FLASH
Shkruar nga Sandro Scoppa
The darkness of Havana is the perfect symbol of what happens when the state claims to be simultaneously entrepreneur, owner, planner, and savior. In the end, it remains the master of everything, but it can no longer guarantee anything...
The darkness that has enveloped Cuba today does not come from a technical incident or some unfortunate international coincidence. It is the long darkness of a system that claimed to organize economic life from above and that, in the end, can no longer even turn on the lights.
According to what The New York Times reported a few days ago, the Cuban government has admitted to the depletion of oil reserves: the Minister of Energy, Vicente de la O Levy, declared that there is no more fuel and oil, while in Havana power outages now last over 20 or 22 hours a day.
Even when power is restored, it may only last an hour and a half. The official explanation is always the same: external enemy, embargo, Washington, sanctions. These are real and not insignificant factors, but they often serve as a nebula to hide the root of the problem.
A country that for decades built its survival on Soviet protection, then on Venezuelan supplies, and later on Mexican or Russian aid, did not build a real economy: it built dependence.
And dependence, when the “savior” changes course or becomes impoverished, leaves behind only empty shelves, closed power plants, paralyzed transportation, and citizens forced to cook with coal and wood. The history of Cuba is a significant lesson.
The 1959 revolution was presented as a promise of liberation: to save the people from poverty, corruption, and foreign influence. But emancipation was soon replaced by confiscation. Private property was nationalized, businesses were absorbed by the state, agriculture was collectivized, trade was turned into a political privilege, and dissent was treated as treason.
The result was not the sovereignty of the people, but the sovereignty of the state apparatus. A freer society was not born. Instead, a captive economy was created, incapable of attracting investment, producing wealth, rewarding merit, and correcting mistakes.
Any system based on central control has a fundamental weakness: it believes it can replace millions of individual decisions with a single order from above. But the economy is not a barracks. It is a continuous process of discovery, built on prices, risks, initiatives, savings, and investments.
When these mechanisms are suppressed, reality does not disappear, it takes revenge. The energy shortage does not come only because there is no oil, but because the condition that makes any investment possible has disappeared: trust. And trust does not arise where property is insecure, business is monitored and political power can control everything.
Kriza kubane kujton katastrofa të tjera të mëdha të shekullit XX. Bashkimi Sovjetik kishte raketa, ushtri dhe propagandë, por nuk arrinte t’u siguronte qytetarëve mallrat më të zakonshme. Muri i Berlinit nuk u ndërtua për të ndaluar hyrjen e të varfërve në “parajsën socialiste”, por për të penguar largimin e vetë qytetarëve të Gjermanisë Lindore.
Edhe pse Venezuela zotëron një nga rezervat më të mëdha të naftës në botë, ajo tregoi se edhe pasuria natyrore mund të shkatërrohet kur shteti mbyt tregun, pronën private dhe monedhën.
Paradoksi është i hidhur. Një regjim që lindi duke shpallur pavarësinë kombëtare mbijetoi për dekada falë ndihmës së huaj. Fillimisht Moska, më pas Karakasi. Tani që “linja e shpëtimit” venezueliane është dobësuar, ishulli po zbulon se vetë-mjaftueshmëria socialiste ishte vetëm retorikë.
Kuba prodhon rreth 40 mijë fuçi naftë në ditë, por konsumon afërsisht 100 mijë. Diferenca mbulohej përmes furnizimeve dhe ndihmave nga jashtë. Kur një sistem varet nga mbërritja mujore e anijeve të huaja, nuk kemi të bëjmë me një fuqi të rrethuar, por me një ekonomi që nuk është e lirë dhe për këtë arsye nuk është as e vetëqëndrueshme.
Viktima e vërtetë është popullsia. Jo drejtuesit e regjimit dhe as nomenklatura politike. Janë qytetarët që flenë mbi çati për t’i shpëtuar vapës, që zgjohen natën sapo rikthehet energjia elektrike për të karikuar telefonin, për të bërë kafe ose për të gatuar ushqimin e ditës tjetër. Kështu ndodh gjithmonë: ideologjitë premtojnë shpëtim kolektiv, por faturën e paguajnë individët e zakonshëm.
Varfëria e Kubës nuk është një fat i shkruar nga gjeografia karaibike, por rezultat i një zgjedhjeje institucionale. Asnjë shoqëri nuk mund të përparojë në mënyrë të qëndrueshme nëse e konsideron iniciativën private si kërcënim, fitimin si faj dhe pronën si një privilegj të përkohshëm që mund të hiqet në çdo moment.
Liria ekonomike nuk është luks për vendet e pasura. Ajo është kushti themelor që vendet e varfra të pushojnë së qeni të tilla. Aty ku njerëzit mund të prodhojnë, të tregtojnë, të kursejnë dhe të investojnë lirshëm, shoqëria krijon energji materiale dhe morale.
Ndërsa aty ku gjithçka varet nga leja e pushtetit, edhe energjia elektrike shndërrohet në një privilegj të përkohshëm. Sot Kuba nuk ka nevojë vetëm për karburant. Ka nevojë për shtet ligjor, pronë private, hapje ekonomike, konkurrencë, liri shtypi dhe liri individuale.
Mund të mbërrijë një tjetër anije ruse, një marrëveshje e re diplomatike apo një ndihmë emergjente, por çdo ndihmë do të jetë vetëm një qiri i ndezur brenda një shtëpie që vazhdon të digjet ngadalë.
Errësira e Havanës është simboli i përsosur i asaj që ndodh kur shteti pretendon të jetë njëkohësisht sipërmarrës, pronar, planifikues dhe shpëtimtar. Në fund, ai mbetet Zot i gjithçkaje, por nuk arrin më të garantojë asgjë.
And the great revolutionary promise is reduced to its most sincere image: a people awaiting the return of light./ Adapted from "Pamphlet", from "Opinione.it"
Lini një Përgjigje