FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Much of Ottoman history resembles soap operas. In the 16th century, Sultan Suleiman the Magnificent killed anyone he suspected of trying to rival him, including two brothers-in-law, two sons and several nephews.
A show about Suleiman, under the title "Muhtesem Yuzyil", was broadcast for the first time in 2011 and was part of the first wave of Turkish dramas that have already "stuck" viewers around the world.
Not even well-known and influential characters, such as Cardi B, American rapper with millions of fans around the world, have escaped this phenomenon.
Today, while Turkish soap operas are being added to the screens, Suleimani Madhirisha's series must share the 'throne' with other series, which also focus on Turkish royal dramas.
The last one is "Gaddar" ("Without mercy"). The series focuses on a soldier who returns from war and is forced to become a hitman to protect his family. Turkey is the third largest country in terms of television time worldwide dedicated to the series it produces.
Thus, Turkey ranks after America and Britain. Between 2020 and 2023, global demand for Turkish dramas grew by 184%, compared to 73% for Korean dramas, according to Parrot Analytics, a data collection and analysis firm.
Turkish shows are popular not only in the Middle East, but also in Europe and Latin America. Last year the three biggest "buyers" of new Turkish shows were Spain, Saudi Arabia and Egypt. The Istanbul Chamber of Commerce estimates that the sale of the right to broadcast Turkish series will raise $600 million in 2022, while analysts estimate that the figure will soon reach billions.
What makes Turkish series so sought after by the audience? Initially the following fable is easy to internalize.
Mesmerizing landscapes, luxurious costumes and handsome actors are another element cleverly used by the cinematographic industries in Turkey.
Most are love stories, while science fiction series rarely do
The shows, including legal dramas from different time periods, make an interesting interweaving of romance and revenge, putting on stage two feelings where everyone can find themselves.
In 2023 "Yargi" ("Family Secrets"), the series featuring two rival lawyers who fall in love, won an international "Emmy" award for the best telenovela.
On the other hand, Arab audiences appreciate that Turkish shows portray Muslims as heroes, not as terrorists or taxi drivers, as Hollywood often does.
Mbikëqyrësit e mediave turke, ndikuar dhe nga “doza” e sjelljeve fetare të paraqitura në serial, që “mbërthen” pas ekranit një pjesë të caktuar të audiencës, përpiqen të evitojnë maksimalisht skenat me përdorimin e alkoolit apo ato të marrëdhënie seksuale. Po ashtu, mbikëqyrësit e mediave nuk “kursejnë” as gjobat në raste kur skenat me personazhe që konsumojnë akt intim bëhen të shpeshta apo tepërta.
Censura i ka detyruar regjisorët të bëhen krijues në zëvendësimin e të tilla skenave, duke rritur tensionin seksual mes personazheve, element i cili kthehet në një “flirt” edhe me vetë shikuesit.
Vështrimet e parezistueshme dhe prekjet e lehta zëvendësojnë aktet seksuale duke i dhënë “magji” momentit.
Për shembull, te seriali “Erkenci Kus” (“Zogu i hershëm”), pjesa intime ndalet vetëm tek shikimet ndaj buzëve, apo nuhatjet në qafë. Aroma e personazhit kryesor mashkull kthehet edhe në qendrën e zhvillimeve në këtë serial, pasi më vonë ai përfundon në burg për shkak të dhunës ndaj një burri që përpiqet të blejë të drejtat e aromës, me të cilën vajza ishte dashuruar.
Teksa kinematografia turke po “lulëzon”, romanticierët amerikanë po mbajnë shënime. Abby Jimenez, e cila shkroi veprën “Yous Truly”, romani më i shitur i Neë York Times, e bazoi protagonistin e saj mashkull në atë të serialit “Sen Cal Kapimi” (“Dashuria është në ajër”), një histori që lind nga armiqësia, ku fillimisht dy protagonistët pretendonin të ishin të fejuar.
Në gjysmën e parë të vitit 2023, tre serialet më të njohura në Spanjë ishin turke, sipas Glance, një firmë e të dhënave televizive. Spanjollët dhe amerikanët latinë kanë një histori në “konsumin” e telenovelave, ndaj janë mësuar t’i dedikojnë kohë programeve turke. Disa shikues duket se e kanë përqafuar industrinë kinematografike turke, duke hequr dorë nga filmat perëndimor me shumë skena seksi.
Publiku spanjisht-folës tërhiqet nga vlera e lartë e prodhimit të dramave turke. |Njerëzit në Turqi dhe Amerikën Latine shprehin ndjenjat pa turp”, thotë Carolina Acosta-Alzuru nga Universiteti i Gjeorgjisë: “Kjo është arsyeja pse melodrama funksionon në të dyja kulturat.”
Transmetuesit janë gjithashtu adhurues të shfaqjeve. Në Turqi, programet transmetohen një herë në javë dhe mund të zgjasin deri në tre orë, por në vendet që blejnë të drejtën e transmetimit ato transmetohen në harqe më të shkurtra kohore, por shfaqen çdo ditë për publikun.
Kanalet televizive mund ta transmetojnë serialin në qindra episode. Dramat koreane janë të mira, thotë Izzet Pinto, një distributor televiziv, por ato zgjasin vetëm 13 orë. Ato turke mund të zgjasin në rreth 200 orë.
Disa fansa ankohen se nuk mund të marrin përmbajtje të mjaftueshme në gjuhën e tyre. Nuk është aspak e vështirë të dublosh shfaqje në spanjisht, sepse një version mund të shpërndahet në të gjithë Spanjën dhe në pjesën më të madhe të Amerikës Latine. Për gjuhët me më pak folës, si polonishtja ose greqishtja, kanalet televizive përdorin zgjidhje më të lira, duke përfshirë titrat. Disa shikues madje përpiqen të mësojnë pak turqisht në mënyrë që të mund të shikojnë drama pa pasur nevojë të presin që të dalin versionet e dubluara, thotë Yasemin Celikkol nga Universiteti Northëestern në Katar.
Nga ana tjetër, gjendet edhe fansa të “thekur” të serialeve turke, që titrojnë në gjuhën mëmë serialet turke duke i bërë viralë në çdo rrjet sociale si edhe në Youtube.
Dramat kanë ndihmuar në rritjen e imazhit të Turqisë, veçanërisht në ish-tokat osmane. Zonja Celikkol u rrit në Bullgari duke dëgjuar se turqit ishin “të këqij, barbarë dhe të tmerrshëm”, por mendon se dramat turke kanë ndihmuar në ndryshimin e këtij perceptimi. Bullgarët dikur bënin pushime në Greqi, thotë ajo, por tani shkojnë në Turqi më shpesh se më parë.
Në vitin 2012, presidenti i Turqisë, Rexhep Tajip Erdogan, kritikoi “Shekulli i mrekullueshëm”, pasi sipas tij seriali i përkushtohej më shumë seç duhej intrigave të oborrit mbretëror dhe jo pushtimit apo arritjeve të Sulejmanit.
Si përgjigje, një transmetues shtetëror turk bëri dramën e tij historike, “Dirilis: Ertugrul”, një luftëtar turk në shekullin e 13-të. Në maj 2020, kur shumica e popullsisë së botës ishte në izolim për shkak të Covid-19, shfaqja ishte seria e katërt televizive më e kërkuar në nivel global, sipas Parrot Analytics. Atë vit, kryeministri i atëhershëm i Pakistanit, Imran Khan, vlerësoi programin për “vlerat e tij islame” dhe si pasojë në Lahore u ngrit një statujë e Ertugrul. Një dublim i episodit ka grumbulluar 153 milionë shikime në YouTube.
Dramat turke janë zhvendosur gjerësisht edhe në Netflix, ku “Kulup” (“Klubi”) trajton një ish-të dënuar që rivendos kontaktet me vajzën e saj pas shumë vitesh burg. Seriali përshkruan masakrat kundër minoriteteve në Stamboll në vitet 1950, një temë mjaft e ndjeshme politikisht. Dramat e transmetuesve priren të jenë më të shkurtra: deri më tani “Kulup” ka 20 episode krahasuar me 139 që ka seriali “Shekulli i mrekullueshëm”.
Nga ana tjetër, seriali “Bihter”, një film që trajton një grua e cila tradhton burrin e saj të moshuar abuziv, shfaq edhe skena të akteve intime apo edhe nuditeti.
Të tilla skena mund të përmirësojë shanset e Turqisë për të arritur audiencën anglishtfolëse, e cila ka qenë më rezistente ndaj serialeve të dubluara ose me titra sesa njerëzit në shumë vende të tjera. Ndryshe nga Spanja (me “Money Heist”) apo Koreja e Jugut (“Squid Game”), Turqia nuk ka pasur një goditje të madhe as në Amerikë dhe as në Britani. Për shembull, “Kara Para Ask” (“Black Money Love”) nuk u pëlqye kurrë shumë në Amerikë, edhe pse numëron fansa si Lionel Messi.
But the world is big and Turkish shows don't need to "conquer" Britain and America to be seen. Even Sultan Suleiman the Magnificent, who managed to win the hearts of the audience in North Africa and Europe, was able to "conquer" the whole world./
Lini një Përgjigje