FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Analysts, current and former officials in Bosnia and Herzegovina see the visit of the director of the US Central Intelligence Agency (CIA) to this country and to Serbia as a response to the challenges posed by the Kremlin's influence in the region, as well as to secessionist aspirations of pro-Russian politicians in Republika Srpska.
"I am convinced that this is a serious problem, because the director of the CIA rarely goes on such missions and announces them publicly. I suppose that one of the reasons is the increase in the malignant influence of Serbia and Russia in the Balkans", assesses Sërgja Pavllović, historian and associate of the Wirth Institute of the University of Alberta in Canada, for Radio Free Europe.
A US Government official, who asked not to be named, told Radio Free Europe that discussions between William Burns and his associates with the head of the Intelligence Security Agency, the Presidency and the Minister of Foreign Affairs of Bosnia and Herzegovina on 20 August focused, among other things, on the escalation of tensions by the president of the Republika Srpska, Milorad Dodik.
On the other hand, Serbia resists pressure from the West to impose sanctions on Russia, due to its full-scale invasion of Ukraine.
Belgrade also refuses to extradite the suspects for organizing the attack in Banjska, Kosovo, last September, while its talks on the normalization of relations with Pristina have stalled.
Dodik openly supports Russian President Vladimir Putin, with whom he has met several times since the beginning of the Russian occupation of Ukraine.
Bosnia and Herzegovina "joined" the Western sanctions, but did not implement them, due to the opposition of the political representatives from the Republika Srpska in the State Council of Ministers of Bosnia, headed by the Alliance of Independent Social Democrats (SNSD). of Dodik.
Dodik and other leaders of Republika Srpska have been sanctioned by the US for violating the Dayton Agreement, which ended the war in Bosnia and Herzegovina, and for corruption.
Companies that are owned by Dodik's family, or related to him, are also under sanctions.
Margarita Assenova, senior fellow at the Jamestown Foundation in Washington, tells Radio Free Europe that Serbia "has been causing problems in Bosnia and Herzegovina for a long time" and that it has become "more visible and more dangerous".
"Burns' visit is a very good message to Serbia that the United States will not tolerate its actions," says Assenova.
According to her, the Kremlin would benefit from the problems in the Balkans, because they would distract the United States and Europe from the Russian war in Ukraine.
Kadri Kastrati, ish-komandant i Forcave të Sigurisë së Kosovës, thotë për Radion Evropa e Lirë se “Rusia po bën një luftë hibride në Ballkanin Perëndimor”.
“Rreziku më i madh i konfliktit është në Bosnje dhe Hercegovinë, përmes Republikës Sërpska, dhe në veri të Kosovës. Vizita e zyrtarëve të lartë në këtë rajon tregon se ata kanë informacione të mjaftueshme për përpjekjet ruse - përmes satelitit të saj, Serbisë - se kjo pjesë e Evropës është në rrezik të një konflikti të mundshëm... dhe është e sigurt që kanë ardhur këtu për t’i dhënë rekomandimet e tyre”, thotë Kastrati.
Lufta hibride është një model lufte ose konflikti me aktivitete që lidhen kryesisht me luftën informative dhe mediatike. Nëse ky lloj lufte nuk arrin efektin e dëshiruar, atëherë ndodh përdorimi i mundshëm i forcës së armatosur.
Nexhad Korajlliq, profesor në Fakultetin e Studimeve të Sigurisë në Universitetin e Sarajevës, thotë për Radion Evropa e Lirë se SHBA-ja po vëzhgon për të parandaluar përshkallëzimin e situatës në Bosnje e Hercegovinë, e “veçanërisht idetë që vijnë nga entiteti i Republikës Sërpska”.
“Për Bosnje e Hercegovinën nuk mund të ketë asgjë negative. Mund të ketë pasoja negative për individë të caktuar, veçanërisht ata që janë në listat e zeza”, thotë Korajlliq.
Ai kujton se sanksionet amerikane kanë pasur ndikim negativ në flukset financiare të Republikës Sërpska.
SHBA-ja ka sanksionuar kreun e entitetit të Republikës Sërpska, por edhe ish-kryeministrin e entitetit tjetër - Federatës së Bosnje e Hercegovinës - pastaj ish-kryeprokuroren e shtetit dhe ish-kreun e Agjencisë së Inteligjencës dhe Sigurisë së Bosnje e Hercegovinës, mes të tjerëve.
SHBA-ja ka sanksionuar edhe Aleksandar Vulinin, ish-udhëheqës i Agjencisë së Inteligjencës në Serbi, tani ministër në Qeverinë e Serbisë.
Armin Kërzhalliq, profesor në Fakultetin e Studimeve të Sigurisë të Universitetit të Sarajevës, beson se politika e SHBA-së që nga Dejtoni e deri më sot, do të vazhdojë edhe në të ardhmen, “në kontekstin e mbrojtjes së interesave amerikane”.
“Dhe, ai interes është ruajtja e shtetit sovran, integral të Bosnje e Hercegovinës, me të gjitha karakteristikat e tij. SHBA-ja do të zhvillojë mekanizma dhe mundësi për të gjithë ata që i kërcënojnë interesat e tyre në këtë fushë, veçanërisht në kontekstin e ruajtjes së integritetit të Bosnje e Hercegovinës”, thotë Kërzhalliq.
Rreth dhjetë ditë pas vizitës së ushtrueses së detyrës së ndihmëses së sekretarit të financave të SHBA-së, Anna Morris, në Sarajevë më 7 mars, bankat në Bosnje dhe Hercegovinë kanë filluar t’i mbyllin llogaritë e individëve dhe kompanive nga “lista e zezë”, në mënyrë që të mos bëheshin subjekt i sanksioneve.
Illija Cvitanoviq, përfaqësues shtetëror i Bashkimit Demokratik Kroat më 1990 dhe anëtar i Komisionit për Mbikëqyrjen e Agjencisë së Inteligjencës dhe Sigurisë së Bosnje e Hercegovinë, thotë për Radion Evropa e Lirë se vizita e kreut të CIA-s në Bosnje dhe në Serbi tregon, gjithashtu, se “ata që janë përgjegjës për vlerësimin e situatës së sigurisë në mbarë botën, janë shumë të interesuar për Bosnje dhe Hercegovinën” dhe se “nuk do të heqin dorë prej saj”.
“Ata që i japin vetes të drejtë për të kaluar kufijtë, kur vjen puna për të sulmuar Kushtetutën, le të shqetësohen nga vizita, sepse - jam 100 për qind i sigurt - ajo përçon mesazhin e përkushtimit të Shteteve të Bashkuara ndaj Bosnje e Hercegovinës”, thotë Cvitanoviq për Radion Evropa e Lirë.
Shemsudin Mehmedoviq, ish-përfaqësues i Partisë opozitare të Veprimit Demokratik dhe sot lider i partisë Naprijed në Bosnje e Hercegovinë, thotë se “procesi politik i shpërbërjes që ka përfshirë Bosnje dhe Hercegovinën, ka të bëjë me ndikimin rus në Ballkan”.
“Kjo vizitë e drejtorit të CIA-s mund të shihet në këtë kontekst”, thotë ai.
Ai shton se “secesionizmi dhe politika shkatërruese e disa zyrtarëve në Bosnje dhe Hercegovinë, të cilët janë satelitë të Beogradit politik, kanë lidhje me vizitën e zotit Burns në Sarajevë dhe në Beograd”.
“Pasojat e vizitës do t’i shohim në periudhën e ardhshme”, thotë Mehmedoviq.
Ish-drejtori i CIA-s, John Brennan, vizitoi Sarajevën në vitin 2016.
Mlladen Ivaniq, në atë kohë anëtar i Presidencës së Bosnje e Hercegovinës nga Republika Sërpska, thotë se nuk mendon se do të ndodhë ndonjë gjë praktike pas vizitës së shefit të CIA-s, William Burns, në Bosnje dhe në Serbi më 20 dhe 21 gusht.
“Përkundrazi, është një shenjë e dëshirës së tyre që ideja që kanë krijuar me Marrëveshjen e Paqes të Dejtonit të kompletohet dhe Bosnje e Hercegovina të mbetet relativisht e qëndrueshme”, thotë Ivaniq.
“Ata nuk e mbështesin separatizmin, por nuk e mbështesin as dëshirën për centralizim të tepruar të Bosnje e Hercegovinës, sepse e dinë shumë mirë se në kushtet në të cilat jetojmë, nuk është realiste dhe e mundur, për shkak të të drejtave kolektive të dy kombeve”, shton ai.
Sipas tij, kjo është diçka konstante dhe nuk do të ndryshojë, pa marrë parasysh se kush do të jetë president i SHBA-së.
Ivaniq, po ashtu, beson se vizita e shefit të CIA-s në Serbi “nuk ka të bëjë me Bosnje e Hercegovinën”, por “më shumë me marrëdhëniet e saj me Kosovën”.
Dragan Mektiq, i cili si ministër i dikurshëm i Sigurisë së Bosnje e Hercegovinës është takuar me ish-kreun e CIA-s, Brennan, thotë se vizitat e tilla janë të dobishme për Bosnje e Hercegovinën.
Sipas tij, në takime të tilla analizohen marrëdhëniet ndërmjet vendeve dhe agjencive të inteligjencës, si dhe identifikohen prioritetet.
“Ndonjëherë diskutohen edhe çështje konkrete, kryesisht kur bëhet fjalë për luftën kundër terrorizmit ndërkombëtar dhe vendi i Bosnje e Hercegovinës në koalicionin global antiterrorist është shumë i rëndësishëm”, thotë Mektiq.
A day after Burns' visit to Bosnia, Dodik said that "Republika Srpska has never opposed the sovereignty and territorial integrity of Bosnia and Herzegovina" and that "secession has never been our policy."
In March of this year, the US intelligence community mentioned Dodik's name in the annual report on threats around the world.
Burns, a former diplomat and former ambassador to Russia, is one of the central figures in the administration of US President Joe Biden and is part of his cabinet.
The leadership of Republika Srpska regularly sends messages for secession from Bosnia and Herzegovina and for union with Serbia, while the political leadership of Serbia sends messages in support of the sovereignty of Bosnia and Herzegovina.
The two leaders, in the presence of the leaders of the Serbian Orthodox Church, have agreed on the "Declaration for the Protection of National and Political Rights and the Common Future of the Serbian People" in the All-Serbian Assembly on June 8, and the assemblies of the two countries have approved it then the one in July.
In some countries, the Declaration insists on respecting the Dayton Agreement and does not speak of secession.
However, the Government of Republika Srpska has formed a working group to draft an agreement on the "peaceful secession" of Republika Srpska from the rest of Bosnia and Herzegovina.
The authorities in Republika Srpska have passed a series of laws with the aim of "returning jurisdiction" from the state of Bosnia to the entity of Republika Srpska, but which have been annulled by the Constitutional Court of Bosnia or the High Representative of the International Community in this country.
At the same time, the number of members of the EU military force in Bosnia (EUFOR) has increased. / REL
Lini një Përgjigje