality does not define almost any technical specifications regarding the truck to be purchased, except that it has a maximum speed of 180 kilometers per hour. The tender is won by the company "Timac", which, according to the High State Control, has been declared the winner in an illegal manner.
From the review of the documentation, it appears that the Municipality of Tropoja has openly disregarded the law in the tender in at least 3 cases.
Initially, Article 78 of the Law on Public Procurement, which states that no company can benefit from a public tender, if one of its managers or representatives is prohibited from benefiting from public funds. According to the data made available by the institutions, it turns out that the winning company at the time of this tendering had as its legal manager a person who, according to the official APP bulletin, was excluded from the tendering procedures.
Secondly, KLSH emphasizes that the winning company "does not meet the established criteria and has been unfairly qualified, as the technical specifications do not comply with those defined in the standard documents regarding the weight of the vehicle, carrying capacity, axial weight, type of drum material , speed of movement, as well as extra options (electric windows, airbag, radio, CD)" and since "in the warranty statement for the offered product, all the terms and conditions of the technical warranty, which covers the bidder".
Another case analyzed by INA Media has to do with the tender for the purchase of firewood, worth 54 million old ALL.
A natural person, who is the only applicant, was declared the winner in this procedure. According to official data, it turns out that the contract with this individual was signed 3 months before he was declared the winner. The contract was signed on 09.09 2021, while the winner was announced on 24.12.2021.
Even the contract between the municipality and the winner was published on the same date, when the winner was announced, which, according to the High State Control, constitutes a "violation of all legal deadlines".
Në nenin 119 të ligjit nr. 162, datë 23.12.2020 “Për prokurimin publik”, në nenin 32, pika 5, në nenin 7 të VKM nr. 285, datë 09.05.2021 “Për miratimin e rregullave të prokurimit publik”, citohet: “Autoriteti/enti kontraktor dërgon për publikim njoftimin e fituesit në përputhje me parashikimet e nenit 97 të LPP dhe njoftimin e lidhjes sё kontratës jo më vonë se 5 (pesë) ditë pas nënshkrimit të kontratës”. Për mosveprimin në kohë dhe brenda aftave ngarkohet me përgjegjësi personi përgjegjës për prokurimet.
E pyetur nga INA Media në lidhje me këtë shkelje ligjore Bashkia e Tropojës e drejtoi gishtin tek Agjencia e Prokurimit Publik. Bashkia thotë se “janë dokumente, që publikohen aty”, pra në APP.
Në maj të vitit 2022 Bashkia e Tropojës hapi një tender me objekt “Rikonstruksion thertorja Shudenicë + Ndërtimi i tregut të bagëtive”.
Tenderi me vlerë afro 120 milionë lekë të vjetra është fituar nga bashkimi i dy kompanive: “Trajler” sh.p.k. dhe “Ouen” sh.p.k.
Kompania “Trajler” është nën administrimin e Anila Byberit, e cila është familjare e kryetarit të bashkisë, konkretisht bashkëshortja e kushëririt të parë (djalit të xhaxhait tjetër të kryetarit të bashkisë, Rexhë Byberi, Hysen Byberit.)
Sipas analizës së tenderit, jo vetëm Kontrolli i Lartë i Shtetit, por edhe vetë anëtarët e Komisionit të Vlerësimit të Ofertave kanë konstatuar parregullsi të mëdha.
Pasi kompanitë fituese kanë sjellë ofertën e tyre më 9 qershor 2022, dy prej tre anëtarëve të Komisionit të Ofertave i dërgojnë një letër kryetarit të bashkisë, Rexhë Byberi, ku e vënë në dijeni se kompanitë në fjalë nuk e kishin sjellë dokumentacionin të plotë dhe në këto kushte e kishin shkualifikuar atë. Por, një javë më vonë, njëri prej anëtarëve ndryshon mendim dhe së bashku me kryetarin e komisionit vendosin që t`i kualifikojnë kompanitë. Ndërkohë, për të njëjtën çështje mendimin nuk e ndryshon ekonomistja e bashkisë, e cila vendos që të mos e nënshkruajë dokumentin, por, meqenëse anëtarët e komisionit tanimë janë 2-1 me vota, kompanitë shpallen fituese.
Vetë Fitore Danaj, anëtare e komisionit në atë kohë, në një komunikim të shkurtër për INA Median ritheksoi qëndrimin e saj: “Për mua ka qenë një shkelje e ligjit, ndaj vetë nuk e kam firmosur”.
Danaj para disa muajsh është shkarkuar nga pozicioni që mbante në Bashkinë e Tropojës, duke e dërguar në punë në një njësi bashkiake, por ajo nuk pranoi të komentonte më gjatë për arsyet e shkarkimit të saj nga puna.
Mesditën e 2 qershorit të vitit 2024, dy vite pasi është rikonstruktuar tregu i bagëtive dhe thertorja, një burrë rreth të 70-ave, ulur në trotuarin në qendër të qytetit të Bajram Currit, nuk e di që ka një treg bagëtish në Tropojë. “Jo, nuk ekziston. Nuk ka, qysh kur është prishur komunizmi. Bagëtitë shiten direkt nga familjet, ne njohim njëri-tjetrin dhe i shesim me telefona”.
Të njëjtën gjë thonë edhe dy burra, që nuk dëshiruan që të identifikoheshin, për shkak se “Tropoja është vend i vogël, kemi njerëz të punësuar në bashki”.
“Thertorja është bërë e re, por nuk është vendosur në punë. Ka 2-3 vite që nuk është vënë në punë”, – shprehet njëri prej banorëve të zonës; ndërsa tjetri thotë: “Në Bajram Curr bagëtitë janë therur në kushte mjaft të këqija, por pas ankesave deri në qeveri është bërë një thertore e re, por nuk është vënë ende në punë”.
Rreth 1 kilometër larg qendrës së Bajram Currit, buzë një përroi, një banor identifikon thertoren, që ishte e mbyllur me një dry, në datat 2 dhe 6 qershor.
Thertorja është e veçuar nga zona e banuar, buzë një përroi, ndërsa në pamje të parë duket sikur aty nuk ushtrohet asnjë aktivitet prej kohësh.
Një dry i madh mbyll derën kryesore prej hekuri, ndërsa duket qartë se fasada dhe ambienti përreth janë rindërtuar jo shumë kohë më parë.
Në të njëjtin ambient ngjitur me thertoren ndodhet edhe i ashtuquajturi treg për bagëti, që së bashku me rikonstruktimin e thertores i kanë kushtuar Bashkisë së Tropojës 120 milionë lekë të vjetra.
Kompania “Vllaznimi” e kushëririt të parë të Rexhë Byberit ka nënshkruar mjaft kontrata me Bashkinë e Tropojës.
Në mars të vitit 2022 “Vllaznimi” fiton një tender për “Rikonstruksion Rruga Blini i Grisë-Lekurtaj”.
Në garë janë futur edhe 7 kompani të tjera, të cilat janë shkualifikuar.
Sipas Kontrollit të Lartë të Shtetit, fituesi është shpallur, “duke shkelur ligjin në të paktën 5 raste nga ana e Bashkisë së Tropojës.”
Në total kompania “Vllaznimi” e familjarit të kryetarit të bashkisë ka përfituar tenderë në Bashkinë e Tropojës me një vlerë prej 476.885.863 lekësh ose rreth 4.7 milionë euro. Nga këta 20 tenderë i ka përfituar e vetme, ndërsa në 7 tenderë ka qenë ortake me kompani të tjera.
Ndërkohë, kompania “Trajler”, e lidhur gjithashtu familjarisht me kryetarin Rexhë Byberi, ka përfituar në total 69.583.801 lekë ose rreth 700.000 euro; nga këto në 3 tenderë ka fituar e vetme dhe në 4 të tjerë në ortakëri me kompani të tjera.
Të dyja kompanitë, si “Vllaznimi”, ashtu edhe “Trajler”, në të gjitha rastet i kanë fituar tenderët shumë pranë fondit limit.
Në të gjithë tenderët që ka fituar e vetme, kompania “Vllaznimi” ka pasur një fond limit prej 66,444,186 lekësh (66 635 euro), ndërsa gjithsej ka fituar kontrata me vlerë 64.783.070 lekë (649.714 euro), pra me një diferencë prej vetëm 1.661.116 lekësh (16.659 euro) nga fondi limit i totalit.
Ndërkohë, në dy tenderët e analizuar nga “Trajler”, që ka fituar e vetme, rezulton se fondi limit ka qenë 3.465.591 lekë (34.756 euro), ndërsa fituese është shpallur me një shifër prej 3.156.983 lekësh (31.661 euro) me një diferencë prej 308.608 lekësh (9.095 euro).
E themeluar në vitin 1998 kompania “Vllaznimi” ka një kapital të deklaruar prej 71.107.887,00 lekësh (713.146 euro), ndërsa xhirot vjetore kanë kapur kulmet e tyre në vitet 2021 dhe 2022.
Përkatësisht, sipas Open Data, kjo kompani ka pasur një xhiro vjetore në vitin 2012 prej vetëm 44.223.237 lekësh (443.518 euro), ndërsa në vitin 2019, që përkon me ardhjen në pushtet të Rexhë Byberit, kjo kompani arriti momentin më të mirë deri në atë kohë, duke pasur një xhiro vjetore prej 121.022.204 lekësh (1.213.741 euro), ndërsa viti 2021 rezultoi me një xhiro prej 166.606.013 lekësh (1.670.905 euro). Por, çuditërisht, pavarësisht se viti 2021 rezultoi si një ndër më të mirët për xhiron vjetore, në po këtë vit “Vllaznimi” deklaroi një fitim prej 2.476.125 lekësh (24.833 euro), që përbën gjithashtu një ndër fitimet më të ulëta të kompanisë ndër vite. Fitimin më të madh historik kjo kompani e ka pasur në vitin 2015 me 15.452.672 lekë (165.005 euro).
Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve informoi se “Vllaznimi” nga viti 2019 deri në vitin 2024 ka deklaruar 37 punonjës në vitin 2022 dhe 45 në vitin 2021.
Nga ana tjetër, kompania “Trajler” e Anila Byberit, pavarësisht se është krijuar në vitin 2016, deri në vitin 2019 ka qenë pothuajse joaktive.
Transaksionet e Thesarit mes kompanisë “Trajler” dhe Bashkisë së Tropojë nisin në vitin 2019, ndërsa nga ai vit deri në vitin 2024 janë kryer transaksione drejt kësaj kompanie në shumën prej 55.497.367 lekësh (556.587 euro), ndërsa shumica e tyre, absolute janë nga bashkia.
Sipas Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve, kjo kompani ka pasur të regjistruar nga viti 2019 deri në vitin 2024 vetëm 5 deri në 8 punonjës.
I pyetur nga INA Media në lidhje me abuzimet dhe shmangien e procedurave në dhjetëra tenderë kryetari i Bashkisë së Tropojës, Rexhë Byberi, mohoi shkeljen e procedurave: “Nga ana e Bashkisë së Tropojës janë zbatuar me korrektësi të gjitha aktet ligjore dhe nënligjore me procedurat e prokurimit”, – tha ai.
Në lidhje me konfliktin e interesit me fituesit e tenderëve publikë të Bashkisë së Tropojës nënkryetari i kësaj bashkie, Abedin Kërrnaja, i autorizuar nga titullari i tij, Rexhë Byberi, tha: “Për sa i përket pretendimeve tuaja për lidhjet familjare të titullarit të Bashkisë së Tropojës me kompanitë fituese të disa prej procedurave të prokurimit publik, ju sqarojmë se, në rastet kur titullari i bashkisë ka qenë në konflikt interesi, ka plotësuar formularët e konfliktit të interesit dhe ka deleguar me urdhër të drejtën e firmosjes”.
Bashkia e Tropojës refuzoi që të na vinte në dispozicion formularët e konfliktit të interesit të kryetarit të bashkisë, ndërsa vuri në dispozicion vetëm 5 urdhra vjetorë të delegimit të kompetencave për organizimin dhe për realizimin e procedurave të prokurimit publik.
Më tej nënkryetari i bashkisë, Abedin Kërrnaja, hoqi çdo përgjegjësi nga kryetari, Byberi, duke u shprehur: “Për sa i përket shpalljes fitues të X apo të Y, operatori ekonomik, siç mund ta dini edhe ju, nuk shpallet nga kryetari i bashkisë, por nga komisionet e ngritura.
Nënkryetari i bashkisë vijon, duke arsyetuar se, kompanitë e lidhura me familjarët e kryetarit janë shpallur fituese “edhe për faktin se këto shoqëri janë pothuajse ndër të vetmet që i ushtrojnë këto aktivitete në rrethin e Bashkisë së Tropojës”, ndërsa shtoi se nuk mund të penalizohen, vetëm se janë familjarë të kryetarit.
Nga ana tjetër, institucionet kanë nisur hetimet. Inspektorati i Lartë i Deklarimit dhe i Kontrollit të Pasurive dhe Konfliktit të Interesit (ILDKPKI) tha pas një kërkese për informacion të INA Medias se nuk mund të japë detaje të hollësishme, pasi në bazë të kërkesës tonë kishte nisur një hetim të thelluar, jo vetëm për konfliktin e interesit, por edhe për pasurinë e Rexhë Byberit dhe burimin e krijimit të saj.
“ILDKPKI ka filluar procedurat e kontrollit të plotë dhe hetimit administrativ për deklaratat e interesave private të subjektit z. Rexhë Byberi. Mbledhja e të dhënave dhe informacioneve, kryerja e veprimeve verifikuese dhe hetimi administrativ do të kenë si objekt, jo vetëm pasuritë e subjektit në fjalë, burimet e krijimit dhe ligjshmërinë e tyre, por gjithashtu edhe gjendjen e dyshuar të konfliktit të interesit në përputhje me parashikimet e kuadrit ligjor e nënligjor në fuqi”, – tha ky Inspektorat në përgjigjen e tij.
Struktura e Posaçme Antikorrupsion, e pyetur nëse është duke e hetuar kryetarin e Bashkisë së Tropojës dhe persona të tjerë, përgjegjës për ndonjë vepër penale, tha: “Nuk kemi asnjë informacion apo koment për të ndarë”.
Por, burime të tjera saktësuan se një hetim është duke u kryer edhe nga Struktura e Posaçme Antikorrupsion, SPAK, pikërisht në lidhje me problematikat në këta tenderë.
Në lidhje me një sërë shkeljesh të konstatuara në procedurat e prokurimit të analizuara nga INA Media edhe Agjencia e Prokurimit Publik tha se janë gjetur mangësi të shumta.
“Konkretisht, konstatimet kryesore lidhen me hartimin e kritereve të veçanta të kualifikimit, të cilat nuk vijnë në përputhje me objektin përkatës të prokurimit, si dhe me kualifikimin e operatorëve ekonomikë, pjesëmarrës në procedurat e prokurimit të audituara”, tha APP.
APP tha gjithashtu në një përgjigje se, “lidhur me shkeljet dhe mangësitë e konstatuara, APP ka vendosur që të dënojë me gjobë 13 persona, si dhe t’i propozojë titullarit të Autoritetit Kontraktor marrjen e masës disiplinore ndaj 2 personave, të evidentuar përgjegjës”.
INA Media iu dërgoi kërkesa për komente edhe dy kompanive, “Vllaznimi” dhe “Trajler”, por nuk mori përgjigje deri në botimin e këtij shkrimi.
Pasditen e së hënës të datës 9 shtator 2024 Prokuroria e Posaçme Antikorrupsion njoftoi se Gjykata e Posaçme e ka pranuar kërkesën e tyre për vendosjen e masës së sigurisë “Arrest në shtëpi” të kryetarit të Bashkisë së Tropojës, Rexhë Byberi, si dhe të nënkryetarit, Abedin Kërrnaja, të dyshuar për veprat penale të “Shpërdorimit të detyrës”, “Prerjes së paligjshme të pyjeve” dhe “Shkatërrimit të pronës”.
The investigations have revealed that Rexhe Byberi, mayor of Tropoja Municipality, and Abedin Kërnaja, deputy mayor of Tropoja Municipality, are suspected of violating the laws during the construction of roads, causing a great financial damage of 277,611,520 ALL (2,784 .189 euros). According to the documents, the construction of the roads was in violation of VKM 408 of 2015, which defines the procedures for the construction of infrastructure and deforestation./ INA MEDIA
Lini një Përgjigje