FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Në Pakistan kanë nisur bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, me qëllim uljen e tensioneve dhe përcaktimin e një rruge të mundshme drejt përfundimit të konfliktit mes dy vendeve. Negociatat po zhvillohen në një kuadër trepalësh, ku Pakistani luan rolin e ndërmjetësit.
Procesi i bisedimeve është strukturuar në disa faza. Fillimisht, delegacionet e SHBA-së dhe Iranit zhvillojnë takime të ndara me udhëheqjen pakistaneze. Në fazën e dytë parashikohen negociata indirekte mes dy palëve, ndërsa një fazë e tretë shtesë, e cilësuar si “+1”, do të aktivizohet vetëm nëse arrihet përparim i dukshëm.
Ende nuk është e qartë nëse delegacionet ndodhen në të njëjtën hapësirë apo nëse komunikimi realizohet përmes ndërmjetësve pakistanezë. Pak para fillimit të kontakteve, pala iraniane vendosi dy kushte kryesore për një marrëveshje të mundshme: një armëpushim të menjëhershëm në Liban dhe lirimin e aseteve të ngrira iraniane jashtë vendit. Sipas burimeve nga Teherani, këto elemente janë pjesë e një kuadri fillestar që pretendohet se është diskutuar më herët gjatë javës.
Një burim iranian deklaroi për Reuters se Shtetet e Bashkuara kanë rënë dakord për lirimin e aseteve të ngrira, por ky pretendim u mohua nga Shtëpia e Bardhë, e cila theksoi se nuk ka ende një marrëveshje konkrete.
Nga ana politike, zëvendëspresidenti i Iranit deklaroi se një marrëveshje është e mundur vetëm nëse Uashingtoni i qaset negociatave me parimin “Amerika e Para”. Ai paralajmëroi se një qasje e bazuar në “Izraeli i Para” do të çonte në bllokim të procesit.
Në Uashington, Donald Trump mbajti një qëndrim të kujdesshëm, duke deklaruar se Irani “nuk ka karta të forta negociuese”. Ai theksoi se rihapja e Ngushticës së Hormuzit mbetet një prioritet i menjëhershëm për SHBA-në, ndërsa nënvizoi se parandalimi i Iranit nga sigurimi i armëve bërthamore përbën “99% të çështjes”.
Në të njëjtën kohë, burime iraniane konfirmuan se udhëheqësi i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, po rikuperohet nga plagë të rënda në fytyrë dhe këmbë, të marra gjatë një sulmi ajror në fillim të konfliktit, ku humbi jetën babai i tij.
Zhvillimet në Pakistan priten të përcaktojnë nëse ekziston një bazë reale për de-përshkallëzim të tensioneve, ndërsa qëndrimet e kujdesshme nga të dyja palët tregojnë se rruga drejt një marrëveshjeje mbetet e pasigurt.
Një qasje krejtësisht e re për këtë çështje do të thotë të dalësh jashtë logjikës klasike të "kushteve paraprake" dhe "tavolinave të ndara". Duke parë bllokimin aktual (asetet e ngrira vs. Hormuzi, "Amerika e Para" vs. "99% bërthamore"), propozoj "Qasjen e Paqes së Zonave Funksionale" – e cila nuk kërkon që asnjëra palë të pranojë kushtet e panegociueshme të tjetrës përpara se të fillojë zbatimi.