FLASH
Shkruar nga Marc Champion
The West is the ideological “glue” that holds NATO and the EU together. If this bond is lost or replaced by extreme nationalism, not only the West’s survival is at risk, but also the secularism and tolerance that have historically made it so attractive...
Today, the West resembles a critically ill organism kept alive by machines, gripped by Donald Trump's vision, which sees the world as a brutal arena where powerful states create defensive alliances solely for their own interests, considering rules merely as tools to deceive others.
With America's traditional allies now seen as simply part of the "sideboard" of interests, this seismic development raises a fundamental question: Is the West worth saving, and can it really be saved?
As a concept, the West has always been a troublesome, ambiguous, and unstable one. So much so that at various stages of my journalistic career, media “fatwas” have been issued against the use of the term.
It cannot be defined simply by geography, as it also includes parts of the East, nor can it be reduced to NATO or a Christian club, for similar reasons. And yet, none of those editorial bans survived.
The term quickly came back into use because there was no substitute; it was extremely useful as a shorthand description of a “tribe” of market democracies, whose existence was accepted by readers and writers alike.
I do not recognize that Western civilization is exclusively Christian and race-based, as described in the new US National Security Strategy, or in the deeply insincere sermons of Vice President JDVance.
So does George Varuksakis, a historian of political thought at Queen Mary University of London. I contacted him after he published his book “The West: The History of an Idea” in July. This work is very valuable, as it is based on documents and non-ideological arguments, and it debunks some of the most widespread theories about when and how this entity was conceived.
First, the West does not originate in Ancient Greece, since the ancient Greeks never mentioned or conceived of it as such. Second, it was not invented in the late 19th century by imperialists - as some leftists believe - as a critical tool to legitimize the colonial exploitation of other races.
Në fakt, ideja u shfaq më herët dhe mbështetësit e saj më të zëshëm ishin anti-imperialistë të pasionuar. Megjithatë, Perëndimi i është nënshtruar një riinterpretimi të vazhdueshëm, dhe sot rrezikon të shpërbëhet mes luftërave kulturore.
“Mos ua lini në dorë të atyre!”- më tha Varuksakis, ndërsa diskutonim mbi sulmet e administratës Trump ndaj Evropës. “Mos i lejoni që ata zotërojnë këtë term. Ai nuk u përket atyre. Qytetërimi perëndimor nuk është sinonim i supremacizmit të bardhë”- theksoi ai. Sigurisht, kuptimi i Perëndimit mund të ndryshojë, nëse populistët e ekstremit të djathtë marrin pushtetin në vendet kyçe. Por nëse kjo ndodh, është e dyshimtë që Perëndimi apo institucionet e tij kryesore - sidomos Bashkimi Evropian dhe NATO - do t’i mbijetojnë gjatë nacionalizmit toksik që do të pasonte.
Artikulimet e para të Perëndimit si identitet politik, u shfaqën rreth kohës së Luftës Greke për Pavarësi (1821-1829). Deri atëherë, Perandoria Osmane kishte qenë kërcënimi kryesor i Evropës dhe kur njerëzit donin të flisnin për “tjetërsinë” e tyre kolektive, ata i referoheshin Krishterimit ose Evropës.
Greqia po çlirohej pas 3 shekujsh nënshtrimi nën Perandorinë Osmane, e cila po dobësohej për shkak të dështimit në modernizim. Ishte një periudhë e trazuar: trupat ruse kishin pushtuar për pak kohë Parisin në vitin 1814. Napoleoni u mposht përfundimisht në Vaterlo në 1815-ën; ndërsa Cari Aleksandri I formoi “Aleancën e Shenjtë” me Austrinë dhe Prusinë.
Qëllimi i tyre ishte mbrojtja e monarkisë absolute dhe besimit fetar kundër republikanizmit laik që kishte çuar francezët deri në Moskë. Në këtë kontekst, Krishterimi nuk shërbente më si një thirrje bashkimi kundër Rusisë, pasi edhe ajo ishte e krishterë.
Po ashtu, as termi “Evropë” nuk ishte më i mjaftueshëm, pasi republika e re amerikane përtej Atlantikut, ishte një aleate e natyrshme në promovimin e fryteve të Iluminizmit - ndarjen e Kishës nga shteti, shkencës, sundimit të ligjit dhe të drejtave individuale - përballë absolutizmit rus.
Një kulturë e përbashkët mbeti pjesë e formulës, por jo në versionin reduktues të Vans. Gjithçka dhe si gjithmonë, lidhej me gjeopolitikën. Rusia kishte ndarë Poloninë dhe pushtuar Finlandën, ndërsa synonte territoret osmane në Besarabi (Moldavia e sotme) dhe Ballkan. Ushtritë e saj po shtriheshin drejt jugut në Kaukaz dhe Azinë Qendrore, duke nisur “Lojën e Madhe” me Britaninë. Figura që bëri më shumë për të përcaktuar “Perëndimin” si një mburojë kundër kësaj Rusie ekspansioniste ishte francezi August Komt.
Ai e shihte Perëndimin si një bashkësi që përfshinte Evropën Latine, atë Anglo-Saksone dhe pikat e tyre të pararojës në Botën e Re. Polonia (sllave, por katolike) dhe Greqia (ortodokse, por athinase) ishin të ftuarit specialë në këtë grupim.
Komt përfshiu edhe gjermanët, ndonëse ajo marrëdhënie mbeti e tensionuar deri pas vitit 1945. Madje, Adolf Hitleri e shihte “Perëndimin” si armikun tek porta, duke huazuar një retorikë që sot po dëgjohet shpesh në Rusi.
French writers pushed for Greece's inclusion in this club, arguing that its people had shown courage to fight. By defending themselves, they argued, the Greeks were defending a Europe that had become too sluggish to fight.
At the same time, the educated Greek elite in Europe saw the West as the only means to build a tolerant, secular, and technologically advanced society. Varuksaskis says that “the way Greeks were spoken of 200 years ago is eerily similar to today’s discourse on Ukraine.”
It might be added that Alexander I’s attempt to reshape Europe according to his authoritarian values has a powerful echo in Vladimir Putin’s current rhetoric. The desire of 19th-century Greeks and today’s Ukrainians to become part of the West demonstrates the “soft power” of this liberal idea, despite the mistakes of its states. The West is the ideological “glue” that holds NATO and the EU together. If this bond is lost or replaced by extreme nationalism, not only the West’s survival is at risk, but also the secularism and tolerance that have historically made it so attractive. / Adapted from “Pamfleti” by “Bloomberg”
Lini një Përgjigje